I SA/Wa 652/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności postanawia: odmówić przyznania J. B. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata J. B. wnioskiem z dnia 2 kwietnia 2008 r. (zawartym w skardze) uzupełnionym wnioskiem z dnia 19 maja 2008 r. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze swojej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Małżonkowie posiadają mieszkanie o pow. [...] m² oraz działkę [...] o pow. [...] m² wraz z [...]. Ponadto skarżący podał, że posiada oszczędności w kwocie [...] złotych, a jego żona jest właścicielką [...] samochodu osobowego marki [...]. Miesięczne dochody rodziny wynoszą łącznie [...] złotych brutto. Stanowią je: emerytura skarżącego w kwocie [...] złotych brutto oraz wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia na [...] etatu w kwocie [...] złotych brutto; emerytura żony w kwocie [...] złotych brutto oraz dochody z [...] w kwocie [...] złotych brutto. Skarżący zgodnie z oświadczeniem nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Postanowieniem wydanym przez Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 652/08 odmówiono przyznania J. B. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W dniu 6 czerwca 2008 r. J. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od wyżej wymienionego postanowienia. W sprzeciwie podniósł, że w złożonym 19 maja 2008 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy zeznał dochód jego rodziny w wysokości [...] złotych brutto miesięcznie, tymczasem z rocznego zeznania PIT (rozliczenia wspólnego z żoną) dochód roczny w całym 2007 r. wyniósł [...] zł łącznie z emeryturami. Wnioskodawca podał ponadto, iż oboje z żoną są osobami w podeszłym wieku – powyżej [...] lat, a on od [...] lat choruje przewlekle na [...]. W okresie ostrego stanu choroby musiał ograniczyć pracę, najpierw do [...] etatu a następnie ją przerwać. Od [...] i względnej poprawy zdrowia, [...] wrócił do pracy na [...] etatu. Wydatki związane z jego chorobą stają się coraz większe, a suma emerytur jego i żony nie starcza na pokrycie rosnących obciążeń. Dalsza praca jest koniecznością. Skarżący zwraca uwagę na to, że "oszczędności życia" wyglądają inaczej jeżeli Sąd weźmie pod uwagę podeszły wiek jego i jego żony oraz jego [...] chorobę – w momencie zaostrzenia choroby oszczędności topnieją błyskawicznie. Działka [...] ogranicza wydatki – nie ma potrzeby wyjazdów na urlop. Posiadanie [...] samochodu jest koniecznością, zwłaszcza w okresach zaostrzenia choroby. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Prawo pomocy zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy osobie fizycznej może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy). Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub w zakresie częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 §1, §2 i § 3 ustawy). W myśl art. 246 § 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób, których sytuacja materialna i bytowa jest trudna. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (post. NSA z dnia 22 grudnia 2002 r., OZ 862/04, niepubl.). Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 11 września 2007 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2008 r. (Dz. U. Nr 171, poz. 1209) ustalone zostało od dnia 1 stycznia 2008 r. minimalne wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.126 zł. Z danych zawartych we wniosku oraz z nadesłanych do Sądu dokumentów wynika, że skarżący uzyskuje stały, miesięczny dochód w postaci świadczeń emerytalnych i wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia w łącznej wysokości [...] złotych brutto. Żona wnioskodawcy uzyskuje dochód miesięczny w wysokości [...] złotych brutto. Wnioskodawca zaspokojone ma również potrzeby mieszkaniowe i wraz z żoną posiada oszczędności w kwocie [...] zł. Poniesienie kosztów sądowych (na obecnym etapie postępowanie jest to wpis od skargi w kwocie 200 złotych oraz ewentualne opłaty kancelaryjne) jak również poniesienie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru leży niewątpliwie w zakresie możliwości finansowych wnioskodawcy. Podkreślić dodatkowo trzeba, że przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy nie stanowi charakter i złożoność danej sprawy. Sąd rozpoznając wniosek ocenia jedynie wskazaną we wniosku sytuację materialną wnioskodawcy. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.