I SA/Wa 652/09

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.L. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W. Wyrokiem z dnia 27 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.L. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1993 r. Wnioskiem z dnia 8 stycznia 2010 r. A.L. wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, wskazując na zamiar wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku. W uzasadnieniu wniosku skarżąca poniosła, że jej sytuacja materialna nie uległa zmianie od sytuacji wykazanej w postanowieniu referendarza sądowego z dnia 23 czerwca 2009 r., którym przyznano jej w niniejszej sprawie prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uległa wręcz ona pogorszeniu z uwagi na to, że skarżąca musiała korzystać z leczenia szpitalnego. Opisując swoją trudną sytuacje materialną podała, iż w następstwie zasądzenia od niej i jej męża - H.L. zwrotu na rzecz Gminy M. wypłaconego im odszkodowania za działki wskazane w decyzjach komunalizacyjnych z [...] sierpnia 1993 r., komornik sądowy zlicytował ich majątek. Z akt sprawy oraz treści obecnie złożonego wniosku wynika, że skarżąca wraz z mężem są osobami schorowanymi, w podeszłym wieku. Skarżąca posiada orzeczoną [...] grupę inwalidzką i jest całkowicie niezdolna do pracy, zaś jej mąż przeszedł zawał i jest leczony ambulatoryjnie. Źródłem utrzymania dwuosobowej rodziny są otrzymywane przez małżonków emerytury w kwotach: [...] złotych (A.L.) i [...] (H.L.). Z dochodów tych prowadzona jest egzekucja komornicza ([...] złotych). Ponoszą oni ponadto wydatki na leczenie (ponad [...] złotych miesięcznie) i opiekę ([...] złotych miesięcznie). Zgodnie z oświadczeniem skarżąca nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosowanie zaś do art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Przede wszystkim wskazać należy, że w niniejszej sprawie prawomocnym postanowieniem referendarza z dnia 23 czerwca 2009 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych uznając, iż w świetle przedstawionej przez stronę sytuacji materialnej poniesienie kosztów sądowych wykracza poza ekonomiczne możliwości rodziny. Skoro zaś sytuacja materialna skarżącej od tamtego czasu nie uległa poprawie, a wręcz pogorszyła się w związku z wydatkami związanymi z pobytem w szpitalu, to uzasadniona jest ocena, że tym bardziej nie ma ona możliwości pokrycia w ramach uzyskiwanych dochodów kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Udział zaś tego pełnomocnika na obecnym etapie postępowania jest konieczny w związku z ustanowionym w art. 175 § 1 powołanej wyżej ustawy przymusem adwokackim przy sporządzaniu skargi kasacyjnej. Zważyć przy tym należy, że ze względu na swój wiek oraz stan zdrowia zarówno skarżąca jak i jej mąż nie mają możliwości poprawienia swojej sytuacji materialnej poprzez podjęcie dodatkowego zatrudnienia, co mogłoby pozwolić im na uzyskanie dodatkowych środków finansowych pozwalających na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika. W tym stanie rzeczy uzasadniona jest ocena, że spełniona została przesłanka wskazana w art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy uzasadniająca przyznanie stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mimo bowiem uzyskiwanych dochodów, nie sposób przyjąć, że skarżąca oraz jej mąż po odliczeniu niezbędnych ponoszonych przez rodzinę wydatków, posiadają jeszcze środki finansowe pozwalające im na chociażby częściowe partycypowanie w kosztach procesu, w tym opłacenie pełnomocnika. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.