I SA/Wa 653/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-09-23

Skład orzekający: Referendarz sądowy Grzegorz Antas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która została zwolniona z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym dotyczącym świadczeń z pomocy społecznej, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu po wydaniu prawomocnego wyroku przez WSA?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która z mocy prawa jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym świadczeń z pomocy społecznej, nie przyznaje się prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych po wydaniu prawomocnego wyroku WSA, gdyż takie zwolnienie nie wygasa. Jednakże, w sytuacji gdy strona złożyła skargę kasacyjną, można przyznać jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W. K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odmawiającą przyznania zasiłku celowego. WSA w Warszawie wyrokiem z 8 lipca 2010 r. oddalił skargę, a orzeczenie stało się prawomocne 10 sierpnia 2010 r. Po tym terminie, wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na niskie dochody (renta 534 zł) i brak oszczędności. Złożył również skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, a odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w W.; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 lipca 2010 r. oddalił skargę W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] lutego 2010 r. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. Na wniosek z 30 lipca 2010 r. skarżącemu został doręczony odpis wyroku z 8 lipca 2010 r. Orzeczenie to stało się prawomocne w dniu 10 sierpnia 2010 r. Wnioskiem z 15 września 2010 r. skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, sporządzonym na urzędowym formularzu PPF, wnioskodawca podał, że jego jedynym źródłem utrzymania jest renta w wysokości 534 zł. Nie posiada oszczędności. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: W świetle art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy jest możliwe przed wszczęciem postępowania sądowego lub w jego toku. W rozpoznawanej sprawie tok postępowania został zakończony wskutek uprawomocnienia się orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, niemniej jednak okoliczność ta nie stanowi w tym konkretnym przypadku o niedopuszczalności wystąpienia o przyznanie prawa pomocy. Wzgląd na charakter czynności procesowych podjętych przez skarżącego po wydaniu wyroku z dnia 8 lipca 2010 r., w szczególności złożenie przez niego osobiście sporządzonej skargi kasacyjnej, w której strona zwraca uwagę na brak sporządzenia - wbrew jego intencjom -uzasadnienia wyroku, każe uznać, że przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy nie jest bezprzedmiotowe i nie przyjmuje charakteru oderwanego od zakończonego postępowania. . Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest natomiast możliwe wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Formułowana w rozpoznawanej sprawie ocena zasadności wniosku oparta została na skonfrontowaniu sytuacji majątkowej skarżącego z wymienionymi wyżej przesłankami przyznania tego prawa. Ocena ta wykazała, że składający wniosek ma podstawy do wystąpienia o przyznanie prawa pomocy, niemniej jednak jego żądanie zostało uznane za uzasadnione jedynie w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Powyższe uzasadnione jest tym, że w świetle art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. strona skarżąca działanie lub bezczynność organu administracji w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Wobec tego, że skarżący w niniejszym postępowaniu sądowym przedmiotem swojej skargi uczynił decyzję odmawiającą przyznania zasiłku celowego, z mocy prawa zwolniony jest on od ponoszenia kosztów sądowych. Zwolnienie powyższe nie wygasa po wydaniu przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku orzekającego o legalności zaskarżonego aktu, co oznacza, że skarżący w dalszym ciągu nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, w rozstrzyganej sprawie brak jest podstaw do przyznania skarżącej w powyższym zakresie zwolnienia na mocy orzeczenia sądu. Przy rozpoznawaniu wniosku w pozostałej części wzięto pod uwagę, że strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy nie posiada przedmiotów wartościowych, ani też innych źródeł, dzięki którym zgromadzić mogłaby środki potrzebne na prowadzenie sprawy w postępowaniu sądowym. Uzyskiwane przez skarżącego dochody są niskie, w związku z czym wymóg ustanowienia we własnym zakresie pełnomocnika w celu sporządzenia środka zaskarżenia, mógłby zostać uznany za obiektywnie niemożliwy do spełnienia lub obarczony ryzykiem, do którego nawiązuje ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło