I SA/Wa 655/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch Sędziowie WSA Gabriela Nowak asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2006 r. sprawy ze skargi Rady Miejskiej w B. na decyzję Ministra Edukacji i Nauki z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia uchwały w sprawie nadania statutu zespołowi szkół oddala skargę. Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Minister Edukacji i Nauki, po rozpatrzeniu odwołania Rady Miejskiej w B., utrzymał w mocy decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] listopada 2005 r. w części dotyczącej uchylenia przepisu § 7 ust. 2 statutu Zespołu Szkół w B.. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że [...] Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. uchylił przepis § 7 ust. 2 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] września 2005 r. w sprawie nadania statutu Zespołowi Szkół w B. w brzmieniu: "Stanowisko dyrektora Zespołu Szkół jest stanowiskiem menedżerskim". [...] Kurator Oświaty działając na podstawie art. 60 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz.2572) stwierdził, że przepis ten jest niezgodny z art. 36 ust. 2 i 2a ustawy o systemie oświaty, który stanowi, że szkołą lub placówką kieruje nauczyciel mianowany lub dyplomowany, natomiast stanowisko dyrektora można powierzyć także osobie niebędącej nauczycielem, ale za zgodą kuratora oświaty. Przepis uchwalonego statutu sugeruje, zdaniem Kuratora, że stanowisko dyrektora szkoły lub placówki będzie można powierzać osobie niebędącej nauczycielem z pominięciem zgody Kuratora Oświaty. Ponadto może prowadzić do obejścia przepisów dotyczących kwalifikacji wymaganych od dyrektora szkoły. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Rada Miejska w B. podnosząc, iż brak przedmiotowego przepisu w statucie Zespołu Szkół uniemożliwia zatrudnienie na stanowisku dyrektora osoby niebędącej nauczycielem, gdyż, mając na uwadze wypowiedzi prasowe składane przez pracowników Kuratorium Oświaty w G. ("[...]" z 31 października 2005 r.), [...] Kurator Oświaty nie wyrazi zgody na zatrudnienie osoby niebędącej nauczycielem na stanowisku dyrektora Zespołu Szkół w B.. Zdaniem Rady Miejskiej w B. przepis § 7 ust. 2 w uchwalonej treści nie uniemożliwia zatrudnienia na stanowisku dyrektora Zespołu Szkół nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego i nie prowadzi do obejścia przepisów ustawy dotyczących kwalifikacji wymaganych od dyrektora szkoły. Minister Edukacji i Nauki, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. uznał, że użyte w statucie Zespołu Szkół w B. określenie "menedżer" nie jest pojęciem prawa oświatowego. Określenie to, zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego (PWN Warszawa 1998 r.) oznacza kierownika, dyrektora wielkiego przedsiębiorstwa. Tymczasem szkoła czy placówka publiczna funkcjonująca w systemie oświaty nie posiada statusu przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów prawa gospodarczego. A zatem, jak wywiódł Minister Edukacji i Nauki, nie jest właściwe używanie tego określenia w stosunku do dyrektora szkoły. Nie zgodził się również z zarzutem podniesionym w odwołaniu, że brak w statucie Zespołu Szkół w B. określenia stanowiącego, że stanowisko dyrektora Zespołu Szkół jest stanowiskiem menedżerskim, powoduje brak możliwości zatrudnienia na stanowisku szkoły czy zespołu szkół osoby niebędącej nauczycielem. Skargę na decyzję Ministra Edukacji i Nauki wniosła Rada Miejska w B. zarzucając jej naruszenie przepisu art. 60 ust. 3 ustawy o systemie oświaty poprzez przyjęcie, że przepis § 7 ust. 2 statutu Zespołu Szkół w B. jest sprzeczny z przepisami prawa. Minister Edukacji i Nauki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo zauważył, że wprowadzone określenie o spornej treści do statutu Zespołu Szkół w B. nie wywiera skutków prawnych w zakresie możliwości zatrudnienia innych osób w inny sposób, niż przewidują to przepisy ustawy o systemie oświaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją toczyło się w sprawie uregulowanej w art. 36 i 60 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz.2572). Przepis art. 60 wymienionej ustawy wyposaża kuratora oświaty w kompetencję uchylenia statutu szkoły lub placówki publicznej albo niektórych jego postanowień, jeżeli są sprzeczne z prawem. Organowi, który nadał lub uchwalił statut, od decyzji kuratora oświaty przysługuje odwołanie do ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania. W rozpoznawanej sprawie, w ramach swych kompetencji [...] Kurator Oświaty uchylił przepis § 7 ust. 2 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] września 2005 r. w sprawie nadania statutu Zespołowi Szkół w B., który określił stanowisko dyrektora tego Zespołu Szkół jako "stanowisko menedżerskie". Spór w niniejszej sprawie dotyczy więc treści przepisu § 7 ust. 2 statutu Zespołu Szkół w B. i jego zgodności z przepisami art. 36 ustawy o systemie oświaty. Przepisy art. 36 ustawy o systemie oświaty zawierają regulację prawną, która określa zasady powierzenia stanowiska dyrektora szkoły lub placówki. Zgodnie z jego brzmieniem szkołą lub placówką kieruje nauczyciel mianowany lub dyplomowany, któremu powierzono stanowisko dyrektora. Z brzmienia ust. 2 tego przepisu wynika natomiast, że szkołą lub placówką, za zgodą kuratora oświaty, może również kierować osoba niebędąca nauczycielem powołana na stanowisko dyrektora przez organ prowadzący. Kurator oświaty przy wyrażaniu zgody uwzględnia w szczególności posiadanie przez tę osobę wykształcenia i przygotowania zawodowego odpowiadającego kierunkowi kształcenia w szkole lub zakresowi zadań placówki. Osoba niebędąca nauczycielem powołana na stanowisko dyrektora nie może sprawować nadzoru pedagogicznego. W przypadku powołania takiej osoby na stanowisko dyrektora nadzór pedagogiczny sprawuje nauczyciel zajmujący inne stanowisko kierownicze w szkole lub placówce. W świetle tak jednoznacznej treści powołanych przepisów nie można uznać, że kwestionowana treść przepisu statutu nie jest sprzeczna z przepisami art. 36 ustawy o systemie oświaty. Należy wskazać, że akt prawny, jakim jest uchwała rady gminy, może normować jedynie te sprawy, które zostały przekazane jej do unormowania ustawą upoważniającą. Sprawy te są wskazane w przepisie upoważniającym. Nie można więc wykraczać poza zakres spraw określonych w upoważnieniu. Odstępstwa od tej zasady są dopuszczalne jedynie wtedy, gdy sama ustawa upoważniająca je przewiduje, tzn. gdy upoważnia, by aktem prawa miejscowego dokonać zmiany ściśle wskazanych postanowień ustawy. Ustawa o systemie oświaty wprowadziła kompletną regulację prawną co do zasad powierzania stanowiska dyrektora szkoły lub placówki. Wskazała, że szkołą lub placówką może kierować nauczyciel mianowany lub dyplomowany albo osoba niebędąca nauczycielem, po uzyskaniu zgody kuratora oświaty. Kurator oświaty przy wyrażaniu zgody jest również związany wytycznymi ustawowymi. Uszczegółowienie tych zasad nastąpiło w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 6 maja 2003 r. w sprawie określenia wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze, w poszczególnych typach szkół i placówek (Dz. U. Nr 89, poz. 826 ze zm.). Kompetencje rady gminy sprowadzają się w tym zakresie do podpisania aktu założycielskiego szkoły lub placówki i nadania jej pierwszego statutu (art. 58 ust. 6 ustawy o systemie oświaty). Ustawa określa również zakres spraw, które powinny zostać uregulowane w statucie szkoły lub placówki. Wśród tych regulacji brak jest przepisów, które upoważniałyby radę gminy do zmiany czy modyfikacji treści norm ustawowych. Przepis § 7 ust. 2 uchwały Rady Miejskiej B. z dnia [...] września 2005 r. w sprawie nadania statutu Zespołowi Szkół w B. w brzmieniu: "Stanowisko dyrektora Zespołu Szkół jest stanowiskiem menedżerskim" formułuje w istocie dodatkowy warunek, jakiemu powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora w szkole lub placówce. Z jednej strony przepis ten może być interpretowany, jako poszerzający krąg osób, które mogłyby kierować Zespołem Szkół z pominięciem warunków ustawowych odnoszących się do wymagań kwalifikacyjnych stanowiska nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego, z drugiej strony, może być interpretowany jako zawężający krąg takich osób - w sytuacji, gdy o to stanowisko ubiegałby się nauczyciel mianowany lub dyplomowany musiałby wykazać się dodatkowo wykształceniem z zakresu zarządzania organizacjami. A zatem należy uznać, że sporny przepis jest przede wszystkim niespójny z przepisami ustawy o systemie oświaty, natomiast, gdyby był interpretowany w ten sposób, że warunkiem powierzenia stanowiska dyrektora Zespołu Szkół w B. byłoby wyłącznie wykształcenie kandydata z zakresu zarządzania, byłby on sprzeczny z przepisami tej ustawy. I to zarówno w sytuacji powierzenia tego stanowiska z pominięciem wymogu uzyskania zgody [...] Kuratora Oświaty, w przypadku osoby niebędącej nauczycielem mianowanym lub dyplomowanym, jak i powierzenia tego stanowiska wyłącznie nauczycielowi mianowanemu lub dyplomowanemu, który posiada dodatkowo wykształcenie z zakresu zarządzania. Skoro zatem zaskarżonemu postanowieniu nie można zarzucić naruszenia prawa Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.