I SA/Wa 656/09

Referendarz Sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. L. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. A. L. wnioskiem z dnia 29 maja 2009 r. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze swojej skargi na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1993 r. W uzasadnieniu wniosku skarżąca poniosła, że nie jest w stanie uiścić wpisu w sprawie bez uszczerbku koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Opisując swoja trudną sytuacje materialną podała, iż w następstwie zasądzenia od niej i jej męża - H. L. zwrotu na rzecz Gminy M. wypłaconego im odszkodowania za działki wskazane w decyzjach komunalizacyjnych z [...] sierpnia 1993 r., komornik sądowy wyegzekwował z ich kont bankowych wszystkie wkłady oszczędnościowe, a także zlicytował ich majątek. W roku 2006 r. zlicytowane zostały dwie działki budowlane, a w 2007 r. został zlicytowany ich dom mieszkalny wraz z działką siedliskową, pozostawiając małżonków bez dachu nad głową. Skarżąca wskazała ponadto, iż wraz z mężem są osobami schorowanymi, w podeszłym wieku (75 i 79 lat). Skarżąca posiada orzeczoną II grupę inwalidzką i jest całkowicie niezdolna do pracy, zaś jej mąż przeszedł zawał i jest leczony ambulatoryjnie. Źródłem utrzymania dwuosobowej rodziny są otrzymywane przez małżonków emerytury w kwotach: [...] złotych (A. L.) i [...] (H. L.). Skarżąca korzysta z usług prywatnej opiekunki, co stanowi koszt [...] złotych miesięcznie, [...] złotych wydaje na lekarstwa, zaś [...] złotych z jej emerytury stanowią potrącenia komornika. H. L. wydaje na lekarstwa [...] złotych miesięcznie. Wskazując na wydatki związane z utrzymaniem mieszkania (konserwacja, opłaty za energię elektryczną, gaz itp.) oraz koszty postępowań sądowych wytoczonych przez Gminę M. w sprawie uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym ([...] procesów) skarżąca podkreśliła, iż nie ma żadnych możliwości poczynienia oszczędności, a dochody jakimi dysponuje rodzina nie wystarczają na pokrycie minimum kosztów utrzymania koniecznego. Zgodnie z oświadczeniem skarżąca nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.: dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (o taki zakres prawa pomocy wnioskuje skarżąca), stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W świetle wykazanych przez wnioskodawczynię okoliczności dotyczących jej sytuacji materialnej, zdrowotnej i rodzinnej uzasadniona jest ocena, że znajduje się ona w sytuacji kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wprawdzie zarówno ona sama jak i jej mąż uzyskują regularne dochody w postaci emerytur, jednakże mając na uwadze łączną wysokość tych świadczeń ([...] złotych) z których część potrącana jest przez komornika w związku z prowadzoną egzekucją oraz uwzględniając podeszły wiek małżonków, ich stan zdrowia jak również wysokość deklarowanych niezbędnych miesięcznych wydatków (ok. [...] złotych za same leki i opiekę), stwierdzić należy, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i męża. Zważyć bowiem należy, iż po opłaceniu opiekunki, wykupie lekarstw oraz pomniejszeniu uzyskiwanej przez skarżącą emerytury o kwoty potrącane w ramach egzekucji sądowej, na bieżące wydatki obejmujące: opłaty mieszkaniowe, wyżywienie, środki higieny i ubrania pozostaje im miesięcznie kwota ok. [...] złotych. W tym stanie rzeczy poniesienie kosztów sądowych (gdzie sam wpis wynosi 200 złotych) wykracza poza ekonomiczne możliwości rodziny. Nie ulega też wątpliwości, że ze względu na swój wiek oraz stan zdrowia zarówno skarżąca jak i jej mąż nie mają możliwości poprawienia swojej sytuacji materialnej poprzez podjęcie dodatkowego zatrudnienia, co mogłoby pozwolić im partycypować w kosztach postępowania. Oznacza to, że spełniona została przesłanka wskazana w art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy uzasadniająca przyznanie stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.