I SA/Wa 657/06

WyrokWSA w Warszawie2006-05-18

Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Elżbieta Lenart, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego fakty, które nie wynikają z prowadzonych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych posiadanych danych, a jedynie z oświadczeń osób trzecich lub wywiadów środowiskowych przeprowadzonych w innym celu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego fakty lub stan prawny, które wynikają z prowadzonych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych posiadanych danych. Odmowa wydania zaświadczenia jest uzasadniona, gdy dane, które mają być potwierdzone, nie pozostają w dyspozycji organu. Oświadczenia osób trzecich czy wywiady środowiskowe przeprowadzone w innym celu nie stanowią podstawy do wydania zaświadczenia, jeśli nie są potwierdzone urzędowymi dowodami, rejestrami lub ewidencjami.
Stan faktyczny
K. G. zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o wydanie zaświadczenia potwierdzającego sprawowanie przez niego opieki nad matką od 1997 r. Organ odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na brak posiadania stosownych danych w swoich rejestrach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. K. G. złożył skargę do WSA, argumentując, że organ posiadał wiedzę o jego opiece na podstawie wywiadu środowiskowego i oświadczeń.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie WSA Elżbieta Lenart asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2006 r. sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy C. z dnia [...] stycznia 2006 r., którym odmówiono K. G. wydania zaświadczenia potwierdzającego sprawowanie opieki przez niego nad matką H. G. od 1997 r. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że K. G. zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. o podanie zaświadczenia, że zajmuje się on i opiekuje od 1997 r. swoją matką H. G. mającą 80 lat i posiadającą [...] grupę inwalidzką i nie będącą zdolną do samodzielnej egzystencji. Pismem z dnia 12 stycznia Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej zwróciła się do wnioskodawcy z prośbą o wskazanie interesu prawnego w otrzymaniu zaświadczenia żądanej treści. W odpowiedzi K. G. wyjaśnił, że od 22 maja 2003 r. jest on osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, jego matka H. G. jest niezdolna do samodzielnej egzystencji od października 1997 r., a jemu przysługuje 6 lat do emerytury jako okres nieskładkowy i będzie to musiał udowodnić w przyszłości. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. wydał postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści i wyjaśnił, że Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej nie jest w posiadaniu dokumentów świadczących, że wnioskodawca opiekował się swoją matką od 1997 r. Zażalenie na to postanowienie wniósł K. G. twierdząc, że Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej jest w posiadaniu oświadczenia z [...] stycznia 2006 r. podpisanego przez sołtysa wsi, że K. G. sprawuje opiekę nad swoją matką i oświadczenie jego matki H. G. potwierdzające ten fakt. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie Wójta Gminy C. wskazało, że określenie danych znajdujących się w jego posiadaniu, użyte w art. 218 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, nie może być rozumiane dowolnie i rozszerzająco przez obejmowanie nimi także danych dostarczonych właściwemu organowi przez osobę ubiegającą się o wydanie zaświadczenia w celu potwierdzenia faktów z tych danych wynikających. Z tego względu uznało, że postanowienie organu I instancji jest zasadne. K. G. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2006 r. W skardze wniósł o wydanie zaświadczenia, że sprawuje opiekę nad swoją matką od 1997 r. i podkreślił, że w 2003 r. w jego miejscu zamieszkania przeprowadzony został wywiad środowiskowy dla celów opieki społecznej i w związku z tym organ wie, iż on sprawuje opiekę nad matką. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i pdtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z przepisem art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 (gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego), organ administracji obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Z przepisu tego zatem wynika jednoznacznie, że obowiązek wydania zaświadczenia wiąże się z prowadzeniem przez organ ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Wystawienie zaświadczenia o określonej treści może, choć nie musi, być poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym "w koniecznym zakresie". Zakres postępowania wyjaśniającego zależy nie tylko od żądania osoby zainteresowanej uzyskaniem zaświadczenia, ale także od możliwości spełnienia tego żądania przez organ. W rozpoznawanej sprawie żądanie K. G. sprowadza się do potwierdzenia przez organ faktów, o których dowiedział się na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego dla celów uzyskania przez skarżącego świadczeń z opieki społecznej oraz dostarczonego organowi oświadczenia sołtysa i matki skarżącego. Informacje te nie mogą być jednak uznane za takie dane, którymi Gminy Ośrodek Pomocy Społecznej dysponuje w ramach wykonywania zadań pomocy społecznej, określonych ustawowo, i które wynikają z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestru bądź znajdują się w jego posiadaniu. Rodzinny wywiad środowiskowy jest przeprowadzany wyłącznie w celu zebrania odpowiednich informacji, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia o przyznaniu lub wysokości świadczenia z pomocy społecznej, a nie w celu ustalenia uprawnień emerytalnych. Odmowa wydania zaświadczenia może więc być uzasadniana tym, że dane, które mają być potwierdzone zaświadczeniem nie pozostają w dyspozycji organu mającego wydać zaświadczenie. W sytuacji, gdy danych, wynikających z oświadczenia sołtysa i matki skarżącego, nie potwierdzają inne dowody urzędowe, w tym rejestry i ewidencje znajdujące się w posiadaniu organu, przepis art. 218 § 2 k.p.a. uprawniający organ do przeprowadzenia w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego nie miał zastosowania. Wprawdzie w doktrynie przyjmuje się, że do postępowania w sprawach zaświadczeń mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a., w tym przepisy o dowodach, to jednak z uwagi na treść art. 218 § 1 i § 2 k.p.a. nie są zasadne twierdzenia o obowiązku wydawania zaświadczeń na podstawie wszystkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Postępowanie wyjaśniające, jak była o tym wyżej mowa, może (a zatem nie musi) być przeprowadzone w koniecznym jedynie zakresie, a taka regulacja modyfikuje zasady postępowania dowodowego ustalone w rozdz. IV k.p.a. W tej sytuacji odmowa wydania zaświadczenia nie naruszała prawa i z tego względu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło