I SA/Wa 658/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu w dniu 21 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Z. W. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 658/16 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy. Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Z. W. (dalej: skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania. Sąd wyrokiem z dnia 12 lipca 2016 r. oddalił ww. skargę Z.W. Następnie w piśmie z dnia [...] września 2016 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 22 września 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie adwokata. Pismem z dnia [...] października 2016 r. skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia z dnia 22 września 2016 r. wskazując, że nie zgadza się z przedmiotowym postanowieniem, gdyż on i jego małżonka są w podeszłym wieku, a ich leczenie wiąże się z ze znacznymi wydatkami. Ponadto ponoszą oni inne wydatki, jak choćby opłaty za media. Skarżący zaznaczył, że po uregulowaniu wyżej wskazanych należności, pozostaje im tak niewielka kwota, że nie zezwala ona na żadne inne wydatki. Wskazano we wniosku też, że muszą oni dysponować rezerwą finansową na wypadek jakiegoś nieprzewidzianego zdarzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "Ppsa". Zgodnie ze znowelizowanym jego brzmieniem, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 Ppsa, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W myśl § 2 tego przepisu wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 Ppsa) lub częściowym (art. 245 § 3 Ppsa), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 Ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W rozpoznawanej sprawie referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie adwokata, argumentując, iż okoliczności przedstawione przez skarżącego w rozpoznawanym wniosku o prawo pomocy nie wskazują na to, by realizacja przez skarżącego obowiązku wynikającego z art. 199 Ppsa, zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, łączyła się z zagrożeniem doznania przez niego uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Miesięczne wpływy do budżetu domowego strony wynoszą [...] zł, co znacząco przewyższa minimum socjalne, które według średniorocznych danych opublikowanych przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych dla dwuosobowych emeryckich gospodarstw domowych w roku 2015 r. wynosiło 1792 zł. Możliwość wygospodarowania przez skarżącego z bieżących dochodów środków na poniesienie kosztów postępowania kasacyjnego, tj. kosztów wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości [...] zł oraz kosztów sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata – nie budzi wątpliwości w świetle podanej we wniosku wysokości stałych wydatków skarżącego, które według deklaracji strony zamykają się w kwocie ok. [...] zł. Jeśli się zważy dodatkowo, iż skarżący posiada oszczędności w wysokości [...] zł, to całkowicie uprawniony jest wniosek, iż środki finansowe na pokrycie kosztów postępowania kasacyjnego skarżący może odnaleźć w majątku własnym. Sąd w pełni podziela powyższą ocenę starszego referendarza sądowego, że wnioskodawca nie spełnia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie adwokata. Z uzasadnienia nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego na urzędowym formularzu wynika, że Z. W. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i utrzymują się ze środków pochodzących z emerytur. Łączna wysokość miesięcznego dochodu dwuosobowej rodziny skarżącego wynosi [...]zł (netto), przy czym na stałe wydatki skarżący wydaje ok. [...]zł. Skarżący oświadczył, że jest właścicielem mieszkania o pow. [...] m2 (wartość [...] zł), współwłaścicielem (1/3) nieruchomości rolnej o wartości ok. [...] zł (0,6 ha), wskazał także, że posiada samochód osobowy o wartości [...]zł oraz oszczędności w wysokości [...]zł. W ocenie Sądu, skarżący posiada stały dochód i powinien wygospodarować środki na koszty sądowe oraz opłacenie pełnomocnika, jeżeli jego udział w sprawie uznaje za konieczny. Sytuacji majątkowej skarżącego nie sposób bowiem utożsamiać z sytuacją osób nie osiągających żadnego dochodu lub też osiągających dochód na granicy fizycznego przetrwania. Należy w tym miejscu dodać, że dla spełnienia przesłanek uzasadniających ustanowienie w ramach prawa pomocy pełnomocnika bez znaczenia pozostaje stopień skomplikowania sprawy, czy też nieznajomość przez stronę przepisów prawa. W tej sytuacji Sąd uznał, że referendarz sądowy zasadnie odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie z art. 260 § 1-3 Ppsa, orzekł jak w postanowieniu.