I SA/Wa 659/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-11-18
Skład orzekający: Aneta Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać umorzony, jeśli strona jest już zwolniona od tych kosztów na mocy wcześniejszego postanowienia?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno zostać umorzone, jeśli strona jest już zwolniona od tych kosztów na mocy prawomocnego postanowienia. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zasługuje na uwzględnienie, gdy strona wykaże, że z bieżących dochodów nie jest w stanie pokryć kosztów zastępstwa procesowego, a majątek nie pozwala na wygospodarowanie niezbędnych środków.Stan faktyczny
Skarżący A.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych) wraz z zażaleniem na postanowienie odmawiające sporządzenia uzasadnienia wyroku. Skarżący podał, że jego dochody z renty inwalidzkiej i emerytury rolniczej żony są niewystarczające do pokrycia kosztów postępowania i zastępstwa procesowego. Posiada dom i gospodarstwo rolne, które oddał w nieodpłatną dzierżawę.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym - ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.P. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości postanawia: 1) przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...], 2) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Wyrokiem z dnia 29 października 2015 r., sygn. I SA/Wa 659/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.P. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, zaś postanowieniem z dnia 7 października 2016 r. odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. Wraz z zażaleniem na postanowienie z 7 października 2016 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa w zakresie całkowitym – zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wnioskodawca wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzone z żoną utrzymuje ze środków w wysokości ok. [...], pozyskiwanych z renty inwalidzkiej skarżącego ([...]) oraz emerytury rolniczej żony ([...]). Oświadczył, że innych źródeł dochodu nie posiada. Skarżący podał, ze jest właścicielem domu o pow. [...] oraz gospodarstwa rolnego obejmującego ok. [...] gruntów oraz [...] nieużytków leśnych, oddanego w całości dzieciom w nieodpłatną dzierżawę na 10 lat. Na utrzymanie domu skarżący wydaje ok. [...] rocznie (opał i inne wydatki), [...] rocznie pochłaniają opłaty za media i inne. Skarżący wskazał ponadto, że wydatki na ubrania, leczenie i wyżywienie są bardzo ograniczone.
Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). W świetle art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Brak jest podstaw do rozpoznania złożonego wniosku w zakresie, w jakim obejmuje on żądanie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych, gdyż z obowiązku ponoszenia tych kosztów skarżący jest już zwolniony na mocy prawomocnego postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2015 r. (k. 27). W efekcie, brak jest podstaw do pobierania od skarżącego jakichkolwiek opłaty sądowej na wszystkich etapach postępowania sądowoadministracyjnego zainicjowanego skargą na wskazaną w sentencji decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej. Postępowanie w sprawie zwolnienia strony od kosztów sądowych należało zatem umorzyć, gdyż jego prowadzenie w tym zakresie było zbędne (art. 249 a p.p.s.a. w zw. z art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.).
W odniesieniu do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata należało zaś stwierdzić, że zasługuje on w tej części na uwzględnienie. Skarżący wykazał, że z bieżących dochodów w wysokości [...], służących do utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego strony obejmującego inwalida i emerytkę, nie jest w stanie wygospodarować środki, których posiadanie jest niezbędne do pokrycia kosztów działania pełnomocnika procesowego ustanowionego z wyboru. Źródeł środków koniecznych do pokrycia kosztów zastępstwa procesowego nie można upatrywać ponadto w majątku skarżącego. Poza domem oraz gospodarstwem rolnym oddanym w nieodpłatną dzierżawę skarżący nie posiada innego majątku, w tym zasobów pieniężnych.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania w zakresie, w jakim dotyczyło ono wniosku o zwolnienie od kosztów postępowania, podjęto na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 249a p.p.s.a. i art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło