I SA/Wa 659/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Marta Kołtun - Kulik Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2017 r. ze skargi G. K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę. I SA/Wa 659/16 UZASADNIENIE Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania G. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], odmawiającej potwierdzenia na rzecz W. S., G. K., S. S., M. S. i K. S., prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M. S., J. S., W. S. i S. S. nieruchomości w [...] powiat [...], w dawnym województwie [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje Wojewody [...]. Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne: Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr nr [...], działając na podstawie art. 7 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz U z 2014 r. poz. 1090) odmówił potwierdzenia na rzecz W. S., G. K., S. S., M. S. i K. S. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez M. S., J. S., W. S. i S. K. w miejscowości [...], pow. [...], woj. [...], obecnie [...]. Powodem odmownej decyzji było to, ze strony postepowania nie złożyły operatów szacunkowych nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami RP, położonej w miejscowości [...] i nieruchomości nabytej od Skarbu Państwa w ramach realizacji prawa do rekompensaty położonej w [...]. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła G. K. Minister Skarbu Państwa po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy ustalił, że W. R. wnioskiem z dnia 31 grudnia 2008 r. wystąpiła w imieniu własnym oraz G. K., S. S., M. S. i K. S. do Wojewody [...] o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości w miejscowości [...], powiat [...], województwo [...], obecnie [...]. Zgodnie z treścią decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. W. R. wróciła do nazwiska rodowego S. Po przeprowadzonym postepowaniu organ ustalił, ze M. S., J. S., W. S. i S. S. byli właścicielami nieruchomości położonej w miejscowości [...], pow. [...], województwo [...], w dniu 1 września 1939 r. byli obywatelami polskimi, zamieszkiwali na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścili je na podstawie układu, o którym mowa w art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy. Pismem z 14 stycznia 2015 r. Wojewoda [...] poinformował strony postępowania, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że M. S. w zamian za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej otrzymał nieruchomość w [...] o łącznej powierzchni [...] ha. Jednocześnie wezwał do odniesienia się w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma, do przedstawionych ustaleń i złożenie ewentualnych wyjaśnień w tym przedmiocie. Ponadto organ poinformował o dalszych działaniach jakie zostaną podjęte jak również o skutkach związanych z ewentualnym przekroczeniem wartości nabytej nieruchomości co do wartości 20% rekompensaty. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] marca 2015 r. nr [...] pozytywnie ocenił spełnienie przez W. R. (obecnie S.), G. K., S. S., M. S. oraz K. S. wymogów, o których mowa w art. 2, 3 ust.2 i art. 5 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, umożliwiające uzyskanie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Jednocześnie wezwał strony do: wskazania jednej z wybranych form realizacji prawa do rekompensaty, określonej w art. 13 ust. 1, dołączenia do wniosku operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, w którym zostanie określona wartość nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz dołączenia do wniosku operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, w którym zostanie określona wartości nieruchomości nabytej w ramach rekompensaty położonej w [...] – w terminie trzech miesięcy od daty otrzymania postanowienia. Postanowienie zostało doręczone prawidłowo. Wobec braku spełnienia przez strony obowiązku wynikającego z postanowienia z [...] marca 2015 r., Wojewoda [...] pismem z 22 lipca 2015 r. ponownie wezwał strony do dołączenia do wniosku, w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia pisma, oświadczenia o wyborze formy rekompensaty oraz dwóch operatów szacunkowych. Ponadto organ wskazał, że nieprzedłożenie tych dokumentów skutkować będzie wydaniem decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Dodatkowo pouczył o możliwości zawieszenia postępowania w trybie art. 98 § 1 k.p.a. w przypadku, gdy zebranie brakujących dokumentów w wyznaczonym terminie nie jest możliwe. Organ ustalił w oparciu o zwrotne poświadczenia odbioru, że wezwanie z 22 lipca 2015 r. zostało doręczone W. S., S. S. i K. S. 27 lipca 2015 r., G. K. 28 lipca 2015 r., a M. S. 12 sierpnia 2015 r., zatem termin na uzupełnienie brakujących dokumentów upłynął z dniem 12 listopada 2015 r. G. K. pismem z 12 października 2015 r. poinformowała organ, że nie ma możliwości przedłożenia dokumentów o które wzywa Wojewoda [...]. Ponadto wniosła o umożliwienie w ramach rekompensaty zakupu gruntów rolnych stanowiących własność Skarbu Państwa. Organ zwrócił uwagę, ze wnioskodawcy odebrali postanowienie, jak również kolejne wezwanie Wojewody [...] z dnia 22 lipca 2015 r. to do dziś nie wskazali formy realizacji prawa do rekompensaty i nie przedłożyli operatów szacunkowych ww. nieruchomości. Organ odwoławczy wskazał, ze Wojewoda [...] dopełnił również obowiązku wynikającego z art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i pismem z dnia 13 listopada 2015 r. poinformował strony o prawie do zapoznania się z aktami sprawy. Minister Skarbu Państwa zwrócił uwagę, na fakt, iż od dnia doręczenia postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. stwierdzającego, iż wniosek złożony przez Panią W. R. w dniu 31 grudnia 2008 r. spełnia wymogi ustawy z dnia 5 lipca 2005 r. minęło 8 miesięcy, w trakcie których wnioskodawcy byli zobowiązani dopełnić obowiązków w nim wskazanych. Co więcej, G. K. - jedna ze stron niniejszego postępowania wskazała wprost w piśmie z dnia 12 października 2015 r., że nie ma możliwości złożenia dokumentów, o które wzywa Wojewoda [...]. Organ odwoławczy podkreślił, że obowiązek przedłożenia prawidłowo sporządzonych operatów szacunkowych na mocy art. 7 ust. 1 pkt 3 oraz w art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., spoczywa na stronie postępowania, o obowiązku tym wnioskodawcy zostali dwukrotnie poinformowani przez organ wojewódzki. Brak złożenia operatu szacunkowego stanowi podstawę wydania decyzji odmownej (art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.). Przedłożenie ww. operatów szacunkowych jest niezbędne, albowiem na ich podstawie Wojewoda określa wysokość rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej. Z uwagi na brak operatów, organ I instancji nie miał możliwości ustalenia wysokości należnej rekompensaty. Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wniosła G. K. W skardze wskazywała na niska wysokość emerytury którą otrzymuje oraz że była gotowa dla twórczej pracy dla kraju i środowiska. W piśmie procesowym z dnia 18 maja 2017 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę doprecyzowując jej treść i wnosząc o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ja decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucał naruszenie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w związku z przepisem art. 7 i 8 k.p.a., poprzez ich niewłaściwą interpretację i błędne ustalenie, że złożony w aktach sprawy operat szacunkowy wykonany na potrzeby postępowania [...], nie może stanowić podstawy wydania decyzji w postępowaniu, w którym wydano zaskarżone decyzje. Wskazał, że postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. Wojewoda [...] pozytywnie ocenił spełnienie m.in. przez skarżącą, wymogów ustawy o realizacji prawa do rekompensaty, niemniej jednak późniejsza decyzja Wojewody oraz Ministra, oparte zostały na niespełnieniu przez skarżącą wymagania wskazanego w punkcie c) postanowienia z dnia [...] stycznia 2015 r., a znajdującego swą podstawę w przepisie art. 7 ust. 1 pkt. 3) ustawy o realizacji prawa do rekompensaty . Tymczasem skarżąca wskazywała że nie ma możliwości przedłożenia operatu szacunkowego o którym mowa w powołanym wyżej przepisie i wniosła o zastosowanie w sprawie operatu wykorzystanego w innym postępowaniu dotyczącym innej nieruchomości położonej w tej samej miejscowości tj [...]. Zarówno Wojewoda [...] jak i Minister Skarbu Państwa, doszli do przekonania, że operat sporządzony na potrzeby innego postępowania nie może być zastosowany w niniejszej sprawie "gdyż operat w tej sprawie dotyczył nieruchomości stanowiącej własność innej osoby oraz o innym rodzaju i powierzchni". Minister Skarbu państwa w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentacje przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja Ministra Skarbu Państwa, jak i decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. odpowiadają prawu. Postępowanie mające na celu ustalenie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami RP składa się z dwóch etapów. Celem takiego rozdzielenia postępowania jest uniknięcie narażenia wnioskodawcy na koszty związane ze sporządzeniem operatu szacunkowego w sytuacji, gdy nie spełnia on materialnoprawnych przesłanek prawa do rekompensaty, wynikających w szczególności z art. 2 i 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1090). Etap pierwszy postępowania, o którym mowa, obejmuje ocenę - rozstrzygnięcie, co do zasady - w zakresie spełnienia przez wnioskodawcę wymogów określonych w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty, a także weryfikację dowodów, o których mowa w art. 6 tej ustawy. Pozytywna ocena następuje w formie postanowienia (art. 7 ust. 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty). W takim postanowieniu wojewoda wzywa wnioskodawcę m.in. do dołączenia do wniosku operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, w którym została określona wartość nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty). Wezwanie do dołączenia operatu szacunkowego w razie pozytywnej weryfikacji przesłanek prawa do rekompensaty jest obowiązkiem wojewody, od którego nie można odstąpić. Drugim etapem omawianego postępowania jest wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty, wojewoda wydaje decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty m.in. w przypadku niespełnienia wymogów, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy. Z powyższego wynika, że niezałączenie do wniosku dokumentów wymaganych przez przepisy ustawy skutkuje wydaniem decyzji odmownej. Odnosi się to nie tylko do dokumentów, które należy dołączyć do wniosku w chwili jego składania, ale również do takich dokumentów, których obowiązek złożenia aktualizuje się po wydaniu postanowienia na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy. Jednym z takich dokumentów jest operat szacunkowy, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 3 powyższej ustawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że niedołączenie w terminie wyznaczonym przez organ operatu szacunkowego należy traktować jako tzw. następczy brak wniosku wszczynającego postępowanie o potwierdzenie prawa do rekompensaty. W takiej sytuacji organ powinien wydać - na postawie art. 7 ust. 2 ustawy - decyzję odmawiającą potwierdzenia tego prawa. Z powołanych przepisów wynika, że decyzja odmawiająca potwierdzenia prawa do rekompensaty nie musi w każdym przypadku być konsekwencją niespełnienia materialnoprawnych przesłanek prawa do rekompensaty, wskazanych w art. 2 i 3 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty. Może być bowiem tak, że strona, która spełnia te przesłanki, nie zastosowała się do nałożonych ustawą powinności formalnych, co powoduje dla niej negatywny skutek materialny - jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r pozytywnie ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Organ ustalił, ze M. S., J. S., W. S. i S. S. byli właścicielami nieruchomości położonej w miejscowości [...], pow. [...], województwo [...], w dniu 1 września 1939 r. byli obywatelami polskimi, zamieszkiwali na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścili je na podstawie układu, o którym mowa w art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy. Wojewoda [...] ustalił tez, ze M. S. w zamian za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej otrzymał nieruchomość w [...] o łącznej powierzchni [...] ha. Z tych względów Wojewoda [...] wymienionym postanowieniem z [...] marca 2015 r. wezwał strony postępowania do wskazania jednej z wybranych form realizacji prawa do rekompensaty, określonej w art. 13 ust. 1 ,dołączenia do wniosku operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, w którym zostanie określona wartość nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz dołączenia do wniosku operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, w którym zostanie określona wartości nabytej w ramach rekompensaty nieruchomości położonej w [...] dokumentem aktu nadania Powiatowej Komisji Ziemskiej w [...] nr [...] z dnia [...] września 1962 r. oraz orzeczeniem o wykonaniu aktu nadania Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa w [...] z dnia [...] września 1962 r. nr [...]. Organ poinformował strony, że nieprzedstawienie operatów szacunkowych spowoduje wydanie decyzji odmownej. W analizowanej sprawie, na wnioskodawcy spoczywał ciężar dowodu w zakresie wykazania wartości nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami RP, jak też gospodarstwa rolnego położonego w [...] nabytego aktem nadania ziemi nr [...] z dnia [...] września 1962 r. w ramach częściowej realizacji prawa do rekompensaty. Dowodem określającym wartość nieruchomości jest operat szacunkowy. Obowiązek organu administracji ogranicza się wówczas do wezwania strony do przedłożenia operatów. Informacje zawarte w operacie szacunkowym są podstawowym elementem decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty, pozwalającym na ustalenie wysokości rekompensaty. Skarżąca nie podjęła żadnych działań zmierzających do wykonania obowiązku, o którym mowa wyżej, oświadczając wprost, że nie ma możliwości przedłożenia operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości pozostawionej poza granicami RP, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie i wniosła o zastosowanie w sprawie operatu wykorzystanego w innym postępowaniu dotyczącym innej nieruchomości położonej w tej samej miejscowości tj [...]. Odnośnie nie złożenia operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości położonej w [...] skarżąca nie zajęła stanowiska. W sprawie jest bezsporne, że skarżąca, nie przedłożyła wymienionych wyżej, żądanych przez organ operatów szacunkowych. Zaistniały zatem, jak trafnie przyjął organ, przesłanki do wydania decyzji odmawiającej potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Przedłożenie w niniejszej sprawie wskazanych operatów szacunkowych stanowiło niezbędny warunek określenia przez organ wysokości należnej rekompensaty, a obowiązek ich złożenia spoczywał na stronach postępowania. Niespełnienie powyższego obowiązku zasadnie skutkowało zatem wydaniem decyzji odmownej w myśl art. 7 ust. 2 powołanej ustawy. Wobec niewykonania przez strony tego zobowiązania i nieprzedłożenia żądanych operatów szacunkowych, organ nie mógł ustalić wartości mienia pozostawionego, wartości mienia nabytego już w ramach realizacji prawa do rekompensaty, a w konsekwencji wysokości przysługującej rekompensaty. Strony były w niniejszej sprawie pouczone o skutkach nieprzedłużenia operatów szacunkowych. Brak było w świetle powyższego podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Prawu odpowiada też postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. Sąd podziela ustalenia organów, że w sprawie niniejszej doszło już do częściowej realizacji prawa do rekompensaty, albowiem M. S. nabył na własność nieruchomość Skarbu Państwa gospodarstwo rolne położone w [...] o powierzchni [...] ha. Potwierdza to znajdujący się w aktach sprawy akt nadania nr [...] z dnia [...] września 1962 r. wydany przez Powiatową Komisję Ziemską w [...] oraz decyzja o wykonaniu aktu nadania Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1962 r. Stwierdzić należy, ze z orzeczenia o wykonaniu aktu nadania gospodarstwa wynika, ze M. S. był traktowany jako repatriant. Sąd zwraca uwagę, że na mocy art. 10 dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych w sprawach o nadanie gospodarstwa rolnego, w sprawach nieunormowanych w tymże dekrecie, znajdowały zastosowanie przepisy dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i b. Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. Nr 49, poz. 279 ze zm.). Przepis art. 18 ust. 1 pkt 4 tego drugiego dekretu umożliwiał nabycie gospodarstwa rolnego m.in. przez nabywcę będącego repatriantem. Stosowany odpowiednio w sprawach o wydanie aktu nadania gospodarstwa rolnego dekret z dnia 6 września 1946 r. przewidywał, że gospodarstwa (działki) nabywa się odpłatnie za cenę odpowiadającą szacunkowi składników gospodarstwa (działki). Stosowany odpowiednio w sprawach o wydanie aktu nadania gospodarstwa rolnego dekret z dnia 6 września 1946 r. przewidywał, że gospodarstwa (działki) nabywa się odpłatnie za cenę odpowiadającą szacunkowi składników gospodarstwa (działki). Natomiast z orzeczenia z dnia [...] września 1962 r. o wykonaniu aktu nadania nr [...] (które po uostatecznieniu się było tytułem prawnym przenoszącym własność nieruchomości na mocy art. 31 ust. 2 dekretu z dnia 6 września 1946 r.) wynika, że M. S. został zwolniony od uiszczenia ceny nabycia gospodarstwa o pow. [...] ha, położonego w [...]. Podstawę prawną orzeczenia o wykonaniu aktu nadania stanowiły m. in. przepisy art. 12, art. 13 i art. 14 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 18, poz. 107 ze zm.), co świadczy o potraktowaniu M. S. jako nabywcy mającego status repatrianta, który pozostawił mienie na tzw. "Kresach Wschodnich". Przepis art. 12 tego dekretu wskazywał bowiem, że repatriantów, którzy stosownie do umów międzynarodowych mają otrzymać nieruchomości w zamian za nieruchomości pozostawione poza granicami Państwa, zwalnia się - bez rozrachunku i oszacowania - od obowiązku uiszczenia ceny nabycia nadanych im nieruchomości państwowych. Z kolei art. 13 przewidywał, że osoby wymienione w art. 12 korzystają ze zwolnienia od obowiązku uiszczenia w całości lub w części ceny nabycia nieruchomości, jeżeli nieruchomości te zostały im nadane przed wejściem w życie dekretu lub jeżeli wniosek o nadanie im nieruchomości złożą do dnia 31 grudnia 1957 r. O zwolnieniu od obowiązku uiszczenia ceny nabycia orzekało prezydium powiatowej rady narodowej (art. 14 tego dekretu). W uzasadnieniu orzeczenia o wykonaniu aktu nadania stwierdzono, że M. S. jako repatriant zwolniony jest bez rozrachunku i oszacowania od obowiązku uiszczenia ceny nabycia gospodarstwa (działki). W sprawie niniejszej, wobec nieprzedłożenia na wezwanie organu operatów szacunkowych określających wartości obu nieruchomości, organ obowiązany był wydać decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. W ocenie Sądu, postępowanie przeprowadzone zostało w tej sprawie zgodnie zarówno z przepisami ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jak i z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267). Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) orzekł, jak w wyroku.