I SA/Wa 663/07

WyrokWSA w Warszawie2008-01-09

Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Daniela Kozłowska, Iwona Kosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest nabycie z mocy prawa własności nieruchomości przez użytkownika wieczystego, jeśli nie wszyscy współużytkownicy wieczyści spełniają warunki określone w ustawie o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, a jedynie jeden z nich złożył wniosek o przekształcenie?
Ratio decidendi
Nabycie z mocy prawa własności nieruchomości przez użytkownika wieczystego wymaga kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: złożenia wniosku przez wszystkich współużytkowników wieczystych oraz jednoczesnego spełnienia przez nich warunków umożliwiających uwzględnienie wniosku. Jest to podyktowane przepisem art. 232 Kodeksu cywilnego, który wyklucza istnienie prawa użytkowania wieczystego na nieruchomościach innych niż stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. W przypadku, gdy tylko jeden ze współużytkowników składa wniosek, a pozostali nie spełniają warunków, przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności dla jednego z nich skutkowałoby tym, że pozostali posiadaliby swoje prawo użytkowania wieczystego na prywatnej własności, co jest niedopuszczalne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. o odmowie nabycia z mocy prawa własności udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu. Odmowa wynikała z faktu, że nie wszyscy współużytkownicy wieczyści spełniali warunki określone w ustawie z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, a jedynie skarżący złożył wniosek o przekształcenie. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, wskazując, że nowelizacja ustawy zmieniła warunki i nie wymaga jednomyślności mieszkańców.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie : WSA Daniela Kozłowska (spr.) Asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania P. J. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2004r., nr [...] o odmowie nabycia z mocy prawa własności udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu, wynoszącego [...] związanego z własnością wyodrębnionego lokalu w nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działkę ew. nr [...], w obrębie [...] o pow. [...], będącej własnością W., dla której prowadzona jest księga wieczysta Kw Nr [...]. W uzasadnieniu swego stanowiska organ podniósł, że zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.) uprawnionym do nabycia własności jest osoba fizyczna będąca w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu 24 października 2001 r. użytkownikiem wieczystym lub współużytkownikiem wieczystym nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne. W ocenie organu warunki z powyższego przepisu spełniał wnioskodawca – P. J., jednakże nie spełniali ich niektórzy pozostali użytkownicy wieczyści. W aktach sprawy znajduje się bowiem dokument stwierdzający, że po dniu [...] maja 1996 r. sprzedano – a zatem i ustanowiono użytkowanie wieczyste w odniesieniu do ułamkowej części gruntu – lokale nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. stwierdzenie nabycia prawa własności ułamkowych części gruntu działki przy ul. [...], spowodowałoby, iż grunt ten stałby się współwłasnością W. i osób fizycznych, które nabyły prawo przed dniem [...] maja 1996 r. Pozostali użytkownicy wieczyści staliby się zatem użytkownikami wieczystymi gruntu w ułamkowej części niepodzielnie stanowiącego mienie komunalne, w ułamkowej części zaś stanowiącego własność osób fizycznych. Byłoby to niedopuszczalne z punktu widzenia porządku prawnego. Prawo użytkowania wieczystego może być bowiem ustanowione tylko na nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Tylko wówczas, jeżeli wszyscy współużytkownicy wieczyści, reprezentujący razem 100% udziałów, spełniają wymagania art. 1 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, mogą stać się współwłaścicielami odpowiednich ułamkowych części danej nieruchomości. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 7 stycznia 2005 r. wniósł P. J., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż zgodnie z powołanym przepisem, w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. Nr 64, poz. 592) jedynym warunkiem nabycia z mocy prawa własności nieruchomości jest pozostawanie użytkowaniem wieczystym w dwóch datach, tj. 26 maja 2001 r. i 16 lipca 2003 r. W ocenie skarżącego spełnia on przesłanki wynikające z powołanego przepisu, natomiast obowiązująca w dacie składania skargi ustawa nie wymaga jednomyślności pomiędzy mieszkańcami – kilkusetosobowych często bloków. Ponadto skarżący wskazał, iż przed sądem powszechnym toczy się postępowanie w przedmiocie zarządu rzeczą wspólną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty podniesione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.), zgodnie z którym osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości z dniem, w którym decyzja o nabyciu prawa nieruchomości stała się ostateczna. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do interpretacji art. 1 ust. 1 cytowanej ustawy. Do stwierdzenia nabycia prawa własności na podstawie powołanego przepisu niezbędne jest kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek: a) wniosek o stwierdzenie nabycia prawa własności powinni złożyć wszyscy użytkownicy (współużytkownicy) wieczyści, b) wszyscy użytkownicy (współużytkownicy) wieczyści powinni jednocześnie spełniać warunki umożliwiające uwzględnienie wniosku. Konieczność spełnienia obu przesłanek wynika z treści art. 232 kc, który wyklucza możliwość istnienia prawa użytkowania wieczystego na nieruchomościach innych niż stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków bądź Skarbu Państwa. Z akt sprawy wynika, że warunki te nie zostały spełnione w stosunku do wszystkich współużytkowników wieczystych, gdyż prawo użytkowania wieczystego należące do: M. M., T. B., J. G., M. P., A. P., A. i G. C., Z. B., M. B. oraz R. S. zostało ustanowione po dniu [...] maja 1990 r., a ponadto P. J. jako jedyny złożył wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Powyższa sytuacja jest niedopuszczalna w świetle art. 232 kc, albowiem w sytuacji przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności tylko dla jednego ze współużytkowników wieczystych, skutkowałoby tym, że pozostali użytkownicy posiadaliby swoje prawo użytkowania wieczystego na prywatnej własności (vide: wyrok NSA z dnia 27 maja 1999 r. I SA 2058/98, Lex nr 48510). Zważyć ponadto należy, iż ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, na podstawie której skarżącemu odmówiono nabycia z mocy prawa własności nieruchomości będącej w jego użytkowaniu wieczystym, utraciła moc z dniem 13 października 2005 r., gdyż z tą datą weszła w życie ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. Nr 175, poz.1459). Do spraw wszczętych na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. i niezakończonych decyzją ostateczną mają zastosowanie przepisy nowej ustawy. Przepisy tej ustawy mają również zastosowanie do osób, którym tak jak w rozpatrywanej sprawie, odmówiono stwierdzenia nabycia własności nieruchomości na podstawie uchylonej ustawy, jeżeli spełniają przesłanki zawarte w nowej ustawie. Oznacza to, że mogą oni domagać się przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w trybie nowej ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło