I SA/Wa 663/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania postanawia odmówić przyznania M. S. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskiem z dnia 16 grudnia 2008 r. M. S. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, wskazując na zamiar wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2008 r., sygn. akt I SA/WA 663/08 oddalającego jej skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania. We wniosku skarżąca wskazała, że prowadzi wraz z mężem [...] gospodarstwo domowe. Łączny miesięczny dochód rodziny wynosi [...] - składają się na niego: [...]. Skarżąca wskazała powyższy dochód przy uwzględnieniu stałych kosztów utrzymania, nie pozwala na opłacenie adwokata i kosztów sądowych. Stałe miesięczne wydatki gospodarstwa domowego wnioskodawczyni obejmują koszty: czynszu – [...] złotych, energii elektrycznej – [...] złote, gazu – [...] złotych, opłat za telefon stacjonarny – [...] złotych, opłat za telewizję kablową –[...] złotych, lekarstwa – średnio [...] złotych, roczną opłatę za ubezpieczenie mieszkania – [...] złotych, ubezpieczenie na wypadek śmierci – [...] złotych rocznie, podatek za lokal własnościowy i użytkowanie wieczyste gruntu – [...] złotych rocznie. Skarżąca wskazała ponadto na zły stan zdrowia swój i męża. [...].[...] koszty badań [...] wyniosły [...] złotych. Mąż skarżącej [...]. Ponadto jest pod opieką lekarza [...] ze względu na [...]. Na skutek złego stanu zdrowia małżonkowie przyjmować muszą duże ilości różnych leków, wymagających znacznych nakładów finansowych. Zajmowany przez nich lokal wymaga częściowego remontu. Skarżąca posiada lokatę pieniężną w kwocie [...] złotych założoną w dniu [...] 2008 r. "na ewentualne zabezpieczenie kosztów w przypadku nieprzewidzianych zdarzeń losowych". Poza tym nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych powyżej [...] euro. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Powyższy wniosek został rozpoznany – wydanym przez referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - postanowieniem z dnia 23 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 663/08, którym odmówiono przyznania M. S. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowienie zostało doręczone wnioskodawczyni w dniu 30 grudnia 2008 r., co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru. W dniu 6 stycznia 2009 r. M. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw na wyżej wymienione postanowienie. W sprzeciwie tym zmodyfikowała treść złożonego wniosku z dnia 16 grudnia 2008 r. i wskazała, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy omyłkowo nie skreśliła w rubryce 4 w/w wniosku pozycji "częściowe zwolnienie od kosztów sądowych". Podniosła, iż koszty tego rodzaju nie są wysokie, natomiast istotne dla niej jest udzielenie pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, gdyż koszty pomocy świadczonej przez profesjonalnego pełnomocnika są znaczne. W uzupełnieniu w/w wniosku M. S. stwierdziła, że ponoszone miesięczne koszty podane we wniosku były tylko kosztami obowiązującymi dotychczas, a od początku roku będą wzrastać (podniesiono opłaty na fundusz remontowy o [...] zł miesięcznie, wzrost opłat za: czynsz, energię elektryczną, gaz wodę i ścieki). Wnioskodawczyni dodała, iż ona i mąż [...]. Lokal [...] skarżącej i męża o powierzchni łącznej [...] m² znajduje się na [...] piętrze budynku wybudowanego w [...] r. [...]. W lokalu tym ([...]) skarżąca musi ponosić wydatki związane z jego remontem: [...] Na [...] 2009 r. skarżąca zaplanowała remont [...] – koszt [...] zł. Wnioskodawczyni wskazała, iż lokata w kwocie [...] zł jest lokatą [...], co umożliwia jej szybkie podjęcie na nieprzewidziane skutki życiowe ([...]). Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje. Prawo pomocy zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Stosownie do art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 §1, §2 i § 3 ustawy). W niniejszej sprawie M. S. wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowym obejmującym ustanowienie adwokata nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, jak również nie wykazała, że nie jest w stanie ich ponieść w pełnej wysokości bez ryzyka wystąpienia uszczerbku utrzymania swojego i męża. Przeciwnie, w przestawionym stanie faktycznym dotyczącym sytuacji materialnej jej [...] gospodarstwa domowego wynika, że poniesienie kosztów ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru leży w zakresie jej możliwości płatniczych. Skarżąca wraz z mężem posiadają stałe i regularne źródło dochodów w postaci [...] w łącznej kwocie [...] złotych netto miesięcznie. Deklarowane miesięczne podstawowe wydatki wynoszą zaś ok. [...] złotych ([...]). Skarżąca posiada również ([...]) lokatę bankową w kwocie [...] złotych. Wprawdzie stanowi ona zabezpieczenie na wypadek konieczności poniesienia wydatków związanych z nieprzewidzianymi zdarzeniami losowymi, jednakże te mogące wystąpić w bliżej nieokreślonej przyszłości wydatki nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami obecnie prowadzonego procesu sądowego. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy przewidziana ww. przepisami stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych swoich kosztów utrzymania. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Przy czym to skarżąca musi wykazać brak możliwości zabezpieczenia środków niezbędnych do prowadzenia procesu przez własne oszczędności. Takiego braku możliwości strona nie wykazała, ograniczając się jedynie do wskazania na ponoszone obecnie i spodziewane w przyszłości wydatki. Dodatkowo w sprzeciwie wnioskodawczyni wskazała, że na [...] 2009 r. – a więc niebawem – zaplanowała remont [...] oszacowany wstępnie na [...] zł. Jak z tego wynika należy domniemywać, iż skarżąca ma odłożone na ten cel środki pieniężne lub zamierza je zgromadzić, jak też planuje podjąć środki z lokaty w kwocie [...] zł. – która jak sama wskazała założona jest na wypadek [...]. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.