I SA/Wa 664/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 25 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. M. o wstrzymanie wykonania pkt 4 zaskarżonej decyzji w sprawie ze skarg M. L., S. P. oraz J. W., B. M., A. W. i D. W. oraz K. K., R. K. i J. K. a także Miasta [...] na decyzję Komisji do spraw usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie wydania decyzji z naruszeniem prawa postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji w zakresie punktu 4. B. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] Komisji do spraw usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa. Decyzją tą organ stwierdził wydanie z naruszeniem prawa decyzji Prezydenta m. [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...] o ustanowieniu na 99 lat prawa użytkowania wieczystego na rzecz: 1) M. L. , 2) J. W., 3) A. W. , 4) B. M., 5) D. W., 6) W. S., 7) R. F., 8) S. P., 9) H. K., 10) R. K., 11) K. K., 12) J. K. do gruntu o pow. [...] m², położonego w [...] przy ul. [...], opisanego w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. [...] m² i nr [...] o pow. [...] m² z obrębu [...] oraz o ustaleniu ceny gruntu na kwotę [...] PLN i czynszu symbolicznego z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do tego gruntu w wysokości [...] PLN. Ponadto zaskarżoną decyzją nałożono na ww. osoby obowiązek zwrotu równowartości należnego świadczenia odpowiednio w kwotach: [...] zł (ad. 1), [...] zł (ad. 2), [...] zł (ad. 3), [...] zł (ad. 4), [...] zł (ad. 5), [...] zł (ad. 6), [...] zł (ad. 7), [...] zł (ad. 8), [...] zł (ad.10), [...] zł (ad. 11) oraz [...] zł (ad. 12) i w tym zakresie decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. B. M. wraz ze złożoną skargą wystąpiła z wnioskiem o wstrzymanie wykonania punktu 4 zaskarżonej decyzji. Wskazała, że jest osobą starszą po 70 roku życia, a zaskarżona decyzja nakazuje jej natychmiastowe zapłacenie bardzo wysokiej kwoty, którą nie dysponuje. Przy czym prowadzone wobec niej postępowanie egzekucyjne jest nadmiernie dotkliwe i obejmuje zajęcie emerytury oraz środków zgromadzonych na rachunku bankowym, co przejściowo wręcz uniemożliwia zaspokajanie bieżących potrzeb i uregulowanie opłat. Ponadto na skutek niezwłocznego podjęcia wobec skarżącej działań egzekucyjnych musiała ona podjąć działania mające na celu sprzedaż wartościowych elementów swojego majątku. Jednocześnie konieczność spieniężenia majątku rodzinnego, w tym nieruchomości na dojrzałym etapie życia jest nieludzka i sama w sobie stanowi istotne ryzyko spowodowania trudnych do odwrócenia skutków bądź wręcz skutków całkowicie nieodwracalnych. Dochodzona przez Komisję kwota jest tak wysoka, że większość obywateli nie byłaby w stanie zgromadzić jej w krótkim czasie bądź w ogóle, skutkiem czego zobowiązana do jej zapłaty zostaje zmuszona do spieniężania elementów swojego majątku często na skrajnie niekorzystnych warunkach. Natomiast późniejsze uchylenie, zmiana czy całkowite wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji w praktyce uniemożliwi odtworzenie majątku skarżącej. Ponadto skarżąca jest osobą w podeszłym wieku i borykającą się z problemami zdrowotnymi, których leczenie generuje koszty. Nie znajduje zatem uzasadnienia nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w zakresie obowiązku zwrotu nałożonej nią na skarżącą kwoty. W piśmie pełnomocnika wnioskodawczyni z dnia 24 września 2018 r. wskazano, że ze względu na podeszły wiek oraz skromne środki pochodzące z emerytury wnioskodawczyni nie jest w stanie wygospodarować kwoty, jakiej domaga się od niej Komisja w treści wydanej decyzji. Jednocześnie organy administracyjne prowadzą wobec wnioskodawczyni egzekucję z jej prywatnego majątku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie wykonania. Strona zgłaszająca tego rodzaju wniosek powinna przy tym wykazać prawdopodobieństwo wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków wykonania aktu, o wstrzymanie którego wnosi. Z treści powołanego przepisu wynika, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (jako środka ochrony tymczasowej) jest istniejące realne niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej lub niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, lub też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Celem omawianej instytucji jest zatem ochrona strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Z konstrukcji powołanej normy prawnej wynika także, że na stronie spoczywa obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających uwzględnienie wniosku, tj. przedstawienia okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego rozstrzygnięcia faktycznie może spowodować znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za uwzględnieniem jej wniosku. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie wnioskodawczyni w sposób wystarczający wykazała istnienie przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji w zakresie pkt 4. Zgodzić się bowiem należy, że powołane przez nią okoliczności mogą spowodować wystąpienie znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. Wnioskodawczyni jest osobą w podeszłym wieku i jak wynika z treści złożonego wniosku, utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego. W tej sytuacji zajęcie części tych środków w wyniku egzekucji komorniczej niewątpliwie może spowodować, że nie będzie miała możliwości opłacenia koniecznych kosztów utrzymania, w tym niezbędnych wydatków na leczenie, co może mieć niekorzystny wpływ na jej stan zdrowia. Ponadto, ze względu na wysokość kwoty, która ma być zwrócona, wykonanie zaskarżonej decyzji niewątpliwie stanowi dla wnioskodawczyni znaczną dolegliwość finansową, skoro jak podnosi, obecnie nie dysponuje kwotą, którą obowiązana jest zwrócić. Wobec powyższego, zdaniem Sądu, choć obowiązek o charakterze pieniężnym ma z natury charakter odwracalny, to w przedmiotowej sprawie istnieje uzasadnione ryzyko, że nie da się odwrócić skutków ograniczenia możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych i zdrowotnych wnioskodawczyni. Sąd wziął przy tym pod uwagę wysokość kwoty, którą wnioskodawczyni obowiązana jest zwrócić na podstawie zaskarżonej decyzji, oraz fakt nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności w tym zakresie. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, że wniosek B. M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w zakresie jej punktu 4 został wystarczająco umotywowany pod kątem istnienia przesłanek o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie Sąd podkreśla, że wstrzymanie wykonania decyzji jest środkiem ochrony tymczasowej. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd nie dokonuje oceny zasadności złożonej skargi. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma na celu tymczasową ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem prawidłowości kontrolowanego przez sąd administracyjny aktu. W ocenie Sądu, w sprawie zaszły przesłanki do zastosowania ochrony tymczasowej. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.) orzekł jak w sentencji.