I SA/Wa 665/08
WyrokWSA w Warszawie2008-08-08
Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Iwona Kosińska, Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek stały z pomocy społecznej powinien być przyznany od daty ustalenia przez sąd stopnia niepełnosprawności, czy od daty złożenia wniosku o zasiłek?Ratio decidendi
Zasiłek stały z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Data ustalenia przez sąd stopnia niepełnosprawności nie jest podstawą do przyznania zasiłku za okres poprzedzający złożenie wniosku.Stan faktyczny
Skarżący T. C. domagał się przyznania zasiłku stałego od daty ustalenia przez Sąd Rejonowy umiarkowanego stopnia niepełnosprawności (23 czerwca 2007 r.), podczas gdy wniosek o zasiłek złożył dopiero 22 stycznia 2008 r. Organ pierwszej instancji przyznał zasiłek od 22 stycznia 2008 r., a Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję w części dotyczącej okresu przyznania zasiłku i przyznało go od 1 stycznia 2008 r., uznając, że organ pierwszej instancji naruszył art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując okres przyznania zasiłku, rozliczenie dochodu z działki oraz wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego z konkubiną i córką.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Kosińska Asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku stałego oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia
[...] marca 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania T. C., uchyliło decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w części dotyczącej okresu przyznania zasiłku stałego i jednocześnie przyznało świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 22 czerwca 2009 w wysokości [...] zł miesięcznie.
Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. przyznał T. C. prawo do świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego w wysokości [...] zł w okresie od 22 stycznia 2008 r. do 31 stycznia 2008 r. i [...] zł miesięcznie na okres od 1 lutego 2008 r. do 22 czerwca 2009 r. oraz składki zdrowotnej od kwoty zasiłku na czas trwania świadczenia.
Od powyższej decyzji T. C. wniósł odwołanie, w którym żądał zmiany decyzji i przyznania zasiłku od 23 czerwca 2007 r. Podnosząc, że nie zgadza się z decyzją organu pierwszej instancji w części dotyczącej daty, od której przyznano świadczenie. Powołując się na wyrok Sądu Okręgowego w O. podniósł, że został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności od 23 czerwca 2007 r. i od tego dnia domaga się przyznania zasiłku. Ponadto wskazał, że nie posiada dochodu z gospodarstwa rolnego, mieszka w oddzielnym pokoju i nie korzysta z żadnych usług finansowych M. D. Dodał, że płaci jej alimenty, również pieniądze ze sprzedaży działki w całości przekazał jej na poczet zaległych alimentów, a sam utrzymuje się ze śmietnika. Zameldował córkę i M. D. w swoim domu, ponieważ nie miały gdzie mieszkać.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. rozpoznając sprawę stwierdziło, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił prawo i wysokość świadczenia, natomiast w części dotyczącej okresu na jaki przyznano świadczenie uchybił decyzja na zasadzie wynikającej z art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.).
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie w rodzinie, w której miesięczny dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 351 zł. Za dochód w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej (art. 8 ust. 3) uważa się kwotę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz ubezpieczenie społeczne i kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Z przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji wywiadu środowiskowego wynika, że T. C. prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe. Na dochody gospodarstwa domowego składa się dochód z działki [...] ha ([...] ha przeliczeniowych) w wysokości [...] zł, zasiłek dla bezrobotnych konkubiny M. D. w wysokości [...] zł. Łączne dochody z gospodarstwa domowego wynoszą [...] zł, co daje dochód na osobę [...] zł. T. C., ani jego konkubina nie występowali o przyznanie świadczeń rodzinnych na córkę N. C.
W myśl art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej za rodzinę uznaje się osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że w dochodzie gospodarstwa domowego uwzględnił również dochody konkubiny.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaznaczyło, że ustawodawca - w art. 37 ust. 1 i ust.2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej określił komu przysługuje zasiłek stały i sposób jego ustalania. Zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (351 zł). Ustala się go w wysokości różnicy pomiędzy kryterium dochodowym na osobę w rodzinie (351 zł), a dochodem na osobę w rodzinie ([...] zł). W ocenie organu drugiej instancji zasadnie ustalono, że T. C.przysługuje prawo do zasiłku stałego w wysokości [...] zł, skoro dochód na osobę w rodzinie wynosi [...] zł i jest niższy od wymaganego kryterium dochodowego (351 zł).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że zgodnie z art. 106 ust 3 ustawy o pomocy społecznej świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku, gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem. T. C. wystąpił z wnioskiem o przyznanie zasiłku stałego w dniu 22 stycznia 2008 r. Umiarkowany stopień niepełnosprawności ustalono od dnia 23 czerwca 2007 r. do dnia 22 czerwca 2009 r. Wobec czego należało przyznać zasiłek od 1 stycznia 2008 r. tj. za okres miesiąca kalendarzowego, w którym złożono wniosek. Nie ma natomiast podstaw prawnych do przyznania zasiłku stałego za okres na jaki wnioskuje skarżący tj. od dnia 23 czerwca 2007 r., gdyż z wnioskiem o świadczenie wystąpił w dniu 22 stycznia 2008 r. Organ pierwszej instancji przyznał skarżącemu zasiłek stały w okresie od 22 stycznia 2008 r. do 31 stycznia 2008 r. w wysokości [...] zł i w okresie od 1 lutego 2008 r. do 22 czerwca 2009 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. W związku z czym naruszył art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, bowiem organ ten obowiązany był przyznać skarżącemu zasiłek stały w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 22 czerwca 2009 r. w wysokości [...] zł miesięcznie.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego T. C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący podnosi, że nie zgadza się z okresem na jaki przyznano mu zasiłek stały, na rozliczenie go z dochodu z działki oraz na wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego z M. D. i córką N. C. Poza tym przedstawił swoja trudną sytuację zdrowotną i osobistą.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm).
Skarga jest bezzasadna. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem oceny Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. uchylająca decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. w części dotyczącej okresu przyznania zasiłku stałego i jednocześnie przyznająca świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 22 czerwca 2009 r. w wysokości [...] zł miesięcznie.
W niniejszej sprawie spór sprowadza się do oceny czy w danym stanie faktycznym i prawnym organy uprawnione do przyznania pomocy społecznej prawidłowo określiły okres przyznania zasiłku stałego.
W dniu 22 stycznia 2008 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne wskutek wniosku T. C.
Rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielenia reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, pomoc społeczna jest instytucją polityki państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Ustawodawca w art. 3 ust. 3 i art. 4 ustawy pomocy społecznej wskazał, że rodzaj, forma i rozmiar pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających jej udzielenie. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy mogą zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
Na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 351 zł. Za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach oraz kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Stosownie do art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej za rodzinę uznaje się osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące.
Zgodnie z art. 37 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie - 351 zł. Zasiłek stały ustala się w wysokości w przypadku osoby w rodzinie różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie.
W myśl zaś art. 106 ust. 3 świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że T. C. prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe. Na dochody gospodarstwa domowego składa się dochód z działki [...] ha ([...] ha przeliczeniowych) w wysokości [...] zł, zasiłek dla bezrobotnych konkubiny M. D. w wysokości [...] zł. Łączne dochody gospodarstwa domowego wynoszą [...] zł, co daje dochód na osobę [...] zł. T. C., ani jego konkubina nie występowali o przyznanie świadczeń rodzinnych na córkę N. C. Z wyroku Sądu Rejonowego IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w O. z dnia [...] listopada 2007 r. sygn. akt [...] wynika, że skarżący ma ustalony umiarkowany stopień niepełnosprawności od 23 czerwca 2007 r. do 22 czerwca 2009 r. Ponadto skarżący w odwołaniu podnosi, że płaci alimenty na rzecz córki. Nie potwierdził jednak tego stosowną dokumentacją. Nawet, gdyby taka sytuacja miała miejsce to kwoty alimentów nie można odliczyć, bowiem nie są one świadczone na rzecz innych osób aniżeli te pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący z wnioskiem o przyznanie zasiłku stałego na okres od 23 czerwca 2007 r. do 22 czerwca 2009 r. zgodnie z wyżej wskazanym wyrokiem z dnia 22 listopada 2007 r. wystąpił w dniu 22 stycznia 2008 r.
Dokonując oceny sytuacji majątkowej, zdrowotnej i osobistej skarżącego oraz uwzględniając uregulowania zawarte w art. 8 ust. 1 pkt 2 i ust. 3, art. 6 pkt 14, art. 37 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 106 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej organ wydał decyzję z dnia [...] marca 2008 r., uchylającą wyżej wskazaną decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej okresu przyznania zasiłku stałego i jednocześnie przyznającą świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 22 czerwca 2009 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Podnosząc, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił prawo i wysokość świadczenia, bowiem skarżący należy do osób uprawnionych do otrzymania pomocy w formie zasiłku stałego w wysokości [...] zł. Natomiast uchybił zasadzie wynikającej z art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, ponieważ należało skarżącemu przyznać zasiłek od 1 stycznia 2008 r., tj. za okres miesiąca kalendarzowego, w którym złożono wniosek. Nie ma natomiast podstaw prawnych do przyznania zasiłku stałego za okres na jaki wnioskuje skarżący, tj. od 23 czerwca 2007 r., gdyż z wnioskiem o świadczenie wystąpił w dniu 22 stycznia 2008 r. Istotne znaczenie dla ustalenia terminu, od którego przysługuje skarżącemu zasiłek stały ma data dostarczenia wyroku Sądu Rejonowego IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w O. z dnia 22 listopada
2007 r. potwierdzającego u skarżącego umiarkowany stopień niepełnosprawności, a nie data, od której Sąd ten ustalił wyżej wskazany stopień niepełnosprawności.
W ocenie Sądu organ odwoławczy w sposób wyczerpujący dokonał ustaleń, od jakich w świetle ustawy o pomocy społecznej uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku stałego i oceny tej dokonał prawidłowo uznając, że skarżącemu przysługuje zasiłek stały w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 22 czerwca 2009 r. Motywy podjętego rozstrzygnięcia zostały w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyczerpująco wyjaśnione, co sprawia, że zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło