I SA/Wa 666/10

WyrokWSA w Warszawie2010-11-10

Skład orzekający: Jolanta Dargas, Gabriela Nowak, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w świetle art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. można stwierdzić nabycie z mocy prawa własności części nieruchomości przez jednostkę samorządu terytorialnego, gdy nieruchomość nie była zajęta pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r.?
Ratio decidendi
Stwierdzenie nabycia własności z mocy prawa na podstawie art. 73 wymaga łącznie zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną oraz faktycznego władania nią przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego na dzień 31 grudnia 1998 r. W przypadku braku zajęcia części nieruchomości pod drogę publiczną, nie ma podstaw do stwierdzenia nabycia własności z mocy prawa.
Stan faktyczny
M. i K. T. złożyli skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia stycznia 2010 r., który utrzymał w mocy decyzję Wojewody z dnia stycznia 2009 r. odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności części nieruchomości położonej w L. przy ul. [...]. Skarżący twierdzili, że część ich działki została zajęta pod drogę publiczną i zarzucili organom brak analizy dokumentów notarialnych, księgi wieczystej oraz brak sporządzenia mapy do celów prawnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie WSA Gabriela Nowak WSA Joanna Skiba Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M. T. i K. T. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności części nieruchomości oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę Miejską [...] własności części nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha w obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...]. Minister Infrastruktury w uzasadnieniu decyzji podał, iż Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ust 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. odmówił stwierdzenia nabycia przez Gminę Miejską [...] własności części w/w nieruchomości. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli M. i K. T. Organ II instancji rozpatrując odwołanie ustalił, że w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności działki nr [...] przysługiwało M. i K. T. Ulica [...] zaś na podstawie uchwały Rady Narodowej Miasta L. z dnia [...] stycznia 1990 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg lokalnych miejskich i gminnych na terenie województwa [...] (Dz. Urz. Woj. [...]) została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich. Zgodnie z art. 103 ust. 2 w/w ustawy drogi lokalne miejskie stały się drogami gminnymi z dniem 1 stycznia 1999 r. Minister podniósł, iż w przedmiotowej sprawie najistotniejszą kwestię stanowi ustalenie czy w dniu 31 grudnia 1998 r. jakakolwiek część nieruchomości – działki nr [...] była zajęta pod drogę publiczną. W trakcie postępowania prowadzonego przez organ wojewódzki zostało wykonane opracowanie geodezyjno-prawne, które nie potwierdziło zajęcia części przedmiotowej działki pod ulicę [...]. W opracowaniu tym wskazano, iż "brakująca część gruntu nie jest zajęta pod drogę publiczną (....) lecz znajduje się w działkach sąsiednich", a ponadto, że od strony ul. [...] ogrodzenie wychodzi poza granice działki ewidencyjnej o ponad [...]. Organ odwoławczy zaznaczył, iż w postępowaniu prowadzonym w trybie powołanego art. 73 ustala się faktyczne zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną. Niespełnienie którejkolwiek przesłanki z art. 73 wyklucza możliwość wydania przez organ decyzji deklaratoryjnej, potwierdzającej stan zaistniały z mocy samego prawa, a postępowanie prowadzone przez organ wojewódzki wykazało, że pod drogę publiczną nie została zajęta żadna część działki nr [...]. Kwestia zaś, jaka powinna być rzeczywista powierzchnia całej nieruchomości nie należy do niniejszego postępowania. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli M. i K. T. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż zdaniem skarżących pod ulicę [...] została zajęta część ich działki o pow. [...] m2 Skarżący zarzucili opracowaniu geodezyjno-prawnemu, na które powołują się organy w decyzjach obu instancji brak analizy aktu notarialnego jako dowodu zakupu i własności gruntów, braku analizy zapisów w księdze wieczystej, brak oceny prawnej zmian wprowadzonych do rejestru gruntów, brak sporządzenia mapy do celów prawnych. Skarżący podnieśli również, iż powierzchnia gruntu, który nabyli aktem notarialnym od Z. K. w 1986 r. wynosiła [...] m2, a nie [...]. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach powyższych kryteriów, skargę należy uznać za niezasadną. Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub własnością jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Przepis ten określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje skutek w postaci przejścia prawa własności na Skarb Państwa lub właściwe jednostki samorządu terytorialnego. Przesłankami tymi są: zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oraz władanie nią w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego. Zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oznacza urządzenie na niej drogi zaliczonej do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, zaś władanie nieruchomością oznacza pozostawanie jej w faktycznym władaniu Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego. Z akt sprawy wynika, że w dniu 31 grudnia 1998 r. działka nr [...] stanowiła własność M. i K. T. na prawach wspólności ustawowej na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] listopada 1986 r. Rep. [...]. Również z akt sprawy wynika, że ulica [...] stanowi drogę publiczną, bowiem została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich na podstawie uchwały Rady Narodowej Miasta L. z dnia [...] stycznia 1990 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg lokalnych miejskich i gminnych na terenie województwa [...] (Dz. Urz. Woj. [...] nr [...], poz. [...]). Zgodnie z art. 103 ust. 2 w/w ustawy drogi lokalne miejskie stały się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogami gminnymi. Jednakże, jak wynika z ustaleń organu w dniu 31 grudnia 1998 r. ulica [...] nie obejmowała gruntu przedmiotowej działki nr [...]. Prawidłowo zatem organ uznał, że skoro przedmiotowa działka nie była zajęta pod drogę publiczna, to tym samym nie ma podstaw do przejęcia prawa własności w trybie w/w art.73. Nie budzi wątpliwości stwierdzenie organu, iż prowadząc postępowanie w trybie art. 73 organ orzekający bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r. Niespełnienie którejkolwiek przesłanki wyklucza wadliwość wydania przez organ decyzji deklaratoryjnej, potwierdzającej stan zaistniały z mocy samego prawa. Zdaniem Sądu organy I i II instancji przeprowadziły postępowanie administracyjne zgodnie z obowiązującymi przepisami kpa, zarówno w sposób wyczerpujący zbierając i rozpatrując materiał dowodowy w sprawie, jak również uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie. Zasadniczą podstawą rozstrzygnięcia w niniejszym stanie faktycznym był dowód z dokumentów składających się na zawartość opracowania geodezyjno-prawnego sporządzonego przez geodetę uprawnionego - N. G., a zatem przez specjalistę w kwestii ustalania powierzchni działek, przebiegu ich granic i sporządzania map. Z powyższego opracowania wynika, że żadna część działki nr [...] nie jest zajęta pod drogę publiczną – ul. [...]. Zdaniem geodety wbrew stanowisku wyrażonym przez Zarząd [...] w piśmie z dnia [...] marca 2008 r. brakująca część gruntu nie jest zajęta pod drogę publiczną, lecz znajduje się w działkach sąsiednich. Z ustaleń geodety wynika ponadto, iż obecne ogrodzenie przedmiotowej działki od strony ul. [...] wychodzi poza granice działki ewidencyjnej o ponad [...]. W ocenie Sądu, w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie ma powodów by wątpić w rzetelność powyższej dokumentacji. Skarżący nie przedstawili bowiem dokumentacji geodezyjnej, która podważałaby materiały znajdujące się w aktach sprawy, a tym samym stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji. Za taki dokument podważający ustalenia organu nie można też w ocenie Sądu uznać pisma Zarządu [...] z dnia [...] marca 2008 r., gdyż stanowisko w nim wyrażone nie zostało w żaden sposób uzasadnione ani poparte żadnymi dowodami. Tym bardziej, że poprzednie stanowisko zajęte w piśmie z dnia [...] października 2006 r. było całkowicie przeciwne. Treść odwołania i skargi dowodzi, że skarżący nadal uważają, iż aktem notarialnym z dnia [...] listopada 1986 r. nabyli własność gruntu o pow. [...] m2, w sytuacji, gdy już z tego aktu wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż grunt nabywany przez nich według nowych pomiarów zawiera obszar [...]. Jeżeli obecnie skarżący stoją na stanowisku, że poza granicami ewidencyjnymi działki nr [...] pozostaje część gruntu, która stanowi ich własność, to powinni w trybie postępowania o rozgraniczeniu, ustalić przebieg wg nich – prawidłowej granicy. Nie jest bowiem rolą organu ustalanie granic działki nr [...] w przedmiotowym postępowaniu, którego celem było ustalenie czy jakakolwiek część działki nr [...] zajęta została pod drogę publiczną – ulicę [...]. A ponieważ ustalony przez organ przebieg granicy nieruchomości skarżących na dzień 31 grudnia 1998 r. wskazuje, iż nie została ona zajęta pod ul. [...], należy uznać, iż decyzje organów I i II instancji są prawidłowe. Należy dodać, iż Sąd administracyjny nie jest władny rozpoznać wniosku skarżących zawartego w skardze o rozszerzenie przedmiotu postępowania grunt zajęty pod ulicę [...], gdyż jak zaznaczono na wstępie, Sad rozstrzyga w granicach danej sprawy a sprawą niniejszą objęta była wyłącznie działka nr [...] położona przy ul. [...]. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło