I SA/Wa 668/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Joanna Skiba Protokolant referent stażysta Anna Barska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2017 r. w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego 500+ oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (SKO) decyzją z [...] marca 2017 r. po rozpatrzeniu odwołania A. W. (Skarżąca) od decyzji Prezydenta W. z [...] stycznia 2017 r., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W dniu 2 listopada 2016 r. Skarżąca wystąpiła do Prezydenta W. (Prezydent) z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na córkę, W. W. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Prezydent decyzją z [...] stycznia 2017 r. przyznał Skarżącej świadczenie wychowawcze na córkę, W. W. na okres od 1 grudnia 2016 r. do 30 września 2017 r., odmawiając przyznania tego świadczenia w okresie od 1 do 30 listopada 2016 r. W uzasadnieniu wyjaśnił, że W. pozostawała na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w W. z [...] grudnia 2014 r. w rodzinie zastępczej. Zmiana postanowienia sądu miała miejsce [...] grudnia 2016 r., a zarządzenie jego wykonania opatrzono datą 19 grudnia 2016 r. W ocenie organu pierwszej instancji, świadczenie wychowawcze na dziecko przebywając do daty wykonania zarządzenia sądu, czyli do 19 grudnia 2016 r. w rodzinie zastępczej nie przysługiwało jej matce. Jako podstawę prawną tego stanowiska organ powołał art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 214). Natomiast w okresie od 1 grudnia 2016 r. do 30 września 2017 r. należało przyznać Skarżącej świadczenie wychowawcze z uwagi na spełnienie kryterium dochodowego. Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji wskazując, że od września 2016 r. córka przebywa pod jej opieką. Z tego też powodu Centrum Pomocy Rodzinie wstrzymało wypłatę świadczeń z tytułu pełnienia funkcji rodziny zastępczej dla D. W., chociaż nie zapadło żadne postanowienie Sądu w tej sprawie. Fakt przebywania dziecka pod jej opieką jest znany Ośrodkowi Pomocy Społecznej [...]. Podniosła ponadto, że dziecko ma określone potrzeby, które musi zaspokajać i dlatego uważa za niesłuszne przyznanie jej świadczenia wychowawczego od grudnia 2016 r. a nie od listopada w którym złożyła wniosek. Po rozpatrzeniu odwołania SKO decyzją z [...] marca 2017 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazało, że odwołanie nie mogło być uwzględnione, gdyż uchylenie zaskarżonej decyzji spowodowałoby naruszenie przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Organ wyjaśnił, że w aktach sprawy znajduje się postanowienie Sądu Rejonowego w. W. z dnia [...] grudnia 2016 r., którym w trybie zarządzenia tymczasowego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania ustanowiono nadzór kuratora sądowego nad wykonywaniem władzy rodzicielskiej przez Skarżącą nad małoletnią W. zmieniając tym samym postanowienie Sądu Rejonowego w. W. z dnia [...] grudnia 2014 r. Zarządzenie wykonano 19 grudnia 2016 r. Zatem w listopadzie 2016 r. Skarżąca nie mogła sprawować opieki nad córką ponieważ nie miała do tego prawa. Skutkiem tego nie było także możliwe przyznanie jej od 1 listopada 2016 r. świadczenia wychowawczego na córkę. Powołując się na art. 2 ust. 16 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci organ wskazał, rodzina oznacza małżonka, rodziców, dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia. W. do grudnia 2016 r. mieszkała w rodzinie zastępczej, nie było więc możliwe zaliczenie jej do rodziny Skarżącej. W dacie złożenia wniosku o świadczenie wychowawcze, W. nie mogła przebywać pod opieką Skarżącej, nie zostało bowiem jeszcze zmienione postanowienie o ustanowieniu rodziny zastępczej. Niezgadzając się z rozstrzygnięciem organu Skarżąca wniosła skargę do tutejszego sądu. Podniosła, że W. przebywa pod jej opieką od czerwca 2016 r., a na jej utrzymaniu jest od września 2016 r. Fakt ten jest znany Ośrodkowi Pomocy Społecznej [...] i potwierdzony w wywiadach środowiskowych przeprowadzonych przez pracownika socjalnego. Wskazała, że od września 2016 r. otrzymuje zasiłek stały ustalony wg kryteriów obowiązujących dla gospodarstwa dwuosobowego ponieważ OPS wziął pod uwagę fakt, iż prowadzi wspólne gospodarstwo z córka W. Wyjaśniła, że co prawda Sąd Rejonowy dopiero [...] grudnia 2016 r. wydał zarządzenie tymczasowe mocą którego córka pozostała pod jej tymczasową opieką, jednak córka mieszkała z nią już od czerwca 2016 r. Skarżąca podkreśliła, że od września 2016 r. WCPR zaprzestał wypłaty świadczeń D. W. z tytułu sprawowania funkcji rodziny zastępczej. Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Okolicznością niesporną w sprawie jest fakt umieszczenia W. w rodzinie zastępczej. Jak wynika z akt sprawy, Sąd Rejonowy w. W. Wydział [...] Rodzinny i Nieletnich postanowieniem z [...] marca 2007 r. wydanym w trybie zarządzenia tymczasowego umieścił W. w rodzinie zastępczej w osobie babki macierzystej, D. W. Postanowieniem z [...] grudnia 2014 r. sąd przywrócił Skarżącej władzę rodzicielską nad W., ograniczając ją jednocześnie poprzez umieszczenie dziewczynki w rodzinie zastępczej ustanowionej w osobie babki macierzystej, D. W. Dopiero postanowieniem z [...] grudnia 2016 r. sąd w trybie zarządzenia tymczasowego zmienił swoje postanowienie z [...] grudnia 2014 r. w ten sposób, że ustanowił nadzór kuratora sądowego nad wykonywaniem władzy rodzicielskiej przez Skarżącą. W uzasadnieniu postanowienia sąd wskazał, że dobro W. wymaga wydania zarządzenia tymczasowego mocą którego zostanie pod bezpośrednią opieką matki, jednak wykonywanie władzy rodzicielskiej przez matkę zostanie poddane stałemu nadzorowi kuratora sądowego. Oznacza to, że w listopadzie 2016 r., to jest w miesiącu złożenia przez Skarżącą wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego, W. była umieszczona w rodzinie zastępczej. Z art. 8 pkt 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wynika, że świadczenie wychowawcze nie przysługuje, jeżeli dziecko umieszczone zostało w pieczy zastępczej. Zatem przyznanie Skarżącej świadczenia wychowawczego za listopad 2016 r., to jest za okres w jakim W. umieszczona była jeszcze w rodzinie zastępczej w osobie babci macierzystej stałoby w sprzeczności z zapisem art. 8 pkt 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Skarżąca w toku postępowania administracyjnego podkreślała, że W. już od czerwca przebywała pod jej faktyczną opieką, OPS uwzględnił fakt prowadzenia przez nią dwuosobowego gospodarstwa domowego i przyznał jej odpowiedni zasiłek, a jednocześnie D. W. odebrano od września 2016 r. dodatek z tytułu pełnienia funkcji rodziny zastępczej. W ocenie sądu powyższe okoliczności faktycznie nie uprawniają jednak ani organu administracji ani sądu administracyjnego, do ustalenia wbrew treści postanowienia sądu powszechnego o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej, ze dziecko w tej rodzinie nie przebywa. Przyjęcie toku rozumowania Skarżącej prowadziłoby do zanegowania stanu ukształtowanego orzeczeniem sądu rodzinnego. Wiązałoby się z koniecznością powierzenia organowi administracji funkcji ustalania, czy rzeczywiście dobro dziecka wymaga zmiany orzeczenia sądu o ustanowieniu rodziny zastępczej i czy rodzic biologiczny dalej rękojmię prawidłowego sprawowania władzy rodzicielskiej. Dopiero bowiem przeprowadzenie takich ustaleń powoduje, że możliwa jest zmiana orzeczenia o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej. Ustalenia takie mogą być dokonywane wyłącznie przez sąd rodzinny. Do chwili podjęcia odpowiedniego rozstrzygnięcia przez sąd rodzinny brak jest podstaw do powierzenia organowi administracji czynienia ustaleń, co do tego gdzie dziecko powinno przebywać. Sąd miał na względnie fakt, że celem i istotą świadczenia wychowawczego jest pomoc państwa w wychowywaniu dzieci a szerzej – dobro dziecka. Nie należy jednak tracić z pola widzenia okoliczności, że również dobro dziecka ma na względzie sąd rodzinny, podejmujący decyzję o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej. To sąd rodzinny, z woli ustawodawcy wyposażony został w kompetencję do decydowania, czy dobro dziecka wymaga jego dalszego przebywania w rodzinie zastępczej czy też nie. Orzeczeniu sądu rodzinnego w tym zakresie winny podporządkować się inne organy – i to zarówno organy administracyjne jak i sąd administracyjny dokonujący kontroli zgodności z prawem decyzji administracyjnej. Przyznanie świadczenia wychowawczego Skarżącej, za okres objęty postanowieniem sądu o umieszczeniu W. w rodzinie zastępczej oznaczałoby w praktyce, że organ administracji decyduje o zniesieniu skutków orzeczenia sądu rodzinnego. Zatem rozstrzygnięcie organów obu instancji w zakresie odmowy przyznania Skarżącej świadczenia wychowawczego za listopad 2016 r. to jest za okres w którym zgodnie z postanowieniem sądu W. miała przebywać w rodzinie zastępczej było prawidłowe. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.