I SA/Wa 671/09

WyrokWSA w Warszawie2009-11-06

Skład orzekający: Monika Nowicka, Elżbieta Lenart, Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba uprawniona do alimentów od dziadka, a nie od rodzica, jest uprawniona do świadczeń z funduszu alimentacyjnego zgodnie z ustawą o pomocy osobom uprawnionym do alimentów?
Ratio decidendi
Osoba uprawniona do świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest ściśle zdefiniowana w art. 2 ust. 11 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jako osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna. W przypadku, gdy alimenty zostały zasądzone od dziadka, a nie od rodzica, osoba ta nie mieści się w kręgu świadczeniobiorców określonym przez ustawę. Organy administracji publicznej są zobowiązane do działania na podstawie przepisów prawa i nie mogą orzekać wbrew obowiązującym normom prawnym, nawet jeśli kształt regulacji budzi wątpliwości co do zasad współżycia społecznego.
Stan faktyczny
B. C. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla swojego syna S. S., któremu alimenty zostały zasądzone od dziadka, a nie od ojca, który nie żyje. Burmistrz Miasta P. odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że ustawa wymaga zasądzenia alimentów od rodzica. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało tę decyzję w mocy, podkreślając, że nie można orzekać wbrew przepisom ustawy. B. C. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie Konstytucji RP i dyskryminację.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Maria Tarnowska Protokolant Ewa Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2009 r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania B. C., decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta P. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] odmawiającą przyznania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego S. S. Zaskarżoną decyzję wydano w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy. B. C. – matka małoletniego S. S. złożyła wniosek o przyznania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla dziecka S. S. Przedłożyła – między innymi – kserokopię odpisu skróconego aktu zgonu B. S. (ojca jej syna) oraz kserokopię wyroku Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] marca 2003 r. sygn. akt [...] zasądzającego alimenty na rzecz uprawnionego S. S. od jego dziadka T. S. Po rozpoznaniu tego wniosku Burmistrz Miasta P. decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] odmówił przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego S. S. W uzasadnieniu wskazał, iż S. S., nie jest uprawniony do alimentów od ojca - ma ustalone alimenty od dziadka T. S. Natomiast z przepisu art. 2 ust. 11 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. 2007 r. Nr 192 poz. 1378 ze zm.) wyraźnie wynika, że osobą uprawnioną do świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna. Od powyższej decyzji B. C. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., w którym wskazała, iż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i świadczenie z funduszu alimentacyjnego to jedyne źródło utrzymania jej syna. Podniosła też, że nie jest możliwe zasądzenie alimentów od ojca dziecka, gdyż on nie żyje. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta P. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] odmawiającą przyznania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego S. S. Kolegium badając sprawę ponownie, podtrzymało całość argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji. Podniosło, że zgodnie z art. 6 kpa organy administracji państwowej działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to działanie w oparciu o obowiązującą normę prawną, prawidłowe ustalenie znaczenia tej normy, niewadliwe dokonanie subsumcji oraz prawidłowe ustalenie następstw prawnych – przy czym dotyczy to zastosowania zarówno normy prawa materialnego, jak i normy prawa procesowego. Odwołało się też do treści art. 2 ust. 11 ustawy z dnia 7 września 2OO7 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. 2007 r. Nr 192 poz. 1378 ze zm.) i stwierdziło, że ustawodawca w sposób wyraźny określił, kiedy przysługuje prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Zgodnie z powołanym przepisem osobą uprawnioną jest osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna. Tym samym ustawodawca w sposób precyzyjny określił krąg świadczeniobiorców pozostawiając poza tym kręgiem osoby uprawnione do świadczeń alimentacyjnych od osób innych niż rodzice. Zatem w niniejszej sprawie S. S. - któremu alimenty zasądzono od dziadka T. S. - pozostaje poza grupą osób uprawnionych do świadczeń. Kolegium dodało, że dostrzega, iż taki kształt regulacji narusza zasady współżycia społecznego, uprzywilejowując pewne grupy osób. Jednakże Kolegium nie może wydać rozstrzygnięcia contra legem tj. wbrew obowiązującym przepisom. Pogląd taki znajduje uzasadnienie w istniejącym orzecznictwie - vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 1999 r. sygn. akt I SA/Wr 1302/97, LEX nr 40461, który stanowi: "Art. 6 i 7 kpa wykluczają stosowanie zasad współżycia społecznego w postępowaniu administracyjnym, tym bardziej, że zasady współżycia społecznego nie mogą stanowić podstawy prawnej decyzji administracyjnej i skargi sądowej, nie mogą modernizować i modyfikować przepisów materialnego prawa administracyjnego oraz nie mogą stanowić dyrektywy wykładni przepisów prawa materialnego stosowanych w trybie postępowania administracyjnego". Na w/w decyzję B. C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu podniosła, że wydana przez Kolegium decyzja jest niezgodna z art. 32 Konstytucji RP oraz dyskryminuje osoby, które mają zasądzone alimenty od innych osób niż rodzic. Wskazała również, że na skutek wydanego rozstrzygnięcia pozbawiona została pomocy finansowej i znalazła się w trudnej sytuacji materialnej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Organ powtórzył argumentację, którą zamieścił w zaskarżonej do Sądu decyzji konkludując, że nie może orzekać wbrew przepisom ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania - które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2009 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta P. z dnia [...] października 2008 r. odmawiającą przyznania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego S. S. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że podlegające ocenie Sądu postępowanie administracyjne prowadzone było na podstawie ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. 2007 r. Nr 192 poz. 1378 ze zm.). Art. 2 ust. 11 powołanej ustawy stanowi, że osobą uprawnioną jest osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna. W niniejszej sprawie niewątpliwy jest fakt, że alimenty na rzecz uprawnionego S. S. zostały zasądzone wyrokiem Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] marca 2003 r. sygn. akt [...] od jego dziadka T. S. W ocenie Sądu - wobec takiej treści wyroku alimentacyjnego i art. 2 ust. 11 ww. ustawy - organy administracji nie mogły wydać w niniejszej sprawie decyzji pozytywnej. Zgodnie z art. 6 kpa organy administracji państwowej działają na podstawie przepisów prawa - zatem Kolegium nie mogło wydać rozstrzygnięcia contra legem i orzec wbrew przepisom ustawy, co dawałoby podstawę do stwierdzenia nieważności takiej decyzji. W związku z tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. słusznie utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta P. o odmowie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego S. S. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło