I SA/Wa 673/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie WSA Monika Nowicka Asesor WSA Jerzy Siegień /spr./ Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi E. D., A. D. i G. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1994 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 1994 r., po rozpatrzeniu odwołania T. D. od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] kwietnia 1994 r. nr [...] odmawiającej przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] - [...] stanowiącej "część osady włościańskiej zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi S. pod nr [...]", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ drugiej instancji stwierdził, że J. D. był właścicielem dwóch działek położonych w W. przy Al. [...] oraz przy Al. [...]-[...] o pow. [...] m2. Po jego śmierci całość praw do powyższych nieruchomości nabył syn - T. D.. Powyższe działki zostały objęte działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy i przeszły na własność początkowo M. W., następnie Skarbu Państwa. Decyzją z dnia [...] lipca 1977 r. Naczelnik [...] W. ustalił odszkodowanie za działkę przy ul. [...]. Zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, jej przepisy dotyczące odszkodowania stosuje się odpowiednio do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawiani faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. J. D. otrzymał odszkodowanie za działkę położoną przy ul. [...]. A zatem uprawnienia J. D., a następnie jego następcy prawnego - T. D., wynikające z art. 83 ust. 2 powołanej ustawy, zdaniem organu drugiej instancji, zostały wyczerpane, gdyż przepis ten wyraźnie mówi o uprawnieniu odnoszącym się do jednej działki. W konsekwencji brak jest podstaw do ustalenia odszkodowania na rzecz T. D.. Organ drugiej instancji podkreślił, że powołany przepis jest przepisem wyjątkowymi i nie może być interpretowany rozszerzająco. Jego celem była ochrona na zasadzie wyjątku roszczeń z tytułu prawa do jednego domu jednorodzinnego lub jednej działki. Dlatego też w tym przepisie jest mowa o działce, a nie o nieruchomości, choć w innych przepisach ustawa posługuje się pojęciem nieruchomości. Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1994 r. złożyli: E. D., G. Z. i A. D. podnosząc, że T. D. zmarł w dniu [...] czerwca 1994 r. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego W. z dnia [...] października 1994 r. sygn. akt [...] Ns [...] spadek po T. D. na podstawie ustawy nabyli żona E. D. oraz dzieci G. Z. i A. D.. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 22 sierpnia 1994 r. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.). Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargę wniesioną w rozpoznawanej sprawie należy uwzględnić. Sąd uwzględniając skargę na decyzję jest obowiązany zaskarżonej decyzję uchylić, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu skróconego aktu zgonu, T. D. zmarł w dniu [...] czerwca 1994 r., a więc jeszcze przed wydaniem zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1994 r. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego W. z dnia [...] października 1994 r. sygn. akt [...] Ns [...] spadek po T. D. na podstawie ustawy nabyli żona E. D. oraz dzieci G. Z. i A. D.. Artykuł 10 § 1 k.p.a. ustanawia ogólną zasadę udziału strony w postępowaniu. Obowiązkiem organu jest zagwarantowanie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zapewnienie jej przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Naruszenie tej zasady jest kwalifikowaną wadą procesową, która stanowi podstawę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek strony (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Niedoręczenie zaskarżonej decyzji następcom prawnym T. D. stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Sąd obowiązany był zatem zaskarżoną decyzję uchylić. Obowiązkiem organu drugiej instancji będzie ponowne rozpatrzenie odwołania od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] kwietnia 1994 r., z udziałem spadkobierców T. D., z uwzględnieniem art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, z późn. zm.). Zgodnie bowiem z art. 233 ustawy o gospodarce nieruchomościami, sprawy wszczęte przed dniem jej wejścia w życie i niezakończone przed tym dniem decyzją ostateczną, prowadzi się na podstawie jej przepisów. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.