I SA/Wa 674/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. R. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W skardze na decyzję Ministra Skarbu Państwa z [...] lutego 2010 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody W. z dnia [...] listopada 2009 r. stwierdzającą nieważność decyzji potwierdzającej uprawnienie T. R. (dalej jako: skarżąca, wnioskodawczyni) do otrzymania ekwiwalentu z tytułu pozostawienia przez jej ojca nieruchomości poza obecnymi granicami Polski, skarżąca wniosła o zwolnienie jej od wpisu od skargi, a także od kosztów postępowania. W złożonym następnie na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazała, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Składając oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł (netto) i oprócz nieruchomości rolnej ([...] ha, współwłasność) nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Skarżąca wyjaśniła, że grunty rolne, których jest współwłaścicielką, nie są użytkowane, wnioskodawczyni nie otrzymuje także dopłat obszarowych ani ONW. Podała ponadto, że mieszka w mieszkaniu wnuczki i ponosi następujące wydatki z tym związane: czynsz – [...] zł, prąd (co 2 miesiące) – [...] zł, telefon – [...] zł. Wyjaśniła ponadto, że jest [...]-letnią inwalidką 2 grupy i leczy się na wiele przewlekłych schorzeń, zaś z uwagi na kłopoty z chodzeniem korzysta z pomocy osób trzecich. Na leki oraz rehabilitację skarżąca przeznacza ok. [...] zł miesięcznie. Do wniosku skarżąca dołączyła dokument wskazujący na wysokość pobieranych przez nią świadczeń (odcinek przekazu pocztowego dokumentujący wysokość świadczenia emerytalnego pobranego za kwiecień 2010 r.), a także dokumenty potwierdzające podaną we wniosku wysokość wydatków ponoszonych przez skarżącą na bieżące utrzymanie (tj. decyzję z [...].02.2010 r. w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym oraz podatku od nieruchomości za rok 2010 r.; zawiadomienie o zmianie od 1 kwietnia 2010 r. opłat za użytkowanie lokalu oraz kopię faktury VAT z [....].03.2010 r. za energię elektryczną wraz z dowodem zapłaty). Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Rozpoznawany wniosek zawiera żądanie skarżącej zwolnienia jej od kosztów sądowych, a zatem dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.). W świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w tak określonym zakresie jest wykazanie przez tą osobę, że nie jest ona stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc się do spełnienia przez skarżącą tak ustanowionych ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym należało stwierdzić, że w rozpoznawanych przypadku brak jest podstaw do zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych w całości. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i dlatego sprowadza do przypadków, w których zdobycie przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy środków na ponoszenie kosztów tego postępowania jest obiektywnie niemożliwe. Wynikający z art. 199 p.p.s.a. obowiązek ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie nie dotyczy bowiem wyłącznie osób posiadających nadwyżkę środków finansowych. Obejmuje on wszystkie osoby posiadające jakiekolwiek majątek czy dochody, z których możliwe jest poczynienie pewnych oszczędności, które mogą być następnie przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania postępowania. Zasadność przyznania prawa pomocy musi zatem wynikać z oceny dwóch elementów: aktualnej kondycji finansowej wnioskodawcy oraz wysokości kosztów sądowych, jakie musi on ponieść w związku ze wszczętym postępowaniem sądowoadministracyjnym. W odniesieniu do tych kryteriów należy zatem zauważyć, że skarżąca posiada stały dochód w wysokości [...] zł miesięcznie, a ponadto wykazała, że jej średnie miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem się (opłaty mieszkaniowe, media, leki) wynoszą ok. [...] zł. Po pomniejszeniu osiąganego dochodu o wskazaną kwotę, do dyspozycji skarżącej pozostaje więc ok. 830 zł miesięcznie, z których skarżąca musi ponosić inne, nieuwzględnione we wniosku, wydatki związane z zaspokojeniem elementarnych potrzeb życiowych (wyżywienie, środki czystości). Jednocześnie należy jednak stwierdzić, że na obecnym etapie postępowania jedyną wymaganą opłatę sądową, której uiszczenie umożliwi merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez Sąd, stanowi wpis od skargi w wysokości 200 zł (§ 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Wysokość innych opłat sądowych (do których zalicza się wpis i opłatę kancelaryjną), do których poniesienia skarżąca potencjalnie może zostać zobowiązana w przyszłości również nie jest znaczna. Opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku, którą skarżąca będzie zobowiązana ponieść jedynie w przypadku oddalenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny – wynosi 100 zł, wpis od potencjalnej skargi kasacyjnej w sprawie - również 100 zł, także inne potencjalne opłaty sądowe, każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł, zaś ich uiszczenie rozłożone będzie w czasie. Zważywszy na powyższe uprawnione jest stwierdzenie, że posiadane przez skarżącą środki finansowe są wystarczające do pokrycia, oprócz podstawowych, kosztów bieżącego utrzymania skarżącej, również kosztów sądowych związanych z jej udziałem w sprawie wszczętej skargą na decyzję Ministra Skarbu Państwa. Warto też wskazać, że uiszczenie opłat sądowych nie musi oznaczać trwałego uszczerbku w środkach finansowych skarżącej, bowiem w przypadku uwzględnienia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 200 p.p.s.a. (zaś w przypadku ewentualnej skargi kasacyjnej - z art. 203 pkt 1 p.p.s.a.) skarżącej należy się od organu zwrot poniesionych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.