I SA/Wa 675/18
WyrokWSA w Warszawie2019-01-23
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Elżbieta Lenart
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wznawiając postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 KPA, może pominąć badanie przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 KPA, mimo że strona powołała się na obie podstawy we wniosku o wznowienie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku, gdy strona powołuje się we wniosku o wznowienie postępowania na dwie podstawy (art. 145 § 1 pkt 4 i art. 145 § 1 pkt 5 KPA), organ w postanowieniu o wznowieniu postępowania powinien powołać obie te podstawy. Pominięcie jednej z nich, mimo że strona na nią wskazywała, stanowi naruszenie art. 149 § 2 KPA i może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ prowadzi do nierozpoznania przez organy nowych okoliczności faktycznych lub dowodów.Stan faktyczny
Skarżący domagali się uchylenia decyzji odmawiającej podziału nieruchomości, argumentując, że w postępowaniu podziałowym nie uznano ich za strony, a także powołując się na nowe fakty i dowody. Wniosek o wznowienie postępowania oparto na art. 145 § 1 pkt 4 i 5 KPA. Organ pierwszej instancji wznowił postępowanie jedynie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 KPA, a następnie odmówił uchylenia pierwotnej decyzji. SKO utrzymało decyzję w mocy, przyznając skarżącym przymiot strony, ale uznając, że nie można badać nowych okoliczności z uwagi na ograniczenie podstaw wznowienia w postanowieniu. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA, w tym art. 145 § 1 pkt 4 i 5, art. 149 § 1 i 2, art. 7, 77, 80 oraz art. 107 § 3 KPA, a także przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję SKO, decyzję Prezydenta z 2017 r. oraz postanowienie Prezydenta z 2016 r. Zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Elżbieta Lenart Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi L. M. i J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję, decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] września 2017 r., nr [...] oraz postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]na rzecz skarżących L. M. i J. M. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Prezydent [...] (Prezydent) ostateczną decyzją z [...] listopada 2013 roku stwierdził brak możliwości podziału działki nr [...] z obrębu [...]. położonej w rejonie ulic: [...] w Dzielnicy [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] (Nieruchomość).
Postępowanie podziałowe zostało wszczęte ze względu na toczące się przed Prezydentem postępowanie administracyjne w sprawie rozpoznania wniosku z 19 grudnia 1988 r. L. M., S. M. i L. S. o ustanowienie użytkowania wieczystego do gruntu położonego w [...] przy ul. [...] hip. nr [...] i o zwrot budynku znajdującego się na tym gruncie. W postępowaniu podziałowym za stronę postępowania podziałowego nie zostały uznane osoby, które złożyły ww. wniosek.
Pismem z 22 października 2014 roku J. M. i L. M. (Skarżący), wystąpili do Prezydenta o wznowienie postępowania podziałowego powołując się na przesłankę zawartą w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 Kpa.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Skarżącym, jako osobom zgłaszającym roszczenie do nieruchomości przysługuje przymiot strony w postępowaniu podziałowym, co wypełnia przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Jako nowe fakty i dowody nieznane organowi (przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa) wskazano fakt zabudowania dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...] oraz jej dokumentację geodezyjną.
Postanowieniem [...] z [...] lutego 2016 r. Prezydent, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją z [...] listopada 2013 r. stwierdzającą brak możliwości podziału Nieruchomości. Postanowienie to wydane zostało na skutek uchylenia przez SKO postanowieniem z [...] maja 2015 roku postanowienia Prezydenta z [...] marca 2015 roku odmawiającego wznowienia postępowania.
Decyzją z dnia [...] września 2017 roku, sprostowaną postanowieniem z [...] października 2017 roku, Prezydent odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z [...] listopada 2013 r. stwierdzającej brak możliwości podziału Nieruchomości.
W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wyjaśnił, że w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z [...] listopada 2013 roku prawidłowo ustalony został jego zakres podmiotowy. Prezydent podtrzymał również stanowisko wyrażone w decyzji z [...] listopada 2013 roku, zgodnie z którym nie jest możliwe przeprowadzenie podziału Nieruchomości w sposób umożliwiający wyodrębnienie dawnej nieruchomości warszawskiej objętej wnioskiem z 19 grudnia 1988 roku.
Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ powołał art. 104, art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Po rozpoznaniu odwołania Skarżących, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (SKO) decyzją z [...] lutego 2018 roku utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy przyznał Skarżącym przymiot strony, uznał jednak, że brak jest możliwości podziału działki. Odnosząc się do przywoływanych przez Skarżących nowych okoliczności faktycznych SKO wskazało, że jako podstawę wznowienia w postanowieniu z [...] lutego 2016 roku powołano art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zatem nie mogą być w tym postępowaniu badane kwestie dotyczące wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący wnieśli do tutejszego sądu skargę podnosząc w niej zarzuty naruszenia :
1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że wznowienie postępowania na mocy tego przepisu wyłącza możliwość badania w postępowaniu nowych faktów i dowodów;
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji pominięcie przez organ faktu, że wniosek o wznowienie postępowania złożony przez Skarżących obejmował zgłoszenie nowych faktów i dowodów;
3) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 149 § 1 w zw. z art. 149 § 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że postanowienie o wznowieniu z 2016 roku wyłączyło możliwość rozpoznania w sprawie nowych faktów i dowodów pomimo że wniosek o wznowienie przedstawiał nowe fakty i dowody i jako podstawę wskazywał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
4) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na braku dążenia do prawdy materialnej, nieprawidłowe i niepełne przeprowadzenie postępowania dowodowego i nieocenienie materiału dowodowego w całości;
5) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na:
a) braku uzasadnienia dlaczego stan budynków wyłączał możliwość dokonania podziału;
b) braku uzasadnienia dlaczego organ nie uwzględnił dowodów złożonych w sprawie przez Skarżących, w szczególności mapy wykonanej przez geodetę, która została przyjęta do zasobów geodezji i kartografii;
c) brak uzasadnienia dlaczego organ całkowicie pominął argumentację strony zgłaszaną w pismach, w szczególności stanowisko zgłoszone w piśmie z dnia 10 sierpnia 2016 r.
6) naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 93 ust. 3b w zw. z art. 95 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 roku w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości w zw. z art. 95 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że istnienie dwóch otworów w ścianach oddzielających budynki wyłącza możliwość podziału nieruchomości.
Skarżący wnieśli na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej oraz o zwrot na rzecz Skarżących od SKO kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, zaskarżona decyzja, poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji oraz postanowienie z [...] lutego 2016 roku naruszają przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało ich wyeliminowanie z obrotu.
Okolicznością niesporną w sprawie jest wystąpienie przez Skarżących z wnioskiem o wznowienie postępowania, w którym powołane zostały dwie podstawy wznowieniowe, podstawa z art. 145 § 1 pkt 4 i z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W postanowieniu z [...] lutego 2016 roku jako podstawę wznowienia organ powołał jedynie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. pomimo że w swoim wniosku Skarżący powoływali się również na okoliczności o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W ocenie sądu rozpoznającego sprawę powołanie w postanowieniu wznawiającym postępowanie wyłącznie podstawy z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sytuacji powoływania się przez stronę na dwie podstawy stanowiło naruszenie art. 149 § 2 k.p.a. Jak wynika z uzasadnienia decyzji SKO, organ odwoławczy przyznał Skarżącym przymiot strony, uznał jednak, że z uwagi na treść postanowienia z [...] lutego 2016 roku nie jest możliwe badanie czy rzeczywiście wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Zatem na skutek powołania w postanowieniu z [...] lutego 2016 roku jako podstawy wznowienia jedynie okoliczności o których mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i ograniczenia postępowania wyłącznie do tej kwestii, organy obu instancji zaniechały zbadania czy wystąpiła podstawa wznowienia o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W konsekwencji, organy obu instancji w postępowaniu wznowieniowym uznały, że decyzja odmawiająca podziału nieruchomości wydana [...] listopada 2013 roku jest prawidłowa, nie badając jednak nowych faktów i dowodów powołanych przez Skarżących przy wniosku o wznowienie postępowania.
Z treści postanowienia Prezydenta z [...] marca 2015 roku, odmawiającego wznowienia postępowania, uchylonego następnie przez SKO wynika, że postępowanie co do przesłanki o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. miało zostać wznowione z urzędu. W piśmie z 17 czerwca 2015 roku Urząd Miasta [...] poinformował Skarżących, że postanowieniem z [...] marca 2015 roku Prezydent wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z [...] listopada 2013 roku zawieszając je następnie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania toczącego się przez SKO.
Pomimo uchylenia przez SKO postanowienia z [...] marca 2015 roku odmawiającego wznowienia postępowania, Prezydent w postanowieniu z [...] lutego 2016 roku ograniczył się do wskazania, że postępowanie wznowione zostało z uwagi na okoliczności o których mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Podsumowując uznać należy, że na skutek wskazania w postanowieniu z [...] lutego 2016 roku wyłącznie okoliczności o których mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i pominięcia powołania się przez Skarżących na podstawę o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. doszło do naruszenia art. 149 § 2 k.p.a. które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Doprowadziło to bowiem do uznania przez organy obu instancji, że decyzja z [...] listopada 213 roku jest prawidłowa, pomimo nie przeanalizowania przez organy nowych okoliczności faktycznych podnoszonych przez Skarżących we wniosku o wznowienie.
W postanowieniu z [...] lutego 2016 roku organ uznał, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Ustalenie to ten sąd w pełni podziela. Sąd podziela również stanowisko SKO zgodnie z którym Skarżącym przysługiwał w postępowaniu podziałowym przymiot strony.
W konsekwencji, rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni stanowisko przedstawione w uzasadnieniu niniejszego wyroku i wyda postanowienie o wznowieniu postępowania powołujące obie podstawy, o których mowa była we wniosku o wznowienie postępowania z 22 października 2014 roku, a następnie przeprowadzi postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
W ocenie sądu brak jest podstaw do ustosunkowywania się do zarzutów objętych punktem 4 i 5 petitum skargi. Zdaniem sądu zarzuty te, jako dotyczące możliwości przeprowadzenia podziału Nieruchomości, nie mogą być badane na tym etapie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku.
Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach był art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło