I SA/Wa 677/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie WSA Krystyna Kleiber WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi Prezydenta W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 677/04 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1994 r., nr [...] wydanej w przedmiocie uwłaszczenia Przedsiębiorstwa Państwowego [...] działką nr [...] o powierzchni [...] m² położoną w W. przy ul. [...] w obrębie [...]. Z uzasadnienia decyzji organu wynika, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 2 ust.1-3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), decyzją nr [...] z dnia [...] października1994 r. stwierdził nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo Państwowe [...], którego następcą prawnym jest Agencja [...] SA, prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...] i oznaczonego jako działka nr [...] w obrębie [...] (dawny [...]) o pow. [...] m² oraz nabycie własności budynków i urządzeń położonych na tym gruncie. Od decyzji tej Burmistrz Gminy [...] złożył odwołanie, a po jego wycofaniu Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa decyzją z dnia [...] lutego 1996 r. znak [...] umorzył postępowanie odwoławcze. Postępowanie uwłaszczeniowe zostało wznowione przez Wojewodę [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada1997 r., a następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r., nr [...] uchylił on decyzję uwłaszczeniową z dnia [...] października 1994 r. i odmówił uwłaszczenia Przedsiębiorstwa Państwowego [...] przedmiotową działką, podnosząc brak prawa zarządu. Od powyższej decyzji Agencja [...] SA w W. złożyła odwołanie, po rozpoznaniu którego Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Pismem z dnia 25 października 2002 r. (data prezentaty) Burmistrz Gminy [...], działając przez pełnomocnika adw. R. N., wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z dnia [...] października 1994 r. nr [...] podnosząc, że nie została dostatecznie wyjaśniona sprawa prawa zarządu. Zawiadomieniem z dnia 7 marca 2003 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast powiadomił o wszczęciu postępowania w powyższej sprawie. W związku z tym Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [..] kwietnia 2003 r. nr [...] zawiesił wznowione postępowanie, gdyż w przypadku zbiegu dwóch odrębnych trybów weryfikacji decyzji (stwierdzenie nieważności i wznowienie postępowania ) pierwszeństwo ma tryb stwierdzenia nieważności z uwagi na dalej idące następstwa prawne. Następnie pismami z dnia 14 maja 2003 r. i 12 września 2003 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zwrócił się do Prezydenta W. z prośba o zajęcie aktualnego stanowiska w sprawie tj. czy podtrzymuje on wniosek z dnia 25 października 2002 r. o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z dnia [...] października 1994 r. oraz, czy nadal pełnomocnikiem w sprawie jest adw. R. N. Miało to związek z faktem, że z dniem 27 października 2002 r. weszła w życie ustawa z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy ( Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.). Zgodnie z tą ustawą zostały zniesione dotychczasowe gminy warszawskie i utworzono jedną gminę mającą status miasta – m. st. W. Zaś stosownie do art. 26 ust. 3 powyższej ustawy dotychczasowe pełnomocnictwa udzielone przez burmistrzów gmin zachowują moc do dnia upływu 4 miesięcy od dnia wejścia ustawy w życie, czyli do dnia 27 lutego 2003 r. Wobec braku odpowiedzi Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uznał, że Prezydent W. nie jest zainteresowany kontynuowaniem niniejszego postępowania, co czyni sprawę bezprzedmiotową, wobec czego decyzją z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] umorzył postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1994 r., nr [...]. Pismem z dnia 15 grudnia 2003 r. (data prezentaty) Prezydent W. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednocześnie podtrzymał wniosek z dnia 25 października 2002 r. o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z dnia [...] października 1994 r. oraz podtrzymał pełnomocnictwo dla adw. R. N. udzielone wcześniej przez Burmistrza byłej Gminy [...]. Po rozpatrzeniu tego wniosku Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2003 r. uznając, że wobec nie podtrzymania w terminie określonym w art. 26 ust. 3 w/w ustawy pełnomocnictwa dla adw. R. N. dotychczasowe pełnomocnictwo wygasło, dlatego też postępowanie wszczęte z wniosku Burmistrza byłej Gminy [..] podpisane przez pełnomocnika adw. R. N. stało się bezprzedmiotowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Prezydent W. wnosił o uchylenie powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 105 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że brak odpowiedzi na pytanie organu, czy strona podtrzymuje swój wniosek oraz udzielone pełnomocnictwo, stanowi przesłankę umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności. W związku z powyższym, rozpatrując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione w skardze zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego poprzez błędne zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. i nie rozstrzygnięcie sprawy co do istoty – zgodnie z art. 104 § 2 k.p.a. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nieprawidłowo umorzył postępowanie powołując się na fakt, że stało się ono bezprzedmiotowe, wobec nie wypowiedzenia się przez Prezydenta W., czy podtrzymuje on : - wniosek złożony przez Burmistrza [...] o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z dnia [..] października 1994 r., - pełnomocnictwo udzielone adw. R. N. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W niniejszej sprawie nie można mówić o tym, że postępowanie jest bezprzedmiotowe. Postępowanie zostało wszczęte, są strony tego postępowania oraz jego przedmiot, zatem organ administracji zobowiązany jest rozpoznać sprawę stosując przepisy prawa obowiązujące w dniu orzekania i orzec merytorycznie w sprawie. Wnioskodawca nie ma obowiązku potwierdzać wniosku, złożonego przez osobę, która była do tego uprawniona w dacie jego składania. Nie znajduje uzasadnienia w przepisach k.p.a. wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, kończącej formalnie postępowanie w sprawie, w której strona jest zainteresowana uzyskaniem decyzji merytorycznej. Organ nie może uchylić się od wydania decyzji merytorycznej. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 9 marca 2000r. w sprawie sygn. akt. IV SA 12/98 LEX nr 77609 stwierdził: "Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Natomiast bezzasadność żądania strony to brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony. W przeciwieństwie zatem do bezprzedmiotowości postępowania, bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, ponieważ jest to niezgodne z prawem uchylenie się organu od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy." Ponieważ zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] i utrzymana nią w mocy decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] naruszają przepisy prawa procesowego, dlatego też podlegają uchyleniu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 §1 pkt.1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270 ze zmianami), orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art.152 powołanej wyżej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.