I SA/Wa 677/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2013 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata L.R. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J.S., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] odmawiającą przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że w dniu 21 listopada 2012 r. J.S. złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy [...]. Do akt sprawy wnioskodawca załączył wyrok Sądu Rejonowego dla W. Wydział IX Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] października 2001 r., sygn. akt [...], na podstawie którego ustalono, że została zawarta ugoda między M.S. a J.S., w wyniku której syn zobowiązał się płacić alimenty poczynając od [...] listopada 2001 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Prezydent W. decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., powołując art. 9 ust. 1 i art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, odmówił J.S. przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie świadczeniowym [...] wskazując, że w sprawie nie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 2 pkt 11 ustawy, bowiem ugoda dotyczy alimentów od dziecka dla jego rodzica, a więc wnioskodawca nie jest osobą uprawnioną. Odwołanie od powyższej decyzji złożył J.S.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznając sprawę stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Organ odwoławczy zaznaczył, że zasady pomocy państwa osobom uprawnionym do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego w przypadku bezskuteczności egzekucji oraz warunki nabywania prawa do świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów zwanych świadczeniami z funduszu alimentacyjnego reguluje ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r., Nr 1 poz. 7 ze zm.). Uzyskanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest uzależnione od spełnienia ściśle określonych przez ustawodawcę kryteriów, zatem decyzje wydawane w tym przedmiocie nie mają charakteru uznania administracyjnego. Regulacja prawna w tym zakresie ma charakter bezwzględny i organ administracji jest nią związany. Zakres podmiotowy ustawy określają przepisy art. 9 ust. 1 i art. 2 pkt 11. Organ drugiej instancji podkreślił, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub w szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, a w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo. Stosownie zaś do treści art. 2 pkt 11 powołanej ustawy, ilekroć jest mowa o osobie uprawnionej – oznacza to osobę uprawnioną do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podkreśliło, że w świetle wskazanych wyżej kryteriów skarżący nie mieści się w kategorii osób uprawnionych do otrzymania przedmiotowego świadczenia, zgodnie bowiem z wyrokiem Sądu Rejonowego dla W. Wydział IX Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] października 2001 r., sygn. akt [...] skarżącemu przysługują alimenty od syna, zatem świadczenie z funduszu alimentacyjnego mu nie przysługuje. Organ zaznaczył jednocześnie, że kwestia przyznawania świadczenia z funduszu alimentacyjnego pozostaje poza uznaniem administracyjnym, dlatego argumenty podniesione w odwołaniu nie mogły mieć wpływu na możliwość przyznania świadczenia. Organ nie mógł przyznać stronie świadczenia z funduszu alimentacyjnego nawet jeśli jej sytuacja osobista i materialna jest trudna. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J.S.. Skarżący opisał swoja trudną sytuację materialną i zdrowotną zarzucając, że wydane w sprawie decyzje są wadliwe, bowiem – w jego ocenie - spełnia on wszystkie wymogi do przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270). W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Na wstępie podkreślić należy, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.). Powołana ustawa – jak słusznie zauważył organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - określa m.in. zasady pomocy państwa osobom uprawnionym do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, w przypadku bezskuteczności egzekucji, a także warunki nabywania prawa do świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, zwanych świadczeniami z funduszu alimentacyjnego (art. 1 ust. 1 pkt 1 i 2). Zgodnie z art. 9 ust. 1 tej ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. W myśl zaś art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 7 września 2007 r., przez osobę uprawnioną do świadczeń alimentacyjnych rozumie się osobę uprawnioną do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji odmówił przyznania J.S. prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie świadczeniowym [...] wskazując, że nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w powyższych przepisach, wnioskodawca nie jest bowiem osobą uprawnioną w rozumieniu powołanego wyżej art. 2 pkt 11 ustawy. Zdaniem Sądu stanowisko organów jest prawidłowe. Zauważyć należy, że ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż wyrokiem Sądu Rejonowego dla W. Wydział IX Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] października 2001 r., sygn. akt [...] pomiędzy M.S. i J.S. zawarta została ugoda, w wyniku której M.S. zobowiązał się płacić na rzecz ojca J.S. alimenty w kwocie po [...] zł miesięcznie od dnia [...] listopada 2001 r. Powyższy wyrok dotyczy zatem alimentów od dziecka dla rodzica (tj. od syna dla ojca). Jak zaś wyżej wskazano z przepisów ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jednoznacznie wynika, że osobą uprawnioną jest osoba uprawniona do alimentów od rodzica (art. 2 pkt 11 ). Innymi słowy osobą uprawnioną jest osoba, dla której dłużnikiem alimentacyjnym jest rodzic. Powołana ustawa nie przewiduje innej definicji pojęcia osoby uprawnionej, w szczególności osobą uprawnioną w rozumieniu tej ustawy, nie jest osoba, dla której dłużnikiem alimentacyjnym jest jej dziecko. Innymi słowy ustawa z dnia 7 września 2007 r. wyklucza zaliczenie rodzica dłużnika alimentacyjnego do osób uprawnionych do korzystania ze świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wobec wskazanej wyżej treści wyroku Sądu Rejonowego dla W. Wydział IX Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] października 2001 r. i wobec jednoznacznej treści art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, stwierdzić należy, że organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo odmówiły przyznania J.S. prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że J.S. nie jest osobą uprawnioną, w rozumieniu powołanej ustawy. Jak wyżej wskazano ustawa z dnia 7 września 2007 r. nie przewiduje przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla rodzica, nawet jeżeli rodzic posiada tytuł wykonawczy przeciwko dziecku. Tym samym zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem. Wniesiona skarga jest więc bezzasadna i podlega oddaleniu. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 oraz art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.