I SA/Wa 678/14

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej postanawia odmówić przyznania J. S. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej J. S. zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni wyjaśniła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem oraz synem i córką. Źródłem dochodu rodziny jest wynagrodzenie męża z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie wnioskodawczyni w wysokości [...] zł. Łącznie jest to zatem kwota [...] zł. Skarżąca ujawniła, że posiada majątek w postaci domu o powierzchni [...] m2 oraz samochodu marki Skoda Octawia. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że w chwili obecnej prowadzona jest specjalistyczna diagnostyka jej syna, która z uwagi na sytuację w publicznej służbie zdrowia wymaga korzystania z pełnoprawnych usług. W związku z powyższym wszelkie dodatkowe koszty są dla niej dużym obciążeniem. W związku z wątpliwościami dotyczącymi sytuacji majątkowej wnioskodawczyni referendarz sądowy zwrócił się o nadesłanie dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków na diagnostykę lub leczenie syna oraz oświadczenia w jakiej wysokości strona ponosi miesięczne wydatki na leczenie lub diagnostykę. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca wyjaśniła, że miesięczne nakłady finansowe na syna to: [...] zł na rehabilitację, około [...] zł w związku z podejrzeniem choroby [...] wraz z dodatkowymi kosztami poszczególnych zabiegów, [...] zł jako koszt wizyty stomatologicznej (k- 20). Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że prawo pomocy stosownie do treści art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). Odnosząc powyższe kryteria do niniejszej sprawy referendarz sądowy rozpoznający wniosek uznał, że brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Na wstępie należy zauważyć, że do kosztów sądowych zalicza się opłaty sądowe (w tym wpis i opłaty kancelaryjne) oraz zwrot wydatków (art. 211 powołanej ustawy). Nie ulega wątpliwości, iż na obecnym etapie postępowania sądowego koszty te sprowadzają się do ewentualnego uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, którego wysokość z uwagi na charakter rozstrzygnięcia wyniesie 100 zł. Natomiast wysokość innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana, ponieważ zależna będzie od przebiegu sprawy. Jednak podkreślić należy, spośród wszystkich kosztów sądowych wpis od skargi kasacyjnej jest najwyższy. Podkreślenia wymaga również to, że konieczność opłacenia pozostałych koszów sądowych powstanie być może w przyszłości na dalszym etapie postępowania sądowego, jak również obowiązek ich uiszczenia będzie rozłożony w czasie. Wskazać również należy, że przy rozpoznawaniu wniosków o prawo pomocy przyjmuje się, że powinno on być skierowane w pierwszej kolejności do osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji majątkowej. Dokonując pod tym kątem sytuacji skarżącej należy stwierdzić, że brak jest podstaw do przyjęcia, że jej sytuacja majątkowa jest bardzo trudna. Nie ulega wątpliwości, że J. S. i jej rodzina mają zapewnione potrzeby bytowe, ponadto jak wynika z oświadczenia uzyskują co miesiąc łączny dochód w wysokości około [...] zł. Nie można zatem obiektywnie stwierdzić, że z kwoty tej (nawet przy uwzględnieniu wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, zakupem żywności i wykazanymi wydatkami na leczenie syna) wnioskodawczyni nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych z których najwyższa kwota to 100 zł. Jak wskazano już wcześniej pozostałe opłaty są nie tylko zdecydowanie niższe, ale również rozłożone w czasie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego. Powyższe uzasadnia odmowę zwolnienia J. S. z kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.