I SA/Wa 678/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2017 r. sprawy ze skargi A. J., J. J., G. M., E. W. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 486/15 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz A. J., J. J., G. M., E. W. solidanie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. J., J. J., G. M., E. W., pismem z dnia 6 marca 2017 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Sądu z dnia 8 października 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 486/15. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] ozn. hip. [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). Skarżący w skardze wnieśli o wymierzenie organowi grzywny w wysokości stosownej do bezczynności Prezydenta W. przy rozpoznaniu wniosku o przyznanie odszkodowania, biorąc pod uwagę kwoty przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku 2016, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Ponadto, wnieśli o przyznanie od Prezydenta W. kwoty w wysokości połowy nałożonej na organ grzywny oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazali, że prawomocnym wyrokiem z dnia 8 października 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 486/15, Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość, w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Pomimo upływu wyznaczonego terminu organ nie rozpoznał wniosku i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Wyrokiem z dnia 17 listopada 2016 r. (sygn. akt I SA/Wa 934/16) Sąd wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w związku z niewykonaniem wyroku z 8 października 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 486/15. Skarżący podali, że pismem z dnia 27 lutego 2017 r. wezwali organ do wykonania prawomocnego wyroku Sądu. Pomimo, wezwania Prezydent W. nie podjął żadnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Wskazał, że w toku postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji. Organ dodał, że w związku z wejściem w życie w dniu 15 grudnia 2016 r. zarządzenia Prezydenta W. nr [...] w sprawie wprowadzenia nowych procedur postępowania w Biurze Spraw Dekretowych w zakresie rozpatrywania wniosków w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147, z późn. zm.) zachodzi konieczność dodatkowej analizy dokumentacji. Wskazał, że pismem z dnia 25 kwietnia 2017 r. pełnomocnik stron został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Organ wyjaśnił, że opóźnienia w rozpatrzeniu sprawy są spowodowane m. in. bardzo dużą ilością wpływającej do Biura Spraw Dekretowych korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkuje wymierzeniem organowi grzywny. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369), powoływanej dalej jako "P.p.s.a". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 P.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 października 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 486/15 zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], ozn. hip. [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Bezsporne jest, że odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi W. w dniu 23 grudnia 2015 r., co wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 486/15 (data stempla wpływu akt do organu). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął w dniu 23 marca 2016 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu oraz wydania przez Sąd wyroku z dnia 17 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 934/16, wymierzającego Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 800 zł, za niewykonanie wyroku Prezydent nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Jak wynika z nadesłanych do Sądu akt sprawy, organ nie podjął czynności, które skutkowałyby zakończeniem postępowania. Dopiero na wskutek wniesienia przez skarżących skargi do Sądu i konieczności udzielania Sądowi odpowiedzi na skargę, pismami z dnia 25 kwietnia 2017 r. wystąpił do [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" o udzielenie informacji, kiedy rozpoczęto budowę budynków mieszkalnych przy ul. [...] oraz o przesłanie kopii dokumentów potwierdzających datę wejścia inwestora na teren nieruchomości. Organ zwrócił się także do Zarządu Dróg Miejskich o przesłanie informacji na podstawie jakich decyzji i w jakiej dacie ZDM objął część terenu leżącego w liniach rozgraniczających ul. [...] oraz o przesłanie kopii dokumentów dotyczących realizacji inwestycji na ww. gruncie. Wystąpił także do Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w [...] o wskazanie od jakiej daty w budynkach przy ul. [...] meldowani byli pierwsi lokatorzy oraz o przesłanie kopii dokumentów na podstawie których ustalono tą datę. Prezydent zwrócił się do Biura Geodezji i Katastru Urzędu W. o przesłanie aktualnych kserokopii mapy z zaznaczonymi granicami hipotecznymi nieruchomości i granicami działek aktualnych oraz o przesłanie wydruku z ewidencji gruntów. Pismem z dnia 25 kwietnia 2017r. organ poinformował pełnomocnika skarżących o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania do dnia 31 lipca 2017 r. Stosownie do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zaś art. 154 § 7 P.p.s.a. stanowi, że uwzględniając skargę sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. W przedstawionych okolicznościach sprawy - biorąc pod uwagę ponad półtoraroczne przekroczenie terminu, wyznaczonego przez Sąd na załatwienie sprawy oraz to, że grzywna w wysokości 2.000 złotych jest kolejną wymierzoną w sprawie, Sąd uznał, że jest ona adekwatną sankcją dla Prezydenta W. za niewykonanie wyroku Sądu z dnia 8 października 2015 r. Wskazać także należy, że rozpoznając sprawę, Sąd jednocześnie - stosownie do treści art. 154 § 2 P.p.s.a. - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. W szczególności zastrzeżenia Sądu budzi sytuacja, gdy organ nie podejmuje w sprawie czynności zmierzających do zakończenia postępowania. Po otrzymaniu w dniu 23 grudnia 2015 r. rozstrzygnięcia podjętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i pomimo ukarania Prezydenta W. grzywną w wysokości 500 zł za jego niewykonanie, organ nie podjął żadnych działań zmierzających do wydania rozstrzygnięcia. Nie informował też skarżących o przyczynach zwłoki. Dopiero wskutek wniesionej skargi organ podjął działania w sprawie zmierzające do zgromadzenia niezbędnego materiału dowodowego oraz poinformował pełnomocnika stron o przewidywanym terminie zakończenia sprawy. Mając na uwadze wszystkie powyższej wskazane okoliczności sprawy Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżących o przyznanie sumy pieniężnej. Podnieść należy, że suma pieniężna powinna być przyznawana w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, gdy istnieje uzasadniona obawa, że bez dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektował obowiązków wynikających z przepisów prawa. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. W tej części Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku). W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt 4 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.