I SA/Wa 679/06

WyrokWSA w Warszawie2006-06-30

Skład orzekający: Anna Lech, Joanna Skiba, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podział nieruchomości dokonany z urzędu w celu realizacji celu publicznego (wydzielenie gruntu pod drogę gminną) jest zgodny z prawem, nawet jeśli skutkuje tym, że pozostała część nieruchomości nie spełnia wymogów działki budowlanej określonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Podział nieruchomości dokonany z urzędu w celu realizacji celu publicznego, jakim jest wydzielenie gruntu pod drogę gminną, jest zgodny z prawem, jeśli jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Kwestie dotyczące utraty przez pozostałą część nieruchomości waloru działki budowlanej lub możliwość dochodzenia odszkodowania z tego tytułu nie są przedmiotem postępowania w sprawie opiniowania podziału nieruchomości, lecz mogą być rozpatrywane w odrębnym postępowaniu na podstawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. i S. K. wnieśli skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy K. pozytywnie opiniujące podział nieruchomości z urzędu w celu wydzielenia działki pod drogę gminną. Skarżący zarzucali, że podział ten pozbawi ich działkę budowlaną i domagali się rozważenia zmian w planie zagospodarowania przestrzennego lub indywidualnej zgody na zabudowę. Sąd administracyjny uznał skargę za bezzasadną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie : asesor WSA Joanna Skiba (spr.) asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Ilona Sułek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi M. K. oraz S. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie opinii o projekcie podziału nieruchomości oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 roku nr [...] , po rozpatrzeniu zażalenia M. i S. K., na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy K., z dnia [...] marca 2005 roku, znak: [...], pozytywnie opiniującego podział nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] na działki o projektowanych numerach [...] – utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organu II instancji wskazano, że Burmistrz Miasta i Gminy [...] z urzędu wszczął postępowanie w sprawie podziału nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], zaś postanowieniem z dnia [...] marca 2005 roku pozytywnie zaopiniował projekt podziału tej nieruchomości na działki o projektowanych numerach [...]. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano również, że zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Miasta i Gminy w K. z dnia [...] lipca 1996 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa P. w gminie K., przedmiotowa działka [...] znajduje się na terenie trzech jednostek, w tym jednostki oznaczonej 7KL- ulica o funkcji lokalnej. Powstała z podziału działka nr [...] zostanie przeznaczona pod drogę gminną. Zdaniem organu odwoławczego podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, zgodnie z art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 261 z późn. zm.) jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Wymieniona w miejscowym planie zagospodarowania droga gminna oznaczona 7 KL ma mieć 9 metrów szerokości w liniach rozgraniczających i 5 metrów szerokości jezdni i na jej utworzenie przeznaczona ma być powstała z podziału działki [...] projektowana działka nr [...]. Organ II instancji odniósł się również do zarzutu podniesionego przez skarżących M. K. i S. K. w odwołaniu, że powstała w wyniku podziału nowa działka nr [...] nie będzie spełniała wymaganego w planie zagospodarowania przestrzennego normatywu dla działki budowlanej 1200 m2. Organ wskazał w takiej sytuacji na możliwość dochodzenia przez skarżących roszczeń określonych w art. 36 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który to przepis pozwala właścicielowi nieruchomości na dochodzenie odszkodowania od gminy za poniesioną rzeczywistą szkodę w sytuacji, jeżeli w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem, stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone. Na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., M. i S. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, podnosząc w niej, że zgodnie z duchem prawa proces wywłaszczenia winien być prowadzony w sposób ograniczający wynikające z tego niedogodności dla właściciela terenu. Przedmiotowa działka stanowi dla skarżących dorobek życia, nie mogą zatem zaakceptować takiej sytuacji, że działka stanowiąca ich własność zostanie pozbawiona waloru działki budowlanej. Podnieśli, ponadto, że powinno być możliwe wydanie im indywidualnej zgody na zabudowę, mimo nie spełniania kryterium powierzchniowego dla działki budowlanej określonego w planie zagospodarowania przestrzennego jako 1200 m2. Wnieśli również o rozważenie możliwości zmiany w planie zagospodarowana przestrzennego kryterium powierzchniowego dla działki budowlanej lub też zmianę przebiegu drogi tak, aby wydzielić ją z terenu jeszcze nie zagospodarowanego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, uznając zarzuty w niej podniesione za bezzasadne i podtrzymało w całości stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodność z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji, orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści zaskarżonego postanowienia wynika, że jego materialnoprawną podstawę stanowił art. 93 ust 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2004 , nr 261, poz. 2603 ze zm.). Przepis art. 93 ust. 1 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami ustala ogólną zasadę, zgodnie z którą podziału nieruchomości można dokonać, jeśli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji dokonał z urzędu podziału nieruchomości w celu wydzielenia działki pod projektowaną drogę gminną oznaczoną w planie zagospodarowania przestrzennego jako ulica o funkcji lokalnej o szerokości w liniach rozgraniczających 9 m, szerokości jezdni 5,5 m, oznaczona symbolem 7 KL. Z części graficznej planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że ta ulica łączy się prostopadle z innymi ulicami o funkcji lokalnej oznaczonymi symbolami 8 KL i 6 KL i przebiega wzdłuż szeregu działek, stanowiąc dla nich jeden z fragmentów większego ciągu komunikacyjnego. Zgodnie natomiast z art. 97 ust.3 pkt 1 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami, podziału nieruchomości można dokonać z urzędu jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Artykuł 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami określa, że celami publicznymi w rozumieniu ustawy są m.in.: wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i drogi wodne, budowa i utrzymanie tych dróg oraz obiektów i urządzeń transportu publicznego, części lotniczych lotnisk oraz służących do kierowania, kontroli, nadzoru i zabezpieczania ruchu lotniczego, w tym rejonów podejść, a także łączności publicznej i sygnalizacji. Z zawiadomienia o wszczęciu z urzędu postępowania na podstawie art. 61§1 i 4 kpa wynika, że postępowanie administracyjne wszczęto w sprawie podziału nieruchomości dla realizacji celu publicznego polegającego na wydzieleniu gruntów pod drogę gminną oznaczoną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego sołectwa Parcela symbolem 7 KL. Tym samym należy uznać, że spełniona została przesłanka z art. 97 ust 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, uzależniająca wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie podziału nieruchomości od niezbędności realizacji celu publicznego oraz przesłanka określona w art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, która uzależnia możliwość dokonania podziału nieruchomości od zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego. Ze znajdującego się w aktach sprawy planu zagospodarowania przestrzennego dla sołectwa P. w gminie K., uchwalonego uchwałą Rady Miasta i Gminy w K. z dnia [...] lipca 1996 roku nr [...], ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr [...] wynika, że działka nr [...] znajduje się na terenie trzech jednostek oznaczonych symbolami 6MN,4KP i 7 KL, część działki [...], która odpowiada projektowanej działce [...], położona jest na terenie jednostki oznaczonej w części pisemnej planu oraz na załączniku graficznym planu jako 7 KL- ulica o funkcji lokalnej, szerokość w liniach rozgraniczających 9 m, szerokość jezdni 5,5 m. Tym samym należy uznać, że organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego wydając postanowienie pozytywnie opiniujące podział nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] na projektowane działki nr [...]. Fakt realizacji celu publicznego nie był kwestionowany przez skarżących w toku postępowania administracyjnego, ani też w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Podnoszony natomiast przez skarżących był zarzut niemożności wykorzystania w przyszłości przez nich przedmiotowej działki jako działki budowlanej z powodu niespełniania po podziale kryterium powierzchniowego, po odjęciu od jej powierzchni projektowanej działki oznaczonej nr [...]. Podnosili także możliwość dokonania zmian w planie zagospodarowania przestrzennego, aby w dalszym ciągu ich działka miała charakter działki budowlanej. Te wszystkie zarzuty nie mogą być jednak przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu, które dotyczy jedynie badania zgodności podziału z ustaleniami planu miejscowego. Przepisy dotyczące uchwalania planów zagospodarowania przestrzennego zawarte są w ustawie z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 z poźn. zm.). Częstym skutkiem uchwalania planów jest zmiana przeznaczenia terenów, co powoduje, że korzystanie z nieruchomości musi być zgodne z ich przeznaczeniem określonym w planie zagospodarowania. Jednak art. 36 ust.1 powołanej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (na co zwróciły uwagę organy obu instancji w uzasadnieniu decyzji) w takich sytuacjach przewiduje, że jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może, z zastrzeżeniem ust. 2, żądać od gminy odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo wykupienia nieruchomości lub jej części. Zaś pkt 2 tego artykułu określa, że realizacja roszczeń, o których mowa w ust. 1, może nastąpić również w drodze zaoferowania przez gminę właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu nieruchomości zamiennej. Jednak te kwestie mogą być przedmiotem badania w toku innego postępowania. Tak więc w tych okolicznościach argumenty prezentowane w skardze nie mogą zostać uwzględnione. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło