I SA/Wa 679/24

WyrokWSA w Warszawie2024-08-29

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Magdalena Durzyńska, Kamil Kowalewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na opłacenie czynszu jest zasadna, gdy dochód skarżącego przekracza kryterium dochodowe, a sytuacja życiowa, choć trudna, nie nosi znamion "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły przyznania zasiłku celowego, ponieważ dochód skarżącego przekraczał ustalone kryterium dochodowe. Ponadto, mimo trudnej sytuacji życiowej skarżącego, nie stwierdzono wystąpienia "szczególnie uzasadnionego przypadku", który uzasadniałby przyznanie świadczenia ponad kryterium dochodowe, zwłaszcza w kontekście niewykorzystania przez skarżącego możliwości zmniejszenia kosztów utrzymania lokalu.
Stan faktyczny
Skarżący R. O. wystąpił o przyznanie zasiłku celowego na opłacenie czynszu za marzec 2023 r. oraz zwrot kosztów czynszu za luty 2023 r. Prezydent odmówił przyznania świadczenia, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując sposób wyliczenia dochodu i podnosząc trudną sytuację zdrowotną i materialną.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart, sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), asesor WSA Kamil Kowalewski, Protokolant starszy referent Aleksandra Cymerska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 18 stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 18 stycznia 2024 r. nr KOC/2936/Op/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako "kolegium/organ") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.[...] (dalej jako "prezydent") z dnia 13 kwietnia 2023 r. nr OPS.FII.ZRŚ.5102.1465.2023 o odmowie przyznania R. O. (dalej jako "skarżący") świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego na opłacenie czynszu za marzec 2023 r. w wysokości 880,18 zł oraz zwrot kosztów poniesionych na opłatę czynszu za luty 2023 r. w wysokości 800 zł. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 29 marca 2023 r. skarżący wystąpił do prezydenta o przyznanie mu pomocy finansowej na kwiecień 2023 r. poprzez opłacenie czynszu za marzec 2023 r. w wysokości 880,18 zł, zwrot poniesionych kosztów własnych za najem lokalu za luty 2023 r. w wysokości 800 zł, na dożywianie, zwrot za gaz propan butan 11 kg w kwocie 80 zł oraz na leki przeciw padaczce w kwocie łącznej 552,77 zł. Prezydent decyzją z dnia 13 kwietnia 2023 r. odmówił przyznania skarżącemu świadczenia w formie zasiłku celowego na opłacenie czynszu za marzec 2023 r. we wskazanej wysokości. W uzasadnieniu decyzji wskazano m.in., że dochód skarżącego (po odliczeniu obciążenia komorniczego z tytułu bieżących alimentów) wynosi łącznie 902,78 zł i przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej ustalone ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2023 r. poz. 901 ze zm. dalej jako "ups"), tj. 776 zł, i dlatego też nie było podstaw do przyznania skarżącemu zasiłku celowego. Prezydent, mając na względzie przekroczenie kryterium dochodowego, dokonał także oceny czy zachodzą przesłanki do udzielenia zasiłku celowego specjalnego w oparciu o art. 41 ups i uznał, że w niniejszej sprawie taki szczególny przypadek nie zachodzi. W uzasadnieniu prezydent podkreślił, że mimo, iż skarżący został zakwalifikowany do pomocy mieszkaniowej i umieszczony na liście uprawnionych osób do wynajmu mniejszego lokalu z tej propozycji, po wielokrotnych pismach, nie skorzystał i w ogóle się w tej sprawie nie skontaktował. W ocenie prezydenta skarżący nie wykorzystał wszystkich możliwości w celu przezwyciężenia swojej trudnej sytuacji życiowej, w tym przypadku przyjęcia mniejszego lokalu co zmniejszyłoby koszty utrzymania mieszkania. Prezydent podkreślił także, że to w pierwszej kolejności skarżący winien dążyć do przezwyciężenia swych problemów osobiście, a dopiero gdy nie jest w stanie tego uczynić, może jej zostać przyznana pomoc w postaci zasiłku. Prezydent zauważył także, że skarżący od 2012 r. korzysta z comiesięcznej pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] [...] (dalej jako "OPS") polegającej na przyznawania zasiłków celowych na różne potrzeby np. na zakup leków, środków czystości, odzieży i obuwia, opłacenie rachunków za energię elektryczną, zakup gazu do butli, na pokrycie bieżących kosztów utrzymania lokalu mieszkalnego oraz posiłków w barze przy ul. [...][...] w [...]. Wskazano, że taką pomoc skarżący uzyskał np. w kwietniu 2023 r. w wysokości 552,77 zł na zakup leków, 80 zł na zakup gazu do butli oraz pomoc w formie prawa do korzystania z jednego nieodpłatnego gorącego posiłku dziennie w barze przy ul. [...][...] w [...] w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 30 czerwca 2023 r. Prezydent wskazał także, że w ramach pomocy społecznej nie jest możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych potrzeb osób uprawnionych. Skarżący w odwołaniu od powyższej decyzji wniósł o jej uchylenie i wskazał, że znajduje się trudnej sytuacji zdrowotno-materialnej i nie jestem w stanie ponieść kosztów bieżących oraz zaległych bez uszczerbku do zaspokojenia niezbędnej potrzeby mieszkaniowo- bytowej (zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej) oraz dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Ponadto skarżący wskazał, że wysokość pomocy udzielanej przez w/w OPS uniemożliwia życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, a nawet wypełnia kryteria nękania psychicznego, ekonomicznego i zdrowotnego, ponieważ cały obowiązek bieżących opłat za najem lokalu przez ponad dwa lata, tj. od stycznia 2021 r. do lutego 2023 r. został całkowicie przerzucony na podopiecznego R. O. Zaskarżoną decyzją z dnia 18 stycznia 2024 r. kolegium utrzymało w mocy decyzję prezydenta. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia kolegium w całości podzieliło argumentację prezydenta i wskazało, że potrzeba opłacenia czynszu za luty i marzec 2023 r. nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku", o którym mowa w art. 41 ups, co uzasadniało odmowę przyznania specjalnego zasiłku celowego na podstawie ww. ustawy, zwłaszcza, że skarżący nie wyraża zgody na zamianę lokalu na mniejszy i tańszy w utrzymaniu. W ocenie kolegium prezydent szczegółowo wyjaśnił i rozważył istotne dla rozstrzygnięcia wniosku okoliczności w treści kwestionowanej decyzji, odwołując się do obecnej sytuacji życiowej skarżącego. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem kolegium skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę w której wniósł o: 1) zwolnienie z kosztów w całości oraz o wyznaczenie adwokata z urzędu, 2) przeprowadzenie rozprawy w trybie zwykłym, 3) oddalenie zaskarżonej decyzji, 4) odrzucenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał m.in., że znajduje się w trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej i nie jest w stanie ponieść kosztów bieżących oraz zaległych bez uszczerbku do zaspokojenia niezbędnej potrzeby mieszkaniowo-bytowej (zgodnie z art. 39 ust. 1 i ust. 2 ups) oraz dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Podał, że choruje na ciężką padaczkę lekoodporną i ma umiarkowany stopień niepełnosprawności do 27 lutego 2024 r. Mieszka sam i jednocześnie stara się o kontakty z trójką swoich małoletnich dzieci. Skarżący stoi na stanowisku, że spełnia oba kryteria określone w ustawie o pomocy społecznej - kryterium dysfunkcji i zdarzeń, o jakich mowa w art. 7 ups (m.in. ubóstwo, bezrobocie, niepełnosprawność, długotrwała lub ciężka choroba, w tym przypadku padaczka lekoodporna). Jego zdaniem, wysokość pomocy udzielanej przez OPS uniemożliwia życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, a nawet spełnia kryteria wielomiesięcznego nękania ekonomicznego, ponieważ całkowity obowiązek bieżących opłat za najem lokalu w 2021, 2022 i 2023 r. został całkowicie przerzucony na niego. Skarżący zakwestionował również prawidłowość wyliczenia jego dochodu, który faktycznie wynosi 681,97 zł i nie przekracza określonego ustawowo kryterium dochodowego, tj. 776 zł. W tej kwestii skarżący powołał się na wydaną przez Kolegium decyzję z 25 lipca 2023 r. (której kopię załączył do skargi) uchylającą decyzję prezydenta o odmowie przyznania mu zasiłku stałego, a w której wyjaśniono, że ustawodawca jednoznacznie zdefiniował pojęcie dochodu oraz enumeratywnie określił składniki, których nie wlicza się do niego. Artykuł 8 ust. 3 pkt. 3 ups wyraźnie stanowi o alimentach świadczonych na rzecz innych osób, nie precyzując czy świadczenie to ma być dobrowolne, czy nie, a także czy mają to być alimenty zaległe, czy bieżące. Zarzucił, że przepis ten nakazuje, że przychód ma być pomniejszony o alimenty, a ustawodawca w tym zakresie nie przewidział żadnych wyłączeń. Wskazał, że kwota potrąconej zaległości nie jest kwotą pozostającą w dyspozycji wnioskującego i nie może być traktowana jako dochód, nadto jest to zaległość dotycząca alimentów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Materialnoprawną podstawą podjętych decyzji o charakterze uznaniowym stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 2268 zez m. dalej. ups) które regulują zasady i tryb udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Ustawa ta przewiduje m.in. udzielanie pomocy społecznej w formie zasiłków celowych oraz zasiłków celowych specjalnych. Zasiłek celowy, w myśl art. 39 ust. 1 i ust. 2 ups, może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 ups, wynoszącego w dacie wydawania zaskarżonych decyzji dla osoby samotnie gospodarującej (a taką jest skarżący) 776 zł. W okolicznościach niniejszej sprawy ustalono, że skarżący uzyskuje dochód w wymiarze przekraczającym ww. kryterium. Jego łączny dochód netto wynosi bowiem po zbilansowaniu dochodów i obciążeń 1.458,18 zł (na dochód ten składa się renta w wysokości 1 998,18 zł netto (2195,80 zł brutto minus 197,62 zł tytułem składek na ubezpieczenie zdrowotne), obciążona zajęciem komorniczym w kwocie 540 zł z tytułu bieżących alimentów. Bezzasadne są przy tym próby zakwestionowania wysokości powyższego dochodu przez skarżącego, wskazującego na niewłaściwe zastosowanie art. 8 ust. 3 pkt 3 ups, przez pominięcie przez organy, że jego dochody są znacznie niższe, bowiem renta obciążona jest nie tylko zajęciem komorniczym w kwocie 540 zł z tytułu bieżących alimentów, ale również zajęciem komorniczym w wysokości 678,71 zł przekazywanym na konto funduszu alimentacyjnego (na poparcie swojego stanowiska skarżący powołał się przy tym na załączoną do skargi decyzję Kolegium z dnia 25 października 2023 r. w przedmiocie zasiłku stałego). Odnosząc się do powyższego zarzutu zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 8 ust. 3 pkt 3 ups, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Jak wynika z akt sprawy, dochód z renty skarżącego obciążony jest zajęciem komorniczym w kwocie 540 zł z tytułu bieżących alimentów oraz w kwocie 678,71 zł przekazywanym na konto funduszu alimentacyjnego, a zatem z tytułu nieuiszczanych alimentów. Mając powyższe na względzie zwrócić należy uwagę, że w orzecznictwie sądowym zarysowały się dwa odmienne stanowiska co do możliwości stosowania art. 8 ust. 3 pkt 3 ups w zakresie możliwości odliczenia od przychodu osoby ubiegającej się oświadczenie pieniężne z pomocy społecznej należności wyegzekwowanych na rzecz funduszu alimentacyjnego lub zwróconych przez tę osobę na ten fundusz. Zgodnie z pierwszym stanowiskiem, na które to powołuje się obecnie skarżący, kwoty potrącone w prowadzonym względem dłużnika postępowaniu egzekucyjnym na poczet zaległości wobec funduszu alimentacyjnego mają charakter kwot alimentów świadczonych na rzecz "innych osób" w rozumieniu art. 8 ust. 3 pkt 3 ups. Przepis ten obejmuje także alimenty zaległe, w tym i alimenty egzekwowane od dłużnika alimentacyjnego na rzecz funduszu alimentacyjnego. Wg tej koncepcji przychód powinien być pomniejszony o ww alimenty. Drugi pogląd nie dopuszczał pomniejszenia przychodu wnioskodawcy o zwrot świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. W wyrokach wskazywano, że z przychodu korzystać może tylko ten zobowiązany, który świadczy alimenty w terminie, bowiem istota alimentów polega na ich regularnym świadczeniu, a zatem brak jest podstaw do pomniejszenia przychodu o dług wobec funduszu alimentacyjnego. Przy ustalaniu dochodu wnioskodawcy (wg tego ppoglądu) należy uwzględniać więc wyłącznie alimenty, które wnioskodawca świadczy jako osoba zobowiązana do tego z mocy ustawy; wszystkie inne należności niż tak rozumiane alimenty, a więc i należności regulowane tytułem zwrotu świadczeń wypłacanych z funduszu alimentacyjnego, nie mogą pomniejszać wysokości przychodu. Z uwagi na ww. rozbieżność orzecznictwa w zakresie wykładni art. 8 ust. 3 pkt 3 ups, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów, na wniosek Prokuratora Generalnego, podjął w dniu 8 listopada 2021 r. uchwałę o sygn. akt I OPS 2/21 (ONSAiWSA 2022/1/1), w której stwierdził, że alimenty, o których mowa w art. 8 ust. 3 pkt 3 ups nie stanowią należności uiszczanych przez dłużnika alimentacyjnego, czy to dobrowolnie, czy też podlegających ściągnięciu w drodze egzekucji sądowej, na rzecz funduszu alimentacyjnego. W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że skoro istota alimentów polega na ich regularnym świadczeniu, z pomniejszenia przychodu nie może korzystać ten zobowiązany, który popada w zadłużenie, doprowadzając do konieczności uruchomienia procedury, o której stanowi art. 27 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2021 r. poz. 877 ze zm.). W innym wypadku z wyjątkowego pomniejszenia przychodu w rozumieniu art. 8 ust. 3 ups korzystałyby osoby, które nie dostarczają uprawnionym środków utrzymania na bieżąco, doprowadzając do uruchomienia świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zobowiązany korzystałby zatem dwukrotnie z naruszania przez siebie prawa - za pierwszym razem - nie wykonując swojego skonkretyzowanego obowiązku terminowo i należycie (popełniając delikt cywilnoprawny wobec uprawnionego do świadczeń alimentacyjnych), drugi raz - uzyskując pomniejszenie przychodu w rozmiarze większym niż osoba w takiej samej sytuacji prawnej i faktycznej, która swoje świadczenia łożyła należycie i w terminie. Ma to szczególne znaczenie w kontekście przewidzianej w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady sprawiedliwości społecznej definiowanej jako dążenie do zachowania równowagi w stosunkach społecznych i powstrzymywanie się od kreowania nieusprawiedliwionych, niepopartych obiektywnymi wymogami i kryteriami przywilejów dla wybranych grup obywateli. W świetle tej uchwały, do uwzględnienia której tutejszy Sąd jest zobowiązany na mocy art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), należy uznać, że w niniejszej sprawie organy nie mogły uwzględnić, przy wyliczeniu dochodu skarżącego, potrącenia z renty dokonanego przez komornika na poczet zaległości alimentacyjnych wypłacanych z funduszu alimentacyjnego i musiały przyjąć, że jego miesięczny dochód netto wynosi 1.458,18 zł, tj. obejmuje rentę w wysokości 1.998,18 zł netto, pomniejszoną o zajęcie komornicze w kwocie 540 zł z tytułu bieżących alimentów. Prawidłowo zatem uznały, że dochód skarżącego przekracza kryterium dochodowe, które uprawniałoby go do uzyskania wnioskowanego zasiłku celowego, a które - zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ups, wynosiło 776 zł. W konsekwencji, jak słusznie dostrzegły organy, skarżący nie kwalifikował się do uzyskania pomocy w oparciu o art. 39 ups. Mimo jednak przekroczenia przez niego kryterium dochodowego, konieczne było rozważenie ewentualnej, potencjalnej możliwości przyznania skarżącemu wnioskowanych świadczeń z uwzględnieniem okoliczności życiowych, w jakich się znalazł. Zgodnie bowiem z art. 41 ups, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany: specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi (pkt 1) lub zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową (pkt 2). Artykuł 41 ups posługuje się zatem pojęciem ogólnym, niedookreślonym i nieposiadającym definicji ustawowej "szczególnie uzasadnionego przypadku". Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 13 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 1585/15 (LEX nr 2230826) (sprawa również dotyczyła skarżącego) "szczególnie uzasadniony przypadek" to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że aż tak drastyczne, tak dotkliwe w skutkach i tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych ani nawet do zdarzeń nadzwyczajnych. Są to zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów wydarzeń, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości (W. Maciejko, P. Zaborniak. Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz. Warszawa 2008, s. 202). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, specjalny zasiłek celowy winien być traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe. W konsekwencji Sąd ten zaakceptował stanowisko Sądu pierwszej instancji uznające za legalną decyzję odmawiającą skarżącemu przyznania zasiłku celowego specjalnego na spłatę zadłużenia czynszowego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wskazywane przez skarżącego okoliczności - choroba, czasowa i okresowa niezdolność do pracy, wysokie koszty utrzymania, jak i obciążenia alimentacyjne, mają niewątpliwie charakter ogólny. Nie są to z pewnością okoliczności szczególne, do których odnosi się art. 41 ups. Z kolei spłaty zadłużenia czynszowego nie można zakwalifikować jako zdarzenia nadzwyczajnego, którego skarżący nie mógł przewidzieć i któremu na bieżąco nie powinien przeciwdziałać. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że organy prawidłowo uznały, że taki przypadek o szczególnym charakterze nie miał w tej sprawie miejsca. Organy właściwie oceniły sytuację osobistą, rodzinną i finansową skarżącego, trafnie przyjmując, że zasiłek celowy specjalny nie może być przyznany, gdyż zaległości czynszowe nie są zdarzeniem nagłym, niemożliwym do przewidzenia i do przezwyciężenia własnymi środkami. Sytuacja skarżącego, chociaż trudna, to jednak nie wyczerpuje w ww. kwestii znamion art. 41 ups, a wobec tego nie mogła skutkować wydaniem korzystnego dla niego rozstrzygnięcia na wskazane cele. Szczególne znaczenie miały tu przywołane przez prezydenta okoliczności związane z kilkukrotnym zaproponowaniem skarżącemu mniejszego lokalu mieszkalnego, co spowodowałoby zmniejszenie kosztów utrzymania mieszkania (w tym czynszu, którego dotyczy rozpoznawana sprawa). Skutkiem braku odpowiedzi i nieprzystaniem przez skarżącego na te propozycje było podjęcie przez Zarząd Dzielnicy [...] w dniu 2 lutego 2022 r. uchwały o uchyleniu kwalifikacji do udzielenia skarżącemu pomocy mieszkaniowej z zasobu mieszkaniowego [...]. Z powyższego wynika, że skarżący nie wykorzystał wszystkich możliwości w celu poprawienia swojej sytuacji. Z kolei podnoszone przez niego okoliczności podjęcia starań o przywrócenie kontaktów z dziećmi (do czego niezbędne jest większe mieszkanie), mimo pozostawania w obrocie prawnym wyroku Sądu Okręgowego w [...] w [...] z 15 czerwca 2015 r. sygn. akt [...] o pozbawieniu go władzy rodzicielskiej i zakazu kontaktu z dziećmi, czego sam nie kwestionuje, nie mogły mieć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Z kolei faktem jest, a co wynika ze skargi, że skarżący nadal mieszka w lokalu przy ul. [..][...], a zatem, jak słusznie stwierdziły organy, nie poczynił kroków w kierunku zamiany mieszkania na mniejsze, by ponosić niższe opłaty za jego użytkowanie. Przywołane wyżej okoliczności spowodowały, że za słuszne należało uznać stanowisko organów, że w tej sprawie nie zaistniały przesłanki do uznania, że miał miejsce szczególnie uzasadniony przypadek, który z kolei uzasadniałby przyznanie skarżącemu zasiłku celowego specjalnego na opłacenie czynszu za marzec 2023 r. Co więcej, sytuacja skarżącego od kilku lat jest niezmienna. Zwracał na to uwagę już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1890/19 (LEX nr 3056339), w którym podniesiono, że stan majątkowy i stan zdrowia skarżącego nie ulega zmianie od dłuższego czasu. Jest on osobą niepełnosprawną i przewlekle chorą. Nie nastąpiło przy tym żadne nadzwyczajne wydarzenie, które pogorszyłoby jego dotychczasowe warunki. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności, na które powoływał się skarżący – nie kwestionując jego trudnej sytuacji życiowej, materialnej i zdrowotnej – nie noszą znamion niecodzienności, czy nadzwyczajności, wymaganej dla przyznania zasiłku określonego w art. 41 pkt 1 ups. Wobec tego trafnie oceniły orzekające w sprawie organy, że obecna sytuacja osobista skarżącego nie jest sytuacją wyjątkową, nieoczekiwaną, o której mowa w art. 41 pkt 1 ups by przyznać mu wnioskowane w tej sprawie świadczenie. Istotne jest również, że organy pomocy społecznej są upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe i stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. Wobec tego nie wszystkie potrzeby i nie w każdym zakresie i nie zawsze mogą być zrealizowane przez organy pomocowe. Z kolei, jak powszechnie wiadomo, ciągle wzrastająca liczba osób oczekujących wsparcia finansowego powoduje konieczność bardzo racjonalnego gospodarowania przyznanymi na ten cel środkami przez organy pomocy społecznej w celu zapewnienia koniecznej pomocy wszystkim tym, którym jest ona niezbędna. Jak wskazał w tej kwestii prezydent, możliwości finansowe organu są ograniczone. Dysponował on bowiem w kwietniu 2023 r. kwotą 87.556,69 zł na wypłatę zasiłków celowych z przeznaczeniem na zabezpieczenie najpilniejszych potrzeb bytowych dla 775 rodzin korzystających ze świadczeń pomocy społecznej, w których znajduje się 1130 osób. Z powyższego wynika, że na jedną osobę w kwietniu 2023 r. przypadała do pomocy średnio kwota 77,48 zł podczas gdy skarżącemu w kwietniu 2023 r. udzielono pomocy w łącznej kwocie 632,77 zł (por. załączone do akt sprawy decyzje o przyznaniu zasiłku celowego specjalnego: na zakup leków w wysokości 552,77 zł, zakup gazu do butli w wysokości 80 zł), jak też korzysta on z prawa do jednego nieodpłatnego gorącego posiłku dziennie w barze w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 30 czerwca 2023 r. W tej sytuacji odmowę przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku celowego na wnioskowane cele uzasadniały również ograniczone możliwości pomocy społecznej, czego organ nie mógł pominąć. W związku z tym uznać należy, że analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez skarżącego zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i wskazują na bezzasadność skargi. Organy orzekające w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa), szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się przy rozstrzyganiu tej sprawy oraz uzasadniły swoje orzeczenie (art. 107 § 1 i § 3 kpa). Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło