I SA/Wa 680/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędziowie WSA Krystyna Kleiber asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi M. K. i J. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Prezydenta Miasta W. z dnia [...] maja 2003 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz M. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 680/04 UZASADNIENIE Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku M. K. i J. S. na postanowienie Prezydenta Miasta W. nr [...], z dnia [...] maja 2003 r. zawieszające postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], wchodzącej w skład działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 do czasu rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy [...] Wydział Ksiąg Wieczystych wniosku o wpis prawa użytkowania wieczystego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan sprawy: Postanowieniem nr [...], z dnia [...] maja 2003 r. Prezydent Miasta W. zawiesił postępowanie w sprawie zwrotu wyżej wymienionej nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji stwierdził, iż rozstrzygnięcie sprawy zwrotu przedmiotowej nieruchomości zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd wieczystoksięgowy zagadnienia wstępnego. W złożonym na powyższe postanowienie zażaleniu M. K. i J. S. nie zgodziły się z zawartym w nim stanowiskiem, wnosząc o podjęcie przez Prezydenta Miasta W. postępowania w sprawie zwrotu. W wyniku rozpatrzenia zażalenia i zbadania akt sprawy Wojewoda [...] stwierdził, że zgodnie z przepisem art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne stanowi więc pewną kwestię materialnoprawną pojawiającą się w toku załatwiania sprawy administracyjnej, bez rozstrzygnięcia której sprawy administracyjnej załatwić nie można, a rozstrzygnięcie której należy do właściwości innego organu administracji niż ten, przed którym toczy się postępowanie administracyjne lub do sądu. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, zgodnie z którym wpis użytkowania wieczystego do księgi wieczystej jest elementem niezbędnym do powstania tego prawa oraz, że w rozpatrywanej sprawie stanowi on zagadnienie wstępne w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu. W tej sytuacji zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa uznano za w pełni uzasadnione. Na powyższe postanowienie wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Wojewody [...], z zachowaniem ustawowego terminu, M. K. i J. S. W skardze tej zarzucono, że brak było w sprawie niniejszej podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego. Podkreślono, że postępowanie dotyczące zwrotu wywłaszczonej nieruchomości toczy się od [...] października 1997 r. Spadkobiercy byłych właścicieli występowali do Gminy o wstrzymanie jakichkolwiek działań dotyczących przekazywania wywłaszczonego gruntu w użytkowanie wieczyste, żądali także dokonania wpisu do księgi wieczystej KW nr [...] ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu o zwrot nieruchomości. Przekazanie przez Gminę B. aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 2001 r. działki nr [...] w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" przed rozpoznaniem wniosku o zwrot nieruchomości narusza art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Z postanowienia Prezydenta Miasta W. wynika, że działka ewidencyjna nr [...] została przekazana decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 1992 r. wydaną przez Urząd Wojewódzki w W. w wieczyste użytkowanie T. [...] SA. Zarówno Spółdzielni, jak i T. wiadomym było, że toczy się postępowanie o zwrot nieruchomości. Na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2005 r. skarżąca M. K. wnosiła o uchylenie obydwu postanowień w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie o zwrot nieruchomości i o zasądzenie zwrotu kosztów. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. T. [...] SA wnosiła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organów wyrażonym w postanowieniach z dnia [...] maja 2003 r. i [...] marca 2004 r., że w sprawie dotyczącej zwrotu przedmiotowej nieruchomości rozpatrzenie przez sąd wieczystoksiegowy wniosków o wpis praw użytkowania wieczystego T. [...] SA (działka ewidencyjna nr [...]) i Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. (działka ewidencyjna nr [...]) stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Niezależnie od tego, że z akt sprawy nie wynika, by poczynione zostały jakiekolwiek ustalenia w kierunku stwierdzenia, czy istotnie wnioski te do czasu wydania zaskarżonych postanowień nie zostały już rozpoznane, na co wskazywałyby daty ich złożenia (1999 r. i 2001 r.), to przede wszystkim podnieść należy, że omawiana okoliczność nie mogła być uznana za zagadnienie wstępne w tej sprawie. Jak słusznie zauważono w zaskarżonym postanowieniu, zagadnienie wstępne stanowi pewną kwestię prawną, bez rozstrzygnięcia której sprawy administracyjnej załatwić nie można, a rozstrzygnięcie której należy do właściwości innego organu administracji lub od sądu. Nierozpoznanie przez sąd wieczystoksięgowy wskazanych wyżej wniosków nie stoi na przeszkodzie rozpatrzeniu wniosku o zwrot nieruchomości, co do którego postępowanie powadzone jest od 1997 r. Dlatego też uznać należało, że kwestionowane postanowienia naruszają art. 97 § 1 pkt 4 kpa w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Na marginesie zauważyć należy, że nie można uznać za prawidłowy poglądu, że w obu rozważanych w sprawie przypadkach wpis użytkowania wieczystego do księgi wieczystej jest elementem niezbędnym do powstania tego prawa. Taka sytuacja ma miejsce bowiem jedynie w odniesieniu do użytkowania wieczystego Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. ustanowionego w umowie notarialnej z dnia [...] grudnia 2001 r., w którym to przypadku wpis do księgi wieczystej ma charakter konstytutywnej przesłanki nabycia tego prawa. Z przedstawionych wyżej względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. Wobec uchylenia postanowień zawieszających postępowanie administracyjne Prezydent Miasta W. winien rozpatrzyć wniosek o zwrot nieruchomości zgodnie ze wskazówkami zawartymi w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2001 r.