I SA/Wa 680/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka- Płaczkowska (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2011 r. sprawy ze skargi Wspólnoty [...] w W. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie dopuszczenia do udziału na prawach strony oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] stycznia 2011 r. nr [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po rozpatrzeniu zażalenia Wspólnoty [...] w W. na postanowienie [...] Konserwatora Zabytków z [..] czerwca 2010 r. nr [...], niedopuszczające Wspólnoty [...] do udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie uzgodnienia pozwolenia na prace budowlane, polegające na rozbiórce altany śmietnikowej obsługującej m.in. nieruchomość przy ul. [...] w W., znajdującej się na terenie wpisanym do rejestru zabytków jako układ urbanistyczny [...] pod nr rej. [...] decyzją z [...] sierpnia 2009 r. – uchylił w całości zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że [...] Konserwator Zabytków prowadzi postępowanie administracyjne z wniosku Zarządu [...] o wydanie pozwolenia na rozbiórkę altany śmietnikowej, usytuowanej na tyłach budynku przy ul. [...]. Wspólnota [...] w W. pismem z 8 czerwca 2010 r. wystąpiła do [...] Konserwatora Zabytków z wnioskiem o dopuszczenie jej do udziału w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony. Organ pierwszej instancji rozpatrzył wniosek postanowieniem z [...] czerwca 2010 r. nr [...], którym odmówił dopuszczenia Wspólnoty do udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie uzgodnienia pozwolenia na prace budowlane, polegające na rozbiórce altany śmietnikowej obsługującej m.in. nieruchomość przy ul. [...] w W., znajdującej się na terenie wpisanym do rejestru zabytków jako układ urbanistyczny [...] pod nr rej. [...] decyzją z [...] sierpnia 2009 r. Organ II instancji wyjaśnił, że stosownie do przepisu art. 31 § 1 pkt 2 kpa organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Stosownie zaś do § 2 tego przepisu, organ administracji publicznej uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia służy zażalenie. Minister wskazał, że z treści przepisu art. 31 kpa wynika, że wydanie postanowienia w sprawie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu jest możliwe, o ile z takim wnioskiem wystąpi organizacja społeczna. W przedmiotowej sprawie z wnioskiem wystąpiła wspólnota mieszkaniowa, nie mająca statusu organizacji społecznej. Z tej przyczyny, zdaniem organu odwoławczego, [...] Konserwator Zabytków nie był uprawniony do wydania postanowienia w trybie art. 31 § 2 kpa na wniosek wspólnoty mieszkaniowej. Dlatego postępowanie w tej sprawie powinno zostać umorzone, jako bezprzedmiotowe. Jednocześnie Minister wyjaśnił, że wniosek Wspólnoty [...] należy traktować jako pismo dowodowe, złożone w trakcie trwania postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie pozwolenia na rozbiórkę altany śmietnikowej. Organ pierwszej instancji winien zatem rozważyć, czy Wspólnota ta ma przymiot strony w postępowaniu w rozumieniu art. 28 kpa, i w zależności od dokonanej oceny umożliwić udział w tym postępowaniu lub prawa tego odmówić. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Wspólnota [...] w W. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: - naruszenie art. 7, 8 i 138 kpa poprzez uchylenie się przez organ od zajęcia stanowiska w sprawie przyznania bądź odmowy przyznania Wspólnocie statusu strony, - naruszenie art. 12, 35 i 36 kpa poprzez wydanie postanowienia dopiero po upływie ponad sześciu miesięcy od otrzymania zażalenia. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji oraz zobowiązanie [...] Konserwatora Zabytków do przyznania skarżącej statusu strony bądź dopuszczenia jej na prawach strony do toczącego się postępowania. W uzasadnieniu skargi Wspólnota wskazała, że wnioskodawca nie jest zobowiązany do powoływania w swoim wniosku jakiejkolwiek podstawy prawnej, gdyż o istocie i zasadności wniosku decyduje jego treść. Z wniosku Wspólnoty w sposób oczywisty wynika, że chce ona uczestniczyć w postępowaniu o rozbiórkę altany śmietnikowej, z której ona korzysta. Zdaniem skarżącej Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego dysponując dokumentami, miał pełną wiedzę na temat uwarunkowań faktycznych i prawnych toczącego się postępowania. Powinien więc zająć stanowisko o dopuszczeniu bądź odmowie dopuszczenia Wspólnoty jako strony lub na prawach strony w postępowaniu, a nie uchylać postanowienia organu I instancji. Uchylenie takie jest dopuszczalne, gdy konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, podczas gdy w niniejszej sprawie stan faktyczny i prawny jest oczywisty. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Istota błędu organu I instancji polega na tym, że wniosek złożony przez skarżącą Wspólnotę nie uprawniał tego organu do wydania postanowienia na podstawie art. 31 kpa. Przepis ten dotyczy wyłącznie organizacji społecznych. Wobec tego tylko wniosek złożony przez organizację społeczną może być rozpatrzony (pozytywnie lub negatywnie) w trybie powyższego przepisu i w formie postanowienia. Bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy jest okoliczność, że skarżąca składając wniosek z 8 czerwca 2010 r. do [...] Konserwatora Zabytków powołała przepis art. 31 § 1 pkt 2 kpa. Otóż organ jest związany treścią wniosku, w tym stanem faktycznym w nim wskazanym, a nie powołaną podstawą prawną. Z treści wniosku niewątpliwie wynikało, że wnioskodawca nie jest organizacją społeczną, lecz wspólnotą mieszkaniową. Wobec tego nie było podstaw do zastosowania przepisu art. 31 kpa i wydania na jego podstawie postanowienia. Skoro organ I instancji na wniosek podmiotu nie będącego organizacją społeczną wydał takie postanowienie, to oznacza, że rażąco naruszył on przepis art. 31 kpa. Dlatego prawidłowo organ odwoławczy rozpatrując zażalenie uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie pierwszej instancji (na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 144 kpa). Wobec tego niezasadny jest zarzut skargi naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 138 kpa. Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów art. 7 i 8 kpa (a także art. 138 kpa) polegającego, zdaniem skarżącej, na nie zajęciu przez organ odwoławczy stanowiska, co do przymiotu strony skarżącej, to stwierdzić należy, że zarzut ten jest bezzasadny. Kwestia interesu prawnego określonego podmiotu w rozumieniu art. 28 kpa w zw. z właściwym przepisem prawa materialnego, jest rozstrzygana w postępowaniu zwykłym, a nie w wadliwie wszczętym i prowadzonym postępowaniu na podstawie przepisu art. 31 kpa. Stanowisko skarżącej jest wewnętrznie sprzeczne, gdyż z jednej strony skarżąca powołuje się na własny interes prawny, a z drugiej strony domaga się uznania jej za podmiot na prawach strony. Podmiotem na prawach strony jest osoba trzecia, a nie strona. Art. 31 kpa odnosi się właśnie do osób trzecich będących organizacją społeczną, a nie do stron postępowania administracyjnego. Nie można łączyć statusu strony ze statusem podmiotu na prawach strony. Z kolei zarzut naruszenia art. 12, art. 35 i art. 36 kpa nie może być skuteczny w niniejszym postępowaniu, którego przedmiotem nie jest skarga na bezczynność lub przewlekłość postępowania administracyjnego. A tylko w przypadku tych skarg zarzuty takie mogą być rozważane. Mając na uwadze wszystkie wyżej omówione okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.