I SA/Wa 682/16
WyrokWSA w Warszawie2016-09-15
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Emilia Lewandowska, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej podjęły wystarczające działania w celu odnalezienia zaginionych akt własnościowych nieruchomości, w których rzekomo znajdował się wniosek dekretowy o przyznanie prawa własności czasowej, a w konsekwencji, czy zasadnie odmówiono przyznania prawa użytkowania wieczystego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji podjęły wystarczające działania w celu odnalezienia zaginionych akt własnościowych, jednakże czynności te nie przyniosły rezultatu. Brak jest dowodów potwierdzających złożenie wniosku dekretowego przez poprzednika prawnego skarżącej. Wniosek złożony przez A. K. w 2009 r. został złożony po terminie ustawowym, a część nieruchomości jest już w użytkowaniu wieczystym innego podmiotu. W związku z tym, odmowa przyznania prawa użytkowania wieczystego była zasadna.Stan faktyczny
Skarżąca I. K. domagała się przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości przejętej w trybie dekretu z 1945 r. Organy administracji wielokrotnie odmawiały przyznania tego prawa, wskazując na brak dowodów złożenia wniosku dekretowego przez poprzednika prawnego skarżącej oraz na upływ terminów ustawowych. Skarżąca zarzucała organom błędy proceduralne, w tym zagubienie akt własnościowych i brak wszechstronnego zbadania sprawy. Sprawa przeszła przez kilka instancji administracyjnych i sądowych, w tym skargę na bezczynność organu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2016 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.
Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania I. K., decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] września 2013 r., nr [...] o odmowie przyznania I. K. prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], hip. nr [...], wchodzącej w skład działek nr [...] i [...]w obrębie [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Wnioskiem z dnia [...] września 2009 r. A. K. spadkobierca po Z. G. przedwojennym właścicielu nieruchomości oznaczonej nr hip. [...] zwrócił się do Prezydenta [...] o przywrócenie prawa własności do nieruchomości przejętej w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) – zwanej dalej "dekretem".
Do prowadzonego przez Prezydenta [...] postępowania o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości wstąpiła I. K. - spadkobierca zmarłego w dniu [...] stycznia 2010 r. A. K.
Prezydent [...] decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] orzekł o odmowie przyznania I. K. prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], hip. nr [...], wchodzącej w skład działek nr [...] i [...] w obrębie [...].
Na skutek odwołania I. K. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji Powodem uchylenia decyzji był brak zapewnienia udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym stronie postępowania – użytkownikowi wieczystemu działek nr [...] i [...][...] Sp. z o.o. w [...].
Prezydent [...] decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] orzekł o odmowie przyznania I. K. prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], hip. nr [...], wchodzącej w skład działek nr [...]i [...]w obrębie [...].
Na skutek odwołania I. K. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Powodem uchylenia decyzji był brak zgromadzenia w sprawie kompletnej dokumentacji, w szczególności akt własnościowych i przedwczesne wywodzenie o braku złożonego wniosku dekretowego dotyczącego przedmiotowej nieruchomości, niewzięcie pod uwagę pisma I. K. z dnia [...] kwietnia 2012 r. i w konsekwencji brak wyjaśnienia, czy stronie chodzi o zwrot nieruchomości [...], czy o przyznanie odszkodowania, brak zawiadomienia stron postępowania o zebraniu pełnego materiału dowodowego i pouczenia o prawach z art. 10 i art. 81 Kpa, brak umożliwienia stronom merytorycznego odniesienia się przed wydaniem decyzji do zgromadzonego materiału dowodowego.
Na skutek skargi I. K. z dnia [...] grudnia 2012 r. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku złożonego w trybie dekretu odnoszącego się do dawnej nieruchomości hipotecznej przy ul. [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 14 czerwca 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 10/13 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku dotyczącego przyznania prawa wieczystego użytkowania do nieruchomości [...] przy ul. [...], hip. nr [...], wchodzącej w skład działek nr [...] i [...] z obrębu [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że sprawa dotyczy wniosku A. K. z dnia [...] września 2009 r.
Prezydent [...] decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...] orzekł o odmowie przyznania I. K. prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], hip. nr [...], wchodzącej w skład działek nr [...] i [...] w obrębie [...].
Na skutek odwołania I. K. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Powodem uchylenia decyzji był brak wezwania przez organ I instancji strony odwołującej się do udokumentowania faktu złożenia wniosku dekretowego przez Z. G., brak rozważenia możliwości przesłuchania strony w trybie art. 86 Kpa wobec braku środków dowodowych potwierdzających złożenie wniosku dekretowego, brak w aktach postępowania pierwszoinstancyjnego dowodu, że organ I instancji zapoznał się z aktami własnościowymi nieruchomości przy ul. [...] i nie podjął czynności zmierzających do ich pozyskania lub odtworzenia akt, brak wyjaśnienia żądania strony,
W pismach z dnia [...] marca 2014 r. i [...] lipca 2014 r. I. K. wyjaśniła, że w piśmie z dnia [...] kwietnia 2012 r. wnioskowała o odszkodowanie, że nie odstępuje od roszczeń zgłoszonych przez Z. G. w trybie dekretu oraz że rozstrzygnięcie o przyznanie prawa użytkowania wieczystego będzie stanowiło prejudykat dla rozpoznania wniosku o odszkodowanie w związku z czym wnosi o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości [...], a po zakończeniu tego postępowania wnosi o odszkodowanie.
Prezydent [...] decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] orzekł o odmowie przyznania I. K. prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], hip. nr [...], wchodzącej w skład działek nr [...] i [...] w obrębie [...]. W uzasadnieniu organ przedstawił regulacje prawne w zakresie gruntów [...], w szczególności art. 7 ust. 1 dekretu, art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127), art. 214 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774) – zwanej dalej "ugn" przewidujące terminy na złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, a później prawa użytkowania wieczystego. Prezydent stwierdził, że Z. G. i jego następcy prawni nie złożyli w ustawowym terminie wniosku dekretowego, czy też wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego. Natomiast wniosek w tym zakresie złożony przez A. K. z dnia [...] września 2009 r. został złożony po dniu 31 grudnia 1988 r., a więc po terminie ustawowym wynikającym z przepisu art. 214 ugn. W uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej wskazano, że w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy po decyzji odwoławczej nr [...] stwierdzono, że akta własnościowe przesłane przy piśmie z dnia [...] listopada 2009 r. zawierały 8 kart. W trakcie ich analizy stwierdzono brak wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. Poza tym w piśmie z dnia [...] lutego 2012 r. organ I instancji został poinformowany, że w rejestrze wniosków dekretowych brak jest wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości hipotecznej nr [...]. Prezydent [...] stwierdził także, że działka nr [...] pozostaje w użytkowaniu wieczystym Spółki [...], co uniemożliwia ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz spadkobierców dawnego właściciela gruntu.
Na skutek odwołania I. K. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w aktach postępowania pierwszoinstancyjnego brak dowodu na to, że Prezydent zapoznał się z aktami własnościowymi nieruchomości przesłanymi przy piśmie z dnia [...] listopada 2009 r. i nie ma dowodu na stwierdzenie, że organ I instancji na podstawie analizy posiadanych ówcześnie akt ustalił brak wniosku dekretowego. Zdaniem Wojewody, zaświadczenie z dnia [...] lutego 2012 r. potwierdzające brak w rejestrze wniosków dekretowych wniosku dotyczącego przedmiotowej nieruchomości może stanowić dowód na to, że dochodzenie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości przy ul. [...] nie miało miejsca. Poza tym organ odwoławczy wskazał, że działka nr [...] znajduje się od 2006 r. w użytkowaniu wieczystym [...] Sp. z o. o., co uniemożliwia ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 7 dekretu.
Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] I. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt 1 Kpa przez jego błędne zastosowanie pomimo tego, że postępowanie przed organem I instancji i zaskarżona decyzja tegoż organu obarczone były licznymi błędami proceduralnymi, co wykluczało możliwość zaakceptowania decyzji organu I instancji i utrzymania jej w mocy; 2) art. 138 § 2 Kpa przez jego niezastosowanie pomimo niezastosowania się przez organ I instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy do wytycznych, co do ponownego rozpatrzenia, jakich udzielił Wojewoda [...] poprzednio rozpoznając odwołania w niniejszej sprawie oraz niewyjaśnienie podstawowej kwestii i nieprzeprowadzenie dowodów na okoliczność złożenia wniosku o prawo własności czasowej przez poprzednika prawnego skarżącej; 3) art. 138 § 2 Kpa przez błędne odstąpienie przez organ odwoławczy od wiążących go wytycznych wydanych przy okazji poprzednio rozpatrywanych odwołań i zaakceptowanie nieprawidłowej sytuacji, gdy na skutek braku akt własnościowych wynikających z ich zgubienia przez organ rozpatrujący sprawę strona ma zostać pozbawiona rekompensaty za wywłaszczenie jej poprzednika prawnego z prawa własności nieruchomości wyłącznie na skutek zaniedbania obowiązków przez urzędników organu I instancji; 4) art. 7 w zw. z art. 8 Kpa przez brak wszechstronnego i dogłębnego zbadania sprawy i błędne zaakceptowanie sytuacji, w której dowody są interpretowane sprzecznie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego przez bezzasadne uznanie, iż co do przedmiotowej nieruchomości miało nie dojść do złożenia wniosku dekretowego, zaś zagubienie przez organ I instancji oryginalnych dowodów w sprawie - akt własnościowych nieruchomości - rodzi negatywne dla skarżącej skutki - co wprost godzi w wyrażoną w art. 8 Kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej; 5) art. 7 w zw. z art. 80 Kpa przez błędną, wybiórczą i sprzeczną z zasadami współżycia społecznego analizę i ocenę materiału dowodowego w zakresie istnienia wniosku o przyznanie poprzednikowi prawnemu skarżącej prawa własności czasowej, treści dokumentów i podstaw założenia akt własnościowych dla przedmiotowej nieruchomości, co doprowadziło organ odwoławczy do błędnego wniosku o braku takiego wniosku w przepisanym prawem terminie; 6) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kpa przez błędne zaakceptowanie sytuacji, gdy organ I instancji, który zagubił własne dokumenty własnościowe przedmiotowej nieruchomości mające podstawowe znacznie dla rozpatrzenia sprawy, nie podjął de facto żadnych działań w celu ich odnalezienia, odtworzenia, nie przeprowadził żadnego postępowania dyscyplinarnego, nie ustalił żadnej odpowiedzialnej za to osoby, a bezpodstawnie przyjął wyłącznie na podstawie braku umieszczenia wniosku dekretowego w rejestrze, że taki wniosek, co do przedmiotowej nieruchomości nigdy nie był składany, co stoi w sprzeczności z faktami i prowadzi do błędnego utrzymania w mocy odmownej decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w czterech decyzjach Wojewoda [...] nakazywał organowi I instancji odnalezienie zagubionych przez ten organ akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości lub odtworzenie tych akt, a w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy orzekł całkowicie odmiennie i akceptuje brak działań Prezydenta [...] w tym zakresie. Organ odwoławczy nie uczynił też w tym zakresie żadnych własnych ustaleń. Organ pominął to, że wnioski składane w terminie przez dawnych właścicieli gruntów [...] nie były rejestrowane. Wyciąg z rejestru wniosków dekretowych nigdy nie może być dowodem przeciwnym negującym fakt złożenia wniosku dekretowego. Skarżąca wskazała, że przyczyną braku ujawnienia Z. G. w rejestrze wniosków dekretowych była niezgodność jego ówczesnych danych osobowych ze stanem rzeczywistym, którą dało się usunąć dopiero po latach. W stosunku do przedmiotowej nieruchomości zostały założone akta własnościowe, co potwierdza istnienie wniosku dekretowego. Akta te widział A. K. Wojewoda nie wziął po uwagę tego, że ujawnienie wniosku dekretowego stawiałoby w wątpliwość ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz [...] Sp. z o. o. z pominięciem wniosku dekretowego i narażałoby Miasto [...] na konieczność wypłaty skarżącej odszkodowania za istnienie przeszkody do dochodzenia jej praw w naturze.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując prezentowane w sprawie stanowisko.
W piśmie z dnia [...] sierpnia 2016 r. uczestnik postępowania sądowego [...] Sp. z o.o. w [...] wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu uczestnik podniósł, że organ I instancji jest związany jedynie zaleceniami organu odwoławczego, co do obowiązku wyjaśnienia okoliczności w nich wskazanych. Organy administracji obu instancji miały możliwość zapoznania się z aktami własnościowymi w 2011 r., co pozwoliło na ustalenie, że wniosku dekretowego w aktach nie było, a zaświadczenie z rejestru wniosków dekretowych poddaje w wątpliwość twierdzenia skarżącej o złożeniu wniosku dekretowego. Spółka uważa, że nawet gdyby wniosek dekretowy istniał, to nie ma byłoby możliwe jego uwzględnienie, ponieważ część dawnej nieruchomości hipotecznej (działka nr [...]) znajduje się w użytkowaniu wieczystym Spółki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy poprzednik prawny I. K. Z. G. jako przeddekretowy właściciel nieruchomości [...] zapisanej w księdze hipotecznej nr [...] złożył wniosek o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) i czy organy administracji publicznej podjęły wystarczające działania mające na celu odnalezienie akt własnościowych nieruchomości przy ul. [...] w [...], w których – zdaniem skarżącej – ów wniosek dekretowy się znajdował.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że między Wojewodą [...], a I. K. nie ma sporu, co do tego, że akta własnościowe nieruchomości [...], położonej przy ul. [...], nr hip. [...] zaginęły.
Z pisma Urzędu [...] z dnia [...] listopada 2009 r. wynika, że po złożeniu przez A. K. wniosku z dnia [...] września 2009 r. o przywrócenie własności nieruchomości przy ul. [...] Wydział [...] wystąpił do Delegatury w [...] o przesłanie akt własnościowych tej nieruchomości. Odpowiadając na pismo I. K. Delegatura w [...] pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. poinformowało skarżącą, że akta własnościowe przedmiotowej nieruchomości zostały przesłane do Wydziału [...] przy piśmie z dnia [...] listopada 2009 r. i nie zostały zwrócone. Wskazano też, że teczka zawierała 8 kart.
W pismach z dnia [...] listopada 2011 r. i [...] lutego 2012 r. Wydział [...] Urzędu [...] zwrócił się do Delegatury w [...] o przekazanie kserokopii akt własnościowych (zastępczych) spornej nieruchomości. W odpowiedziach z dnia [...] listopada 2011 r. i [...] lutego 2012 r. Delegatura udzieliła odpowiedzi tożsamej, jak w piśmie z dnia [...] sierpnia 2011 r.
Wobec braku żądanych akt Wydział [...] Urzędu [...] podjął dalsze działania mające na celu odnalezienie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości. W piśmie z dnia [...] lutego 2012 r. wystąpiono do Ministerstwa Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej o sprawdzenie, czy akta własnościowe są w dyspozycji Ministerstwa i o ich przesłanie. W piśmie z dnia [...] lutego 2012 r. wystąpiono z tym samym żądaniem do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] oraz Archiwum Państwowego [...]. Podjęte próby poszukiwania akt własnościowych nie dały oczekiwanego rezultatu. O konieczności odnalezienia akt własnościowych spornej nieruchomości I. K. była także informowana przez Wydział [...] Urzędu [...] w piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. W pismach z dnia 18 listopada 2013 r. i 17 lipca 2014 r. Wydział [...] Urzędu [...] poinformował skarżącą, że akta własnościowe spornej nieruchomości nie zostały odnalezione.
Prowadzone przez Prezydenta [...] postępowanie o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości [...] przy ul. [...], nr hip. [...] nie potwierdziło, choćby w sposób pośredni, złożenia przez kogokolwiek wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do spornej nieruchomości, a w szczególności wniosku dekretowego pochodzącego od Z. G. złożonego w latach 1948-1949 jak utrzymuje skarżąca w piśmie z dnia [...] lipca 2011 r.
Przesłane organowi przez I. K. przy pismach z dnia [...] stycznia 2010 r. i [...] marca 2010 r. dokumenty archiwalne nie potwierdzają złożenia wniosku dekretowego dotyczącego przedmiotowej nieruchomości. Brak na przedłożonych przez skarżącą pismach i mapach jakiejkolwiek wzmianki o złożeniu przez Z. G. wniosku dekretowego lub o prowadzeniu postępowania o przyznanie prawa własności czasowej do spornej nieruchomości. W materiałach tych znajduje się jedynie wniosek Z. G. z dnia [...] grudnia 1946 r. skierowany do Zarządu [...] o wydanie zaświadczenia, że nieruchomość przy ul. [...], nr hip. [...] nie pozostaje w zarządzie Miasta [...], którego nie można zakwalifikować jako wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości, z uwagi na inną treść żądania wnioskodawcy.
Wzmianki o złożeniu wniosku dekretowego dotyczącego spornej nieruchomości nie ma też w rejestrze wniosków dekretowych prowadzonym przez Wojewodę [...], co wynika z pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego z dnia [...] lutego 2012 r. Kwestia zmiany danych osobowych Z. G. (data urodzenia i imię ojca) nie miałaby istotnego znaczenia dla dopuszczalności ujawnienia wniosku w rejestrze wniosków dekretowych, ponieważ rejestr ten dotyczy nieruchomości [...], nie jest to rejestr osobowy. Jeżeli więc wniosek dekretowy dotyczący spornej nieruchomości byłby złożony zapewne zostałby ujawniony w tym rejestrze pod stosownym numerem.
Z analizy znajdującej się w aktach sprawy apelacji I. K. od postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] listopada 2011 r., sygn. akt Dz Kw [...], [...] oraz postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., sygn. akt [...] oddalającego apelację wynika, że także w aktach wskazanych ksiąg wieczystych nie ma wniosku dekretowego, skoro sąd wieczystoksięgowy odmówił wpisu w dziale III księgi wieczystej roszczenia dekretowego na rzecz I. K., która utrzymywała przez sądem powszechnym, że w sprawie w terminie przewidzianym dekretem został złożony wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do spornej nieruchomości.
Na temat złożenia wniosku dekretowego do spornej nieruchomości nie ma informacji, czy choćby jakiejkolwiek adnotacji w materiałach architektonicznych przekazanych organowi prowadzącemu postępowanie o przyznanie praw użytkowania wieczystego przez Biuro Administracyjno-Gospodarcze Urzędu [...] wraz z pismem z dnia [...] lutego 2012 r., czy też przez Wydział Architektury i Budownictwa [...] przy piśmie z dnia [...] lutego 2012 r. Z materiałów załączonych do drugiego z tych pism wynika jedynie, że [...] Sp. Akc. [...] z siedzibą w [...] została udzielona w dniu [...] lipca 1948 r. promesa przyznania w trybie art. 7 dekretu prawa własności czasowej do terenu położonego m.in. przy ul. [...], zaznaczonego na załączniku do promesy. Z treści promesy oraz zaświadczenia lokalizacyjnego nr [...] z dnia [...] listopada 1950 r. wynikało jednak, że udzielenie promesy nie miało związku ze złożeniem wniosku dekretowego, ale z przewidzianymi do realizacji inwestycjami polegającymi na wzniesieniu budowli, urządzeń i zagospodarowaniu terenu, które zostały nałożone na wymienioną wyżej Spółkę Akcyjną.
Trzeba także wskazać, że pomimo złożonej przez I. K. w piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r. skargi na bezczynność Prezydenta [...], w której skarżąca wyraźnie domagała się zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku złożonego w trybie dekretu utrzymując, że właściciel nieruchomości hipotecznej przy ul. [...] złożył w latach 40-tych opłacony wniosek dekretowy, że postępowanie w tej sprawie toczy się ok. 70 lat i że wniosek ten nie został dotychczas rozpoznany, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 czerwca 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 10/13 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku dotyczącego prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości przy ul. [...], nr hip. [...]. W tej sprawie Sąd administracyjny nie dopatrzył się istnienia w aktach sprawy wniosku dekretowego z lat 40–tych XX w. Sąd wskazał w uzasadnieniu wyroku, że w sprawie chodzi o rozpatrzenie wniosku A. K. z dnia [...] września 2009 r.
Istnienia konkretnego wniosku dekretowego nie potwierdza też treść pism samego A. K. z dnia [...] sierpnia 2009 r. i [...] września 2009 r. Skarżąca twierdzi, że A. K. widział pierwotne akta własnościowe spornej nieruchomości przed ich zaginięciem (treść skargi na Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., oświadczenie skarżącej złożone do protokołu rozprawy). W swych pismach A. K. nie nawiązuje jednakże do żadnego złożonego wcześniej wniosku dekretowego, nie podaje choćby samej jego daty, autora, nie wskazuje, że taki wniosek nadal podtrzymuje. Z akt sprawy wynika, że Z. G. zmarł w 1966 r., natomiast w aktach sprawy brak dowodu na to, że jego spadkobiercy I. K., a później A. K. na przestrzeni późniejszych lat domagali się od organu rozpatrzenia wniosku dekretowego złożonego w latach 40-tych ubiegłego wieku przez ich poprzednika prawnego. Z tego płynie oparty na lekturze akt sprawy, zasadach doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania wniosek, że podanie o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do spornej nieruchomości złożył dopiero A. K. i miało to miejsce w 2009 r.
Skarżąca zarzuca Prezydentowi [...], że ten nie przesłuchał jej jako strony postępowania na okoliczność złożenia przez Z. G. wniosku dekretowego w przewidzianym przez prawo terminie. Sąd zwraca uwagę, że dowodzenie takiego faktu jedynie w oparciu o wyjaśnienia strony postępowania zainteresowanej korzystnym dla siebie wynikiem sprawy byłoby wątpliwe dla ustalenia tzw. prawdy obiektywnej (czego wymaga przepis art. 7 Kpa). Sąd zauważa, że dowód z przesłuchania strony (art. 86 Kpa) jest dowodem o charakterze pomocniczym, mającym na celu jedynie uzupełnienie lub doprecyzowanie pewnych okoliczności stanu faktycznego sprawy, jeżeli już nie ma możliwości poczynienia ustaleń w oparciu o inne źródła dowodowe. Nie jest to główny środek dowodowy dla ustalenia kluczowych dla sprawy okoliczności.
Poza tym Sąd zauważa, że skarżąca w toku prowadzonego postępowania nie prezentuje spójnego stanowiska w kwestii złożenia przez Z. G. wniosku dekretowego. Trzeba wskazać, że I. K. w odwołaniu od pierwszej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2011 r. stała na stanowisku, że organ I instancji zaniechał szczegółowej analizy treści wniosków Z. G. z dnia [...] grudnia 1946 r. i [...] stycznia 1954 r., dotyczących stwierdzenia nabycia nieruchomości hipotecznej nr [...] przez Skarb Państwa oraz że nie ustalił rzeczywistych intencji ich autora. Jej zdaniem, pisma te de facto stanowiły wniosek złożony w trybie art. 7 dekretu. We wcześniejszym piśmie z dnia [...] marca 2010 r. skarżąca wskazywała zaś, że po zakończeniu II wojny światowej w 1946 r. Z. G. odwołał się od decyzji i że do 1962 r. toczył bezskutecznie pisemną batalię o odzyskanie własności nieruchomości. Z kolei np. w późniejszym piśmie z dnia [...] lipca 2011 r. skarżąca podała, że Z. G. złożył w 1945 r. wnioski w przedmiocie ustalenia przysługującego mu prawa własności. Były to dokumenty dołączone do wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego (własności czasowej), złożonego w terminie między 16 sierpnia 1948 r., a 14 lutego 1949 r. Skarżąca oświadczyła, że z uwagi na późniejsze zawirowania polityczne i społeczne wnioski te nie zostały rozpatrzone. Podała też, że wnioski o przyznanie prawa użytkowania wieczystego były składane w latach późniejszych. Z powyższego wynika, że skarżąca nie ma wiarygodnej wiedzy na temat tego, jakie pisma składał organom administracji Z. G. Skarżąca nie wskazuje na konkretny wniosek dekretowy, nie precyzuje daty jego sporządzenia, czy daty jego wpływu do organu, konkretnej treści zawartego w nim żądania. Jej twierdzenia o składaniu przez Z. G. na przestrzeni lat (do 1962 r.) wielu wniosków mających na celu odzyskanie praw do utraconej nieruchomości nie mają oparcia w uzyskanym przez Prezydenta [...] materiale dowodowym sprawy. W pozyskanych dokumentach archiwalnych brak wzmianki choćby o jednym złożonym wniosku dekretowym. Złożenia wniosku dekretowego nie potwierdza treść rejestru wniosków dekretowych. Spadkobiercy Z. G., po jego śmierci, nie domagali się od organów rozpatrzenia choćby jednego wniosku dekretowego. Wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego składa dopiero A. K. w 2009 r. Ustalenia czynione w postępowaniu ze skargi na bezczynność i postępowaniu wieczystoksięgowym nie potwierdzają istnienia jakiegokolwiek wniosku dekretowego pochodzącego od Z. G.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nie naruszają prawa. Organy obu instancji zasadnie wskazały, że wniosek jaki dotyczy nieruchomości przy ul. [...] złożył A. K. w piśmie z dnia [...] września 2009 r. Wniosek ten został złożony po upływie terminu 6 miesięcy wynikającego z przepisu art. 7 dekretu, który biegł od momentu objęcia spornego gruntu w posiadanie przez Gminę [...]. Termin ten – biorąc pod uwagę datę publikacji Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] Nr [...] ([...] sierpnia 1948 r.), zawierającego ogłoszenie o objęciu w posiadanie przedmiotowej nieruchomości przez Gminę [...] – upłynął w dniu 16 lutego 1949 r. Także termin na zgłoszenie wniosków o zwrot nieruchomości dekretowych, wynikający z obecnie obowiązującego przepisu art. 214 ust. 1 ugn nie został dochowany, ponieważ A. K. złożył wniosek w 2009 r., a więc znacznie uchybiając terminowi końcowemu przypadającemu na 31 grudnia 1988 r. Upływ tych nieprzywracalnych terminów stanowił przeszkodę w uwzględnieniu wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości [...] oznaczonej nr hip. [...], w części dotyczącej działek nr [...] i [...].
Zasadne jest także stanowisko organów, że w zakresie części spornej nieruchomości przy ul. [...] dodatkowo stan prawny gruntu (chodzi o działkę nr [...] wydzieloną z działki nr [...]) stoi na przeszkodzie w uwzględnieniu wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego na rzecz skarżącej. Użytkowanie wieczyste ustanowione na rzecz [...] Sp z o.o. z siedzibą w [...] uniemożliwiałoby późniejsze przyznanie prawa do gruntu o tożsamym charakterze.
Wbrew temu co twierdzi I. K. Prezydent [...] podjął czynności zmierzające do uzyskania zaginionych akt własnościowych spornej nieruchomości, jednakże czynności te nie dały rezultatu. Nie ma też dowodów na to, że zagubienie akt własnościowych było wynikiem celowego działania określonych osób lub stanowiło czyn zabroniony przez ustawę. Zdaniem Sądu, podnoszone przez skarżącą odtworzenie zaginionych akt własnościowych byłoby w niniejszej sprawie wątpliwe. Tego typu procedura ma sens wówczas, gdy oryginalnych akt sprawy nie ma, ale strona lub inne podmioty miały dostęp do utraconych akt sprawy, w związku z tym wiedzą jakie w tych aktach znajdowały się dowody i posiadają ich kopie. Wówczas jest możliwość odtworzenia zawartości zaginionych i zniszczonych akt. Celem postępowania o odtworzenie akt nie jest wytworzenie "na nowo" akt, ale odtworzenie dowodów, które rzeczywiście w tych aktach były, były znane uczestnikom postępowania, a uczestnicy ci dysponują kopiami materiału tworzącego zawartość utraconych akt. W niniejszej sprawie A. K., który miał dostęp do zaginionych akt nie żyje od 2010 r. Skarżąca nie widziała pierwotnych akt i nie ma żadnych wniosków dekretowych. Przeprowadzone postępowanie dowodowe pokazało, że dokumentów składających się na te akta, w szczególności postulowanego wniosku dekretowego nie mają inne podmioty.
Organ I instancji wykonał zatem wytyczne zawarte w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], ponieważ poszukiwał akt własnościowych, wyjaśnił czego w istocie domaga się skarżąca, co wynika z pisma organu z dnia [...] lutego 2014 r., wystąpił do stron postępowania z pouczeniem o przysługującym im uprawnieniach z art. 10 Kpa, co wynika z pisma organu z dnia [...] sierpnia 2015 r. (możliwości składania wyjaśnień i dowodów, zapoznania się z materiałem dowodowym).
Ubocznie Sąd pragnie wskazać, że brak wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) bądź wniosku o zwrot nieruchomości w naturze nie oznacza, że spadkobierca przeddekretowego właściciela nieruchomości nie ma możliwości dochodzenia roszczeń związanych z przejęciem nieruchomości [...] przez Gminę [...], a później Skarb Państwa. Zgodnie z przepisem art. 215 ust. 2 ugn przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. W ramach przyznanego odszkodowania poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni mogą otrzymać w użytkowanie wieczyste działkę pod budowę domu jednorodzinnego. Przepis ten nie wymaga zatem, aby osoba wnosząca o ustalenie odszkodowania wykazała fakt złożenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości [...]. Złożenie wniosku o odszkodowanie nie jest ograniczone żadnym terminem. Skarżąca ma zatem możliwość poszukiwania ochrony prawnej poprzez żądanie przyznania odszkodowania za przejęcie nieruchomości przy ul. [...], co w rzeczywistości ma miejsce i wynika choćby z jej pisma z dnia [...] kwietnia 2012 r. Innym zagadnieniem jest natomiast to, czy I. K. spełnia przesłanki wynikające z przepisu art. 215 ust. 2 ugn. Ta kwestia może być jednak wyjaśniona dopiero po ostatecznym zakończeniu niniejszego postępowania administracyjnego. Roszczenie o odszkodowanie może być bowiem dochodzone wówczas, gdy okaże się, że nie zostały uwzględnione przez organ roszczenia o odzyskanie nieruchomości [...] w naturze poprzez przyznanie prawa użytkowania wieczystego.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło