I SA/Wa 685/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-12-22

Skład orzekający: Referendarz sądowy Grzegorz Antas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może zostać uwzględniony, jeśli sytuacja materialna strony nie uległa istotnej zmianie od czasu poprzedniego prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy, a strona dysponuje znacznymi oszczędnościami?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie może zostać uwzględniony, jeśli sytuacja materialna strony nie uległa istotnej zmianie od czasu poprzedniego prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy, a strona dysponuje znacznymi oszczędnościami, które pozwalają na pokrycie kosztów sądowych. Kluczowym elementem jest wykazanie, że obecna sytuacja materialna uniemożliwia poniesienie kosztów, a nie tylko deklarowanie wysokich wydatków.
Stan faktyczny
Skarżący M. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wcześniej, w czerwcu 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił mu przyznania prawa pomocy, wskazując na posiadanie przez skarżącego znaczących oszczędności z odszkodowania. Skarżący podtrzymał swoje żądanie, przedstawiając dochody i wydatki swojego gospodarstwa domowego. Sąd rozpoznał nowy wniosek, biorąc pod uwagę poprzednie postanowienie i przedstawione przez stronę okoliczności.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania odszkodowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W skardze na decyzję Ministra Infrastruktury z [...] lutego 2010 r. M. G., reprezentowany przez adwokata, wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z 14 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, stwierdzając, że nie znajduje się on w sytuacji, która usprawiedliwiałaby pozytywne rozpatrzenie zgłoszonego wniosku. Ocena ta oparta została przede wszystkim na stwierdzeniu, że skarżący posiada znaczące oszczędności, pochodzące z przyznanego mu w 2006 r. odszkodowania (kwota [...] zł), z których możliwe jest wygospodarowanie środków na pokrycie wymaganych opłat sądowych. Pismem z 7 grudnia 2010 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata wskazał na dochody i wydatki, obciążające gospodarstwo domowe prowadzone wraz z żoną, które miałyby mu uniemożliwiać poniesienie kosztów sądowych. Z formularza wniosku wynika, że skarżący otrzymuje świadczenie rentowe w wysokości [...] zł (żona - [...] zł), deklarowane zaś wydatki rodziny kształtują się na poziomie [...] zł. Wnioskodawca pozostaje w dalszym ciągu właścicielem budynku mieszkalnego (w budowie, oddany do użytku pozostaje tylko parter) o powierzchni [...] m² oraz działki o pow. [...] m², a także samochodu osobowego marki Renault, rok prod. [...], o wartości około 12.500 zł. Z wniosku wynika ponadto, że żona skarżącego posiada nieruchomość (pow. 3,9 ha), która jest oddana w użyczenie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, należąc do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, stosownie do treści art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., może być uchylone i zmienione wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby było zaskarżone, a nawet prawomocne. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym postanowieniem z 14 czerwca 2010 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, wobec czego, przy kolejnym wniosku strony, dla zmiany wydanego rozstrzygnięcia, wymagane jest stwierdzenie, że jego sytuacja materialna zmieniła się na tyle, iż uniemożliwia ona aktualnie ponoszenie przez wnioskodawcę wymaganych kosztów postępowania. Oceniając wyrażony powyżej warunek zasadności zmiany wydanej wcześniej decyzji procesowej w kontekście przedstawionych we wniosku okoliczności faktycznych, stwierdzić należy, że żądanie wnioskodawcy nie może zostać uznane za usprawiedliwione. Powyższe jest skutkiem uznania, że wysokość uzyskiwanych przez skarżącego dochodów oraz ponoszonych wydatków nie zmieniła się w sposób istotny, uwzględniając wcześniej przedstawiane na wezwanie przez stronę wyjaśnienia. Skarżący nie wykazał w szczególności, aby uzyskiwany miesięczny dochód w okresie półrocznym uległ zmniejszeniu (w istocie jest nawet nieco większy), jak również nie udokumentował konieczności poniesienia jakichkolwiek wyższych aniżeli przeciętne wydatków. Mieć na uwadze jednocześnie należy to, że kluczowym argumentem uzasadniającym odmowne rozpatrzenie poprzedniego wniosku skarżącego było stwierdzenie, że dysponuje on znacznymi oszczędnościami, które w żaden sposób nie pozwalają uznawać wnioskodawcy za osobę, która znajduje się w stanie ubóstwa i której grozi ryzyko poniesienia uszczerbku w koniecznym utrzymaniu w razie poniesienia wydatków w toczącym się postępowaniu sądowym (art. 246 § 1 p.p.s.a.). Jeżeli uwzględnić wysokość posiadanych środków pieniężnych, pozostających w dyspozycji skarżącego (pod koniec maja 2010 r. na rachunku bankowym strony znajdowała się kwota 295 tys. zł), czas, jaki upłynął od dokonania poprzedniej oceny sytuacji materialnej strony, która wskazywała na posiadanie tychże oszczędności, jak też wymóg gospodarowania środkami finansowymi przez stronę w sposób oszczędny, zakładający nienadawanie nadmiernego priorytetu wydatkom o charakterze prywatnym przed wydatkami na cele publiczne (typu koszty sądowe), nieuzasadnione jest uznawanie w warunkach rozważanej sprawy, że zgłoszone żądanie przyznania prawa pomocy wynikać może z faktycznego braku po stronie wnioskodawcy środków utrzymania i realnej niemożności samodzielnego wywiązania się przez skarżącego z obowiązku pokrycia kosztów postępowania. Dołączone do formularza dokumenty, określone jako załączniki 1-3, nie mogły wpłynąć na kierunek rozstrzygnięcia, albowiem nie wpływały na określenie sytuacji materialnej skarżącego. Wprawdzie z uzasadnienia postanowienia Sądu Apelacyjnego w [...] I Wydział Cywilny z [...] listopada 2006 r. wynika, że skarżący nie został obciążony obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na rzecz strony pozwanej w postępowaniu w związku z "trudną sytuacją materialną", niemniej jednak okoliczność ta nie miała znaczenia w rozstrzyganej sprawie ze względu na to, że odwoływała się do sytuacji faktycznej sprzed czterech lat, w istotny sposób zatem nieaktualnej. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 165 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło