I SA/Wa 686/15

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi T. T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2015 r. znak : [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia : odmówić T. T. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 10 czerwca 2015 r. (data stempla biura podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawczyni wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni samodzielne prowadzi gospodarstwo domowe. Źródłem jej utrzymania jest zasiłek przedemerytalny w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że w chwili obecnej nie pracuje. Podała, że oprócz mieszkania o powierzchni [...] m ² nie posiada żadnego majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych, czy przedmiotów wartościowych. Dodała, że wysokość uzyskiwanego dochodu nie pozwala jej na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku dla budżetu domowego. Zarządzeniem z dnia 13 lipca 2015 r. wezwano wnioskodawczynię do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie, czy wnioskodawczyni nadal nie pracuje, gdyż w nadesłanym do Sądu w dniu 10 czerwca 2015 r. (data stempla biura podawczego) formularzu wnioskodawczyni zaznaczyła, że w chwili obecnej nie pracuje, jeśli natomiast wnioskodawczyni pracuje, należało podać wysokość uzyskiwanego dochodu oraz tytuł z którego jest on uzyskiwany. Zapytano wnioskodawczynię także czy posiada dom, gdyż w nadesłanym formularzu tą rubrykę pozostawiła niewypełnioną, jeśli tak, należało podać jego wielkość w m ² oraz miesięczne koszty związane z jego utrzymaniem. Wezwano wnioskodawczynię do podania jakie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania o powierzchni [...] m ² należało je wyszczególnić i podać ich wysokość (np. z tytułu opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, itp.) oraz do podania orientacyjnej kwoty jaką przeznacza miesięcznie na bieżące potrzeby życia codziennego (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych). Zapytano wnioskodawczynię, czy otrzymuje pomoc od rodziny, dzieci, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Ponadto wezwano wnioskodawczynię do nadesłania dokumentu potwierdzającego wysokość pobieranego zasiłku przedemerytalnego (dołączenie odcinka za czerwiec 2015 r.) oraz wyciągów lub wykazów z posiadanych rachunków bankowych z dwóch ostatnich miesięcy. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W dniu 31 lipca 2015 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły dodatkowe wyjaśnienia oraz dokumenty. Z nadesłanych informacji wynika, że wnioskodawczyni od dnia [...].06.2015 r. do [...].06.2015r. podjęła pracę na umowę zlecenie i uzyskała dodatkowy dochód w wysokości [...] zł brutto, natomiast w miesiącu lipcu uzyskała dochód w wysokości [...] zł brutto. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada domu. Wskazała, że miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania kształtują się następująco : z tytułu opłat za czynsz plus wodę – [...] zł, energię elektryczną – [...] zł, gaz ziemny – [...] zł, telewizję kablową – [...] zł, telefon – [...] zł. Wnioskodawczyni dodała, że choruje na [...], dlatego ponosi koszt w wysokości [...] zł z tytułu zakupu lekarstw. Łącznie miesięczne wydatki wnioskodawczyni wynoszą [...] zł. Wnioskodawczyni podała, że na bieżące potrzeby związane z życiem codziennym posiada pieniądze, które zarobi w sezonie letnim pracując od czerwca do sierpnia. Uzyskaną z tytułu pracy sezonowej kwotę wnioskodawczyni dzieli na pozostałe miesiące celem utrzymania siebie i zakup żywności, środków czystości, odzieży przez kolejnych 9 miesięcy, aż do następnego sezonu wakacyjnego. Oznajmiła, że kwota ta wynosi około [...] zł miesięcznie. Oświadczyła, że nie otrzymuje pomocy od rodziny, dzieci, organizacji społecznych i państwowych. Wnioskodawczyni dołączyła decyzję ZUS o wysokości przyznanego świadczenia przedemerytalnego, z której wynika że wysokość wypłacanego jej świadczenia wynosi netto [...] zł. Wnioskodawczyni dołączyła także rachunki potwierdzające wysokość ponoszonych przez nią opłat związanych z utrzymaniem mieszkania. Nadesłała także wyciąg z konta bankowego za miesiąc maj 2015 r. z którego wynika, że saldo końcowe na rachunku wynosi [...] zł. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Wskazać należy, iż prawo pomocy jest instytucją o charakterze wyjątkowym, która powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem, a w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu (tak H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uznano, że wnioskodawczyni przy wysokości stałego świadczenia przedemerytalnego jakie otrzymuje oraz dochodu uzyskiwanego z tytułu wykonywania pracy sezonowej jest w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie i nie spowoduje to utraty przez nią płynności finansowej. Z nadesłanego wyciągu bankowego z konta osobistego wnioskodawczyni wynika, że saldo końcowe na rachunku na dzień 31 maja 2015 r. wynosiło [...] zł. Oceniono zatem, że wnioskodawczyni dysponuje środkami finansowymi umożliwiającymi jej poniesienie ewentualnych kosztów sądowych w sprawie. Podkreślić należy, że na obecnym etapie postępowania wnioskodawczyni nie jest zobowiązana do ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych. Wnioskodawczyni uiściła wpis sądowy od skargi wynoszący w niniejszej sprawie 200,00 zł, a zatem uznano, że przy wysokości środków jakimi dysponuje będzie w stanie ponieść ewentualne koszty sądowe samodzielnie. Zaznaczyć należy, że ewentualne pozostałe koszty sądowe będą w wysokości niższej niż dotychczas poniesiony koszt wpisu sądowego od skargi (100,00 zł - opłata kancelaryjna za ewentualny odpis wyroku wraz z uzasadnieniem, czy 100,00 zł - wpis sądowy od ewentualnej skargi kasacyjnej), a ponadto mogą się pojawić w sprawie, bądź też nie wystąpić w ogóle, co też w części zależy od działań samej wnioskodawczyni. Z powyższych względów, odmówiono wnioskodawczyni prawa pomocy we wnioskowanym zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.