I SA/Wa 688/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2012 r. sprawy ze skargi M.T. i J.B. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę. Minister Skarbu Państwa, decyzją z [...] lutego 2012 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] października 2011 r. nr [...], która odmówiono J.B. i M.T. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez P.K. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej położonych w miejscowości B. [...] przy ul. [...] oraz przy ul. [...], województwo [...]. Z ustaleń organu wynika, że J.B. i M.T. wnioskiem z 12 maja 2008 r. wystąpili do Wojewody [...] o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez P.K. nieruchomości we wsi L. gm. [...], województwo [...] i nieruchomości położonych w B. [...] przy ul. [...] oraz przy ul. [...]. Wnioskodawcy są spadkobiercami P.K. co potwierdza postanowienie spadkowe Sądu Rejonowego dla W. Wydział II Cywilny z [...] czerwca 1999 r. sygn. akt [...]. Organ ustalił, że w momencie opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tj. w 1945 r. P.K. nie dysponowała nieruchomościami w B. [...] przy ul. [...] oraz przy ul. [...], województwo [...], jako właścicielka, ponieważ nieruchomości te zostały wcześniej znacjonalizowane. Na fakt nacjonalizacji wskazuje poświadczona za zgodność z oryginałem kopia tłumaczenia przysięgłego z języka rosyjskiego pisma Miejskiego Komitetu Wykonawczego w B. ze stycznia 1940 r., w którym poinformowano P.K., że na podstawie postanowienia Prezydium Miejskiego Komitetu Wykonawczego miasta B. dom przy ul. [...] został przejęty przez państwo. Natomiast z poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii tłumaczenia przysięgłego z języka rosyjskiego pisma Miejskiego Komitetu Wykonawczego w B. z [...] stycznia 1940 r. wynika, że na podstawie postanowienia Prezydium Miejskiego Komitetu Wykonawczego miasta B. dom przy ul. [...] został przejęty przez państwo. Na fakt znacjonalizowania i przejęcia przez władze okupacyjne w styczniu 1940 r. nieruchomości przy ul. [...] i [...] w B. [...] wskazuje także wnioskodawca w piśmie z 2 czerwca 2011 r. Zdaniem organu, w świetle ustawy z 8 lipca 2005 r., podstawowym warunkiem potwierdzenia prawa do rekompensaty jest przysługiwanie prawa własności do nieruchomości na moment opuszczenia byłego terytorium RP. Składniki mienia objęte nacjonalizacją przed momentem opuszczenia byłego terytorium RP nie mogą być uznane za składniki nieruchomości pozostawionej. Tym samym, w ocenie organu, P.K. nie spełniła dyspozycji art. 2 ustawy z 8 lipca 2005 r. określającego warunki przyznania prawa do rekompensaty właścicielowi nieruchomości pozostawionej. W związku z tym jej spadkodawcy również nie są osobami uprawionymi do rekompensaty za te nieruchomości. Zgodnie więc z art. 7 ust. 2 ustawy z 8 lipca 2005 r. organ I instancji zobowiązany był wydać decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. W skardze na decyzję Ministra Skarbu Państwa M.T. i J.B. zarzucili naruszenie art. 1 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 2 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie polegającej na nieuzasadnionym uznaniu, iż P.K. nie pozostawiła w B. [...] nieruchomości wskutek opuszczenia tej miejscowości w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. W związku z postawionym zarzutem skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonych decyzji organów obu instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, gdyż decyzje organów obu instancji są zgodne z prawem. Przesłanki podmiotowe i przedmiotowe nabycia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej uregulowane są w art. 1 i art. 2 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.). Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie by ubiegający się o rekompensatę mogli zrealizować swoje do tego prawo. Brak spełnienia jednej z tych przesłanek powoduje wydanie przez organ decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty (art. 7 ust. 2). Jedną z takich przesłanek jest przysługiwanie prawa własności do nieruchomości na moment opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej gdyż prawo do rekompensaty przysługuje z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawcy złożyli wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez ich babkę P.K. we wsi L. gm. [...], powiat [...] [...], województwo [...] oraz w B. [...] przy ul. [...] oraz przy ul. [...]. Ustawodawca nałożył na wnioskodawców obowiązek udowodnienia pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP wskazując w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy, że do wniosku należy dołączyć dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami RP z przyczyn, o których mowa w art. 1 oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. Co może stanowić takie dowody wymienia ustawa w art. 6 ust. 4 i 5. W sprawie jest bezsporne, że P.K. repatriowała się do Polski w 1945 r. Zatem wnioskodawcy winni udowodnić, w sposób wskazany w art. 6 ust. 4 i 5, że na tę datę przysługiwało jej prawo własności do nieruchomości wskazanych we wniosku o rekompensatę. W materiale dokumentacyjnym znajduje się kserokopia orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego w W. nr Rep. [...] z [...] maja 1946 r., w którym stwierdzono, na podstawie zeznań świadków, że P.K. pozostawiła we wsi L. powiat B. ziemi ornej i łąk ogółem [...] ha, ogród warzywny, sad, dom mieszkalny drewniany 3 izbowy kryty blachą, stodołę, oborę, stajnię, spichrz, piwnicę murowaną oraz wymieniony w orzeczeniu inwentarz żywy i martwy. Jest bezsporne, że odrębną decyzją została przyznana wnioskodawcom rekompensata z tytułu pozostawienia przez P.K. nieruchomości wymienionych w tym orzeczeniu. Natomiast zaskarżonymi w niniejszej sprawie decyzjami odmówiono spadkobiercom P.K. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez nią nieruchomości położonych w B. [...] przy ul. [...] i przy ul. [...] z tego powodu, ze nie dysponowała ona tymi nieruchomościami jako właścicielka ponieważ nieruchomości te zostały wcześniej znacjonalizowane czego dowodem, w ocenie organu, są pisma Miejskiego Komitetu Wykonawczego w B. ze stycznia 1940 r. informujące właścicielkę o przejęciu tych nieruchomości przez państwo. Nie wdając się w rozważania, czy doszło do skutecznego pozbawienia prawa własności tych nieruchomości jej właścicielki na skutek powołanej w tych pismach nacjonalizacji to należy stwierdzić, że wnioskodawcy nie wykazali dowodami wymienionymi w art. 6 ust. 4 i 5 ustawy z 8 lipca 2005 r., że na datę opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w 1945 r. P.K. nadal przysługiwało prawo własności przedmiotowych nieruchomości. Wszystkie dokumenty dotyczące tych nieruchomości a znajdujące się w materiale dokumentacyjnym noszą daty na wiele lat przed repatriacją. Większość z nich pochodzi z lat trzydziestych a najpóźniejszy dokument dotyczący nieruchomości przy ul. [...] – wyciąg z wykazu hipotecznego księgi wieczystej Nr [...] nosi datę [...] stycznia 1942 r. Nie można więc uznać, że dokumenty te potwierdzają prawo własności wskazanych w nich nieruchomości P.K. również w 1945 r. Na przestrzeni lat jakie upłynęły od daty wystawienia tych dokumentów do repatriowania się P.K. mogło dojść do różnych zdarzeń prawnych czy czynności w wyniku, których P.K. mogła przestać być właścicielką. Tym bardziej jest prawdopodobne, że w dacie repatriacji nie była już właścicielką przedmiotowych nieruchomości, gdyż sama nie powoływała się na przysługiwanie jej prawa własności do tych nieruchomości. W powołanym orzeczeniu PUR z [...] maja 1946 r., na podstawie wskazanych przez siebie świadków, wykazała, że pozostawiła we wsi L. powiat [...] nieruchomości szczegółowo wymienione a stanowiące gospodarstwo rolne. Nie wskazała, że poza tym pozostawiła jeszcze inne nieruchomości co dowodzi iż nie uważały, że pozostawiła inne nieruchomości stanowiącej jej własność. W sytuacji więc gdy nie zostało udowodnione przez wnioskodawców, że w momencie opuszczenia byłego terytorium RP przez P.K. w 1945 r. dysponowała ona jako właścicielka nieruchomościami położonymi w B. [...] przy ul. [...] oraz przy ul. [...] województwo [...] odmowa przez organy, zaskarżonymi decyzjami, potwierdzenia prawa do rekompensaty za te nieruchomości jest zgodna z prawem. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.