I SA/Wa 689/10
WyrokWSA w Warszawie2010-06-29
Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Emilia Lewandowska, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wspólne zamieszkiwanie w jednym mieszkaniu skarżącej i jej matki, przy jednoczesnej konieczności sprawowania opieki nad skarżącą z powodu jej znacznego stopnia niepełnosprawności, jest równoznaczne z prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego na potrzeby ustalenia kryterium dochodowego do zasiłku stałego?Ratio decidendi
Wspólne zamieszkiwanie w jednym mieszkaniu nie jest jednoznaczne z prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego. Organy administracji publicznej winny szczegółowo zbadać okoliczności faktyczne, w tym stan zdrowia skarżącej i powody wspólnego zamieszkiwania, aby prawidłowo ustalić, czy dochodzi do wspólnego gospodarowania, co ma wpływ na ustalenie kryterium dochodowego do zasiłku stałego.Stan faktyczny
Skarżąca A.J. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza N. o odmowie przyznania zasiłku stałego. Organy uznały, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, co przy uwzględnieniu dochodów matki, powoduje przekroczenie kryterium dochodowego do zasiłku. Skarżąca zarzuciła organom powierzchowne ustalenia faktyczne i naruszenie przepisów k.p.a., twierdząc, że nie zamieszkuje ani nie gospodaruje wspólnie z matką.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz decyzję Burmistrza N. z dnia [...] stycznia 2010 r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Mirosław Gdesz Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi A.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza N. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z [...] lutego 2010 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję Burmistrza N. z [...] stycznia
2010 r. nr [...] o odmowie przyznania A.J. zasiłku stałego.
Z ustaleń organu wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z matką, dochód na osobę w rodzinie wynosi [...] zł. i w świetle art. 8 ustawy z 12 marca
2004 r. o pomocy społecznej kwota tego dochodu nie uprawnia do uzyskania pomocy społecznej, gdyż tzw. "kryterium dochodowe" dla osoby w rodzinie, określone zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wynosi 351 zł. Organ stwierdził, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że skarżąca mieszka z matką w jednym mieszkaniu we wspólnym pokoju. Skarżąca, ze względu na stan zdrowia ma trudności z poruszaniem się i wykonywaniem czynności dnia codziennego, wymaga opieki drugiej osoby i taką pomoc zapewnia jej matka, ponadto matka świadczy na rzecz skarżącej pomoc usługową i finansową. W ocenie organu wspólne zamieszkiwanie skarżącej i gospodarowanie z matka jest przejawem prowadzonego wspólnie gospodarstwa domowego. Za prawidłowe więc organ odwoławczy uznał stanowisko organu I instancji, który przy wyliczaniu kryterium dochodowego skarżącej uwzględnił także dochody jej matki.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. A.J. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zarzuciła wydanie decyzji z naruszeniem art. 7, 75 i 77 kpa.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że wywiad środowiskowy został przeprowadzony powierzchownie. Błędnie organy uznały, że skarżąca wspólnie zamieszkuje i gospodaruje razem z matką w sytuacji gdy jest odwrotnie – ani nie zamieszkuje ani nie gospodaruje wspólnie z matką.
W odpowiedzi na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona gdyż decyzje organów obu instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
W ocenie organów orzekających w niniejszej sprawie zamieszkiwanie przez skarżącą w tym samym mieszkaniu, w którym mieszka jej matka świadczy o wspólnym prowadzeniu gospodarstwa domowego. Ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić, gdyż zamieszkiwanie w tym samym mieszkaniu nie jest jednoznaczne z prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego.
W ogóle nie zostało ustalone i wzięte pod uwagę, przy ocenie dochodu skarżącej, co było powodem zamieszkania jej wraz z matką. Wynika bowiem z dotychczas zgromadzonych dowodów, że skarżąca zamieszkała u matki od niedawna. Wcześniej mieszkała w innej miejscowości i pobierała zasiłek stały. Wynika ze zgromadzonych dowodów, że skarżąca jest po udarze mózgu. Ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności. Nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować i wobec tego wymaga stałej opieki osób trzecich. Wymaga pomocy przy ubraniu się, nie jest w stanie przygotować sobie posiłków. Pomoc w tych czynnościach świadczy jej matka. Organy nie uwzględniły przy ocenie uprawnień do otrzymywania zasiłku stałego sytuacji zdrowotnej i psychoruchowej skarżącej. Nie rozważyły czy stan zdrowia skarżącej pozwała na wykonywanie części czynności związanych z codziennymi zajęciami zarówno dla zaspokojenia własnych potrzeb egzystencjalnych jak i takich potrzeb matki. Nie rozważyły czy skarżąca i jej matka wykonują wspólnie czynności związane z codziennymi zajęciami takimi jak gotowanie, pranie, sprzątanie, czy też skarżąca nie jest w stanie takich czynności wykonywać oraz czy matka wykonuje te czynności sprawując opiekę nad niepełnosprawną córką czy też w ramach prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego.
Ustalenie powyższych okoliczności wymaga przeprowadzenia dodatkowo szczegółowego wywiadu środowiskowego i rozważenia czy konieczność zamieszkania wspólnie z matką i sprawowania przez matkę codziennej opieki oraz świadczenie pomocy finansowej przez matkę jest konsekwencją wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego skarżącej i jej matki czy też jest koniecznością spowodowaną znacznym stopniem niepełnosprawności skarżącej.
Rację ma więc skarżąca zarzucając, że organy dokonały powierzchownych ustaleń co do sytuacji faktycznej w jakiej ona się znajduje. Organy nie uwzględniły specyfiki sytuacji w rodzinie skarżącej spowodowanej znacznym stopniem jej niepełnosprawności. Wskazuje to, że sprawa nie została wyjaśniona w sposób pozwalający na jej rozstrzygnięcie zgodnie z prawem, a decyzje zapadły z naruszeniem art. 7, 8, 77 § 1 kpa co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższe uwagi, przeprowadzi dodatkowy wywiad środowiskowy co do okoliczności, które nie zostały wyjaśnione, a które Sąd podniósł w niniejszym uzasadnieniu i ustaliły prawidłowy stan faktyczny, co z kolei pozwoli na właściwą ocenę, czy skarżąca prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe z matką czy też nie i jaki wobec tego jest dochód na osobę w rodzinie skarżącej.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. C i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło