I SA/Wa 691/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-06-11
Skład orzekający: Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyznania S. W. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, biorąc pod uwagę jego sytuację majątkową i dochody?Ratio decidendi
Referendarz sądowy przyznał S. W. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że jego sytuacja majątkowa, brak stałego dochodu i utrzymywanie się z niskiej renty oraz dochodów z pracowni, a także posiadanie nieruchomości wymagających remontu, uzasadniają takie rozwiązanie. Zwolnienie od kosztów jest odstępstwem od zasady odpłatności postępowania, mającym na celu zapewnienie stronie prawa do sądu, a odmowa zwolnienia od wpisu mogłaby pozbawić stronę możliwości rozpoznania skargi.Stan faktyczny
S. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wnioskodawca oświadczył, że pozostaje sam, nie uzyskuje dochodu, posiada majątek w postaci nieruchomości wymagających remontu, a jego dochody pochodzą z pracowni i niskiej renty. Ponosi znaczne wydatki roczne. Do wniosku załączył orzeczenie lekarza o niezdolności do pracy oraz wyciągi z kont bankowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano S. W. prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej postanawia przyznać S. W. prawo pomocy we wnioskowanym zakresie.
W toku postępowania sądowego S. W. nadesłał do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca ujawnił, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym. Oświadczył, że nie uzyskuje żadnego dochodu, posiada majątek w postaci domku [...] z działką o powierzchni [...] m2, mieszkania o powierzchni [...] m2, [...] o powierzchni [...] m2, i powierzchni mieszkaniowej [...] m2 która wykorzystywana jest jako pracownia [...]. Skarżący wskazał, że dom jest do całkowitego remontu [...]. Ponadto oświadczył, że na jego dochody składają się dochody z [...] w rocznej wysokości około [...] - [...] złotych, bardzo niska renta [...] w wysokości [...] zł. Wskazała również, że ponosi wydatki na zakup [...], opłacenie [...], jego wydatki w skali roku to kwota [...] zł - opłacenie [...], energia [...] – [...] zł, [...] woda – [...] zł, opłacenie wywozu [...][...] zł, telefonu [...][...] zł miesięcznie, zakup [...][...] zł w skali roku, zakup [...] – [...] zł. Do wniosku skarżący załączył orzeczenie lekarza [...] z [...] lutego 2013 r., w którym wskazano, że jest on [...] niezdolny do pracy. Ponadto w piśmie z dnia [...] marca 2014 r., oświadczył, że ujawnione przez niego w formularzu nieruchomości ([...], [...]) nie przynoszą mu żadnego dochodu, i służą jako osobista pracowania [...]. W związku z wątpliwościami dotyczącymi sytuacji majątkowej wnioskodawca nadesłał dwa wyciągi z kont [...]z których wynika, że na dzień [...] kwietnia 2014 r., saldo końcowe wyniosło [...] zł.
Rozpatrując zatem złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym na wstępie zaznaczyć należy, że instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej jako p.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na sytuację majątkową, stan rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Konsekwencją powyższego faktu jest to, że przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w ocenie referendarza sądowego rozpoznającego wniosek istnieją podstawy do jego uwzględnienia, to znaczy do zwolnienia Sławomira Wesołowskiego od uiszczenia kosztów sądowych. Na wstępie należy zauważyć, że do kosztów sądowych zalicza się opłaty sądowe (w tym wpis i opłaty kancelaryjne) oraz zwrot wydatków (art. 211 powołanej ustawy). Nie ulega wątpliwości, iż na obecnym etapie postępowania sądowego konieczne będzie uiszczenie przez skarżącego wpisu od skargi, którego wysokość z uwagi na charakter rozstrzygnięcia wyniesie 200 zł. Natomiast wysokość innych kosztów sądowych nie jest obecnie znana, ponieważ zależna będzie od przebiegu sprawy. Zatem konieczność ich opłacenia powstanie być może w przyszłości na dalszym etapie postępowania sądowego. Mając zatem na uwadze to, iż wnioskodawca wykazał, że nie posiada stałego dochodu i zasadniczo utrzymuje się z [...], i niewielkiej renty uznać należało, że samodzielne opłacenie kosztów może stanowić znaczne obciążenie dla budżetu skarżącego. Ponadto skoro od uiszczenia wpisu uzależnione jest rozpoznanie skargi, to odmowa zwolnienia od wpisu pozbawiałaby stronę możliwości rozpoznania skargi przez Sąd – zasadne jest zwolnienie skarżącego z kosztów w żądanym zakresie.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło