I SA/Wa 693/17

WyrokWSA w Warszawie2017-07-18

Skład orzekający: Agnieszka Miernik, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego, wydana na podstawie dekretu z 1945 r., może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa lub skierowania do osoby niebędącej stroną, jeśli od jej wydania upłynęło ponad 10 lat?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna, nawet jeśli została wydana z naruszeniem prawa lub skierowana do osoby niebędącej stroną, nie podlega stwierdzeniu nieważności, jeśli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat. W takim przypadku organ administracji stwierdza jedynie wydanie decyzji z naruszeniem prawa i wskazuje okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności. Ocena legalności decyzji z przeszłości musi uwzględniać stan prawny obowiązujący w dacie jej wydania, w tym przepisy niepowołane w podstawie prawnej, ale mające wpływ na rozstrzygnięcie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.C. i D.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika W. z 1977 r. o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu. Organ nadzoru uznał, że decyzja z 1977 r. została wydana z naruszeniem prawa, ale nie można stwierdzić jej nieważności z powodu upływu 10 lat od jej ogłoszenia. Skarżący zarzucili, że organ nadzoru nie odniósł się do wszystkich zarzutów i błędnie ocenił przesłanki odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent stażysta Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2017 r. sprawy ze skargi M.C. i D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie wydania decyzji z naruszeniem prawa oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2017 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu wniosku M. C. i D. B. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją tego organu z [...] kwietnia 2016 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję z [...] kwietnia 2016 r. W uzasadnieniu wskazano, że Kolegium, po rozpoznaniu wniosku M. C. i D. B., odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika W. z [...] marca 1977 r., nr [...] o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] uznając, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa lecz nie można stwierdzić jej nieważności, ponieważ od dnia jej ogłoszenia minęło 10 lat. Organ nadzoru wyjaśnił, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...] znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Aktem notarialnym z [...] maja 1936 r., nr rep. [...] A. W. kupiła od A. B. niezabudowaną działkę budowlaną oznaczoną na planie nr [...], o pow. [...] m2, wchodzącą w skład nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej "[...]", położoną w granicach W., w [...] przy ul. [...]. Wnioskiem z 16 lutego 1949 r. A. W. zwróciła się do Zarządu Miejskiego W. o przyznanie prawa własności czasowej do tej nieruchomości. Aktem notarialnym z [...] sierpnia 1953 r. A. W. sprzedała S. i S. małżonkom S. po połowie "wszelkie prawa swe do opisanej wyżej działki nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej "[...], położonej w W. w [...] przy ul. [...] wypływające z powołanego wyżej dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy". Decyzją Naczelnika W. z [...] marca 1977 r. odmówiono A. W. prawa własności czasowej do gruntu w/w nieruchomości. Obecnie przedmiotowa nieruchomość wchodzi w skład działki ewidencyjnej nr [...], stanowi własność W. i znajduje się w trwałym zarządzie Z. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazując na treść art. 156 § 1 pkt 2 kpa wyjaśniło, że rażące naruszenie prawa, to takie naruszenie, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Nie chodzi więc o spór o wykładnię prawa, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności. W ocenie organu oznacza to, iż w niniejszej sprawie dla określenia, czy badana decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami prawa istotne znaczenie ma stan prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji, tj. [...] marca 1977 r. Kolegium wyjaśniło, że kwestionowana decyzja z [...] marca 1977 r. wydana została na podstawie przepisów dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Dekret w art. 7 ust. 2 określa reguły przyznawania dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej, stanowiąc, że gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (następnie planu zagospodarowania przestrzennego). Obowiązujący w dacie orzekania przez organy dekretowe plan zagospodarowania przestrzennego winien stanowić punkt odniesienia dla organów rozpatrujących tzw. wnioski dekretowe. Organ nadzoru ustalił, że na dzień wydania kwestionowanej decyzji dekretowej nieruchomość przy ul. [...] objęta była planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą nr [...] Prezydium Rady Narodowej W. z [...] lipca 1969 r. Powyższa nieruchomość zaznaczona została na planie kolorem szarym KS - tereny urządzeń [...] oraz częściowo estakady, mosty i tunele. Natomiast decyzją lokalizacyjną z [...] czerwca 1976 r., nr [...] wydaną na podstawie obowiązujących wówczas przepisów prawa, uszczegółowiono ten plan przez określenie, iż przedmiotowa nieruchomość jest przeznaczona pod budowę [...]. Decyzja ta, obok wyżej wymienionego planu zagospodarowania przestrzennego, jest dokumentem uwzględnionym przy wydawaniu decyzji dekretowej z 1977 r. Kolegium podkreśliło, że w orzecznictwie przyjmuje się, że plan zagospodarowania przestrzennego stanowi w istocie akt administracyjny o charakterze władczym (por. np. wyrok NSA z 23.11.1998 r., IV SA 2193/96, lex nr 45878). Wobec powyższego, nawet jeżeli plan zagospodarowania przestrzennego zajmuje wyższą rangę w hierarchii dokumentów planistycznych, to nie można odmówić decyzjom lokalizacyjnym ich istotnego znaczenia przy planowym zagospodarowaniu przestrzennym powojennej W. oraz przy rozpatrywaniu wniosków dekretowych, w sytuacji gdy plan przewidywał budowę urządzeń i obiektów [...]. W sytuacji, gdy treść decyzji lokalizacyjnej jest zgodna z założeniami planu zagospodarowania przestrzennego i stanowi jedynie jego uzupełnienie oraz uszczegółowienie, to przy rozpatrywaniu wniosków o własność czasową, a następnie przy badaniu legalności orzeczeń dekretowych, nie można pominąć takiego dokumentu. Przepisy dekretu z 2 kwietnia 1946 r. o planowym zagospodarowaniu przestrzennym kraju (Dz.U. Nr 16, poz. 109) wskazują, iż dane zawarte w planach zagospodarowania przestrzennego przesądzały jedynie o najistotniejszych cechach zagospodarowania terenu nieruchomości [...], pozostawiając regulację szczegółów zagospodarowania terenu innym aktom planistycznym. Oznacza to, że decyzja lokalizacyjna wydana na podstawie obowiązujących wówczas przepisów prawa, zgodna z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego, powinna stanowić obok samego planu zagospodarowania dokument będący podstawą do wydania rozstrzygnięć dekretowych. W ocenie Kolegium fakt, że w dacie decyzji dekretowej obowiązywał już przepis art. 51 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości przemawia za tym, że kwestionowana decyzja o odmowie przyznania prawa własności czasowej została wydana także i na jego podstawie. Przepis art. 51 ust. 1 ustawy z 1958 r. stanowił, że poprzedniemu właścicielowi gruntu, który na podstawie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy przeszedł na własność Państwa, może być odmówione prawo użytkowania wieczystego tego gruntu stosownie do przepisów dekretu niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2, także ze względu na cele określone w art. 3 ustawy z 1958 r. (który z kolei przewidywał m.in. iż wywłaszczenie jest dopuszczalne, jeżeli wywłaszczana nieruchomość jest ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych). Przepis art. 51 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej przewidywał możliwość wydania decyzji odmownej także na podstawie ww. przepisów. Nie ma przy tym znaczenia, że kwestionowana decyzja dekretowa nie zawiera tej podstawy prawnej w swojej treści, gdyż był to akt powszechnie obowiązujący, a organy administracji miały obowiązek jego stosowania. Kolegium podniosło, że ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, iż przedmiotowa nieruchomość wchodziła w skład terenu objętego lokalizacją nr [...] z [...] czerwca 1976 r. i była przeznaczona pod budowę [...]. Zamierzenia planistyczne dla tego terenu uniemożliwiałyby zagospodarowanie go przez osoby prywatne. Istniejąca w obrocie prawnym decyzja lokalizacyjna przesądzała o konieczności zagospodarowania gruntu na cele państwowe, gdyż znajdował się on na obszarze inwestycji publicznych, które mogły być realizowane na gruntach państwowych lub przeznaczonych do wywłaszczenia. W ocenie Kolegium odmowa przyznania prawa użytkowania wieczystego była więc uzasadniona. Zdaniem organu nadzoru brak powołania w kontrolowanym orzeczeniu konkretnego planu zagospodarowania przestrzennego (jego numeru, bądź daty uchwalenia) nie może być kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Plan taki był bowiem aktem normatywnym, powszechnie obowiązującym w stosunkach lokalnych, a treść jego opublikowana i powszechnie znana. W tym stanie rzeczy pominięcie w orzeczeniu danych identyfikujących ten plan wskazuje wprawdzie na niedochowanie należytej staranności przy sporządzaniu jego uzasadnienia, jednakże tego rodzaju uchybienie w procedurze administracyjnej nie może być, traktowane jako naruszenie prawa w stopniu "rażącym". Kolegium podkreśliło, że decyzja Naczelnika została skierowana do A. W. zamiast do S. i S. małżonków S., którzy na mocy aktu notarialnego z [...] sierpnia 1953 r. nabyli prawa i roszczenia dekretowe. Oznacza to, że decyzja z [...] marca 1977 r. została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt. 4 kpa), jednak nie można stwierdzić jej nieważności, gdyż od dnia ogłoszenia decyzji upłynęło 10 lat. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zarzucono, że decyzja Naczelnika nie zawiera wskazania czy i jaki plan obowiązywał dla przedmiotowej nieruchomości, organ nie prowadził rozważań czy istnieje możliwość pogodzenia funkcji występujących w planie z korzystaniem z nieruchomości przez dotychczasowego właściciela, a kwestia zastosowania przepisów ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości jest w orzecznictwie sądowo- administracyjnym rozstrzygnięta niejednolicie. Odnosząc się do tych zarzutów Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że ocena przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu wymaga określenia funkcji w planie, jaka miała być realizowana na danym gruncie. Konkretyzacja w tym zakresie winna wynikać z planu zagospodarowania przestrzennego, ale uwzględniając ówczesny ustrój gospodarczy mogła też mieć miejsce w innych aktach planowania. Taka konkretyzacja planu zagospodarowania przestrzennego została w przedmiotowej sprawie dokonana na podstawie decyzji lokalizacyjnej. Zdaniem Kolegium przy istniejącym stanie prawnym w dacie wydania decyzji z [...] marca 1977 r. było niemożliwe uwzględnienie wniosku dekretowego przez ustanowienie na przedmiotowej nieruchomości prawa użytkowania wieczystego na rzecz osoby fizycznej, a tym samym rozstrzygnięcie o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego nie było dotknięte wadą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art.156 §1 pkt 2 kpa. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Decyzja z [...] marca 1977 r. została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, jednak w niniejszej sprawie nie można stwierdzić jej nieważności, gdyż od dnia jej ogłoszenia upłynęło 10 lat Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] marca 2017 r. skargę złożyli M. C. i D. B. Wnieśli o jej uchylenie i o zasądzenie kosztów postępowania. Podnieśli, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Skarżący zarzucili, że decyzja z [...] marca 1977 r. nie zawiera wskazania, czy teren nieruchomości jest objęty obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, jaki to plan (wskazanie aktu prawnego zatwierdzającego plan), jakie według planu jest przeznaczenie terenu nieruchomości i z jakich powodów (w ocenie organu) nie dało się pogodzić przeznaczenia (funkcji) ujętego w planie z możliwością korzystania z nieruchomości przez byłego jej właściciela. Zamiast tego przywołana została decyzja lokalizacyjna, która nie może być przesłanką rozstrzygnięcia podejmowanego w trybie i na podstawie art. 7 dekretu. W ocenie strony nie ma podstaw, aby w postępowaniu nadzorczym dotyczącym decyzji z [...] marca 1977 r. przesłankę możliwości pogodzenia korzystania z nieruchomości przez jej dotychczasowego właściciela z przeznaczeniem nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego rozpatrywać przez pryzmat decyzji lokalizacyjnej przywołanej w uzasadnieniu tej decyzji. Skoro art. 7 dekretu warunkuje przyznanie prawa własności czasowej jedynie od możliwości pogodzenia przeznaczenia nieruchomości w obowiązującym planie (akcie prawnym powszechnie obowiązującym) to nie ma uzasadnienia "zastępowanie" zapisów takiego planu treścią decyzji lokalizacyjnych. Skarżący wskazali, że obowiązujące w dacie wydania decyzji z [..] marca 1977 r. zapisy planu dla terenu położenia nieruchomości przewidywały funkcję "tereny urządzeń [...]" oraz częściowo "estakady, mosty i tunele", to przez pryzmat takiej właśnie funkcji winna zostać oceniona możliwość pogodzenia tej funkcji z oddaniem nieruchomości w użytkowanie wieczyste w trybie art. 7 dekretu. Zdaniem skarżących pojęcia "urządzenia [...]" nie można utożsamiać wyłącznie z drogami/ulicami; do takich urządzeń zaliczyć trzeba wszelkiego rodzaju infrastrukturę niezbędną do funkcjonowania dróg, taką jak parkingi, stacje benzynowe, itp., a także inne "urządzenia" związane z [...] ([...]). Urządzenia [...] mogły być wykorzystywane przez byłego właściciela nieruchomości dekretowej. Według planu nieruchomość nie była przeznaczona pod drogi, estakady, mosty czy tunele (a tylko takie funkcje wykluczyłyby korzystanie byłego właściciela z nieruchomości). Skarżący podali, że "bliźniaczy" stan faktyczny (z elementami: odmownej decyzji dekretowej uzasadnianej treścią decyzji lokalizacyjnej, Planu Zagospodarowania Przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr [...] Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lipca 1969 r. oraz wskazaną w tym Planie funkcją "urządzenia [...]") był przedmiotem rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyrokiem z 20 czerwca 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 547/06. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Należy podkreślić, że z zasady trwałości decyzji administracyjnych określonej w art. 16 § 1 kpa wynika, że przepisy, na podstawie których możliwe jest wzruszenie ostatecznej decyzji, nie mogą być w żadnym przypadku interpretowane rozszerzająco. Istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bezsporne ustalenie wyłącznie kwestii, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności organ koncentruje swoje zainteresowanie przede wszystkim na poszukiwaniu wad materialnoprawnych, gdyż w postępowaniu nadzorczym są rozpoznawane kwestie prawne, a organ nadzoru działa jako organ kasacyjny. Nie wyklucza to możliwości prowadzenia postępowania dowodowego, organ nadzoru może bowiem gromadzić dowody, które będą pomocne w dokonaniu oceny legalności decyzji. Istotą jednak tego postępowania jest ustalenie, czy decyzja podlegająca ocenie jest zgodna z prawem i nie zawiera wad powodujących jej nieważność. Kolegium prawidłowo wskazało, że organ administracji publicznej, prowadząc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie może ograniczyć się wyłącznie do analizy przepisów powołanych w podstawie prawnej kontrolowanej decyzji. Dokonując bowiem oceny, czy zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa decydujące znaczenie ma stan prawa istniejący w dniu wydania decyzji (por. wyroki NSA z 15 IV 2009 r. I OSK 1427/08, z 25 III 2011 r. I OSK 766/10). Rozstrzygnięcie o roszczeniu dotychczasowego właściciela lub jego następców prawnych następowało wprawdzie na podstawie dekretu o gruntach warszawskich, ale z uwzględnieniem także przepisów innych aktów prawnych, które miały wpływ na treść stosowanych przepisów dekretu. W związku z powyższym przy ocenie, czy decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine kpa nie można pominąć przepisów wprawdzie niepowołanych w podstawie prawnej kontrolowanej decyzji, lecz obowiązujących w dacie jej wydania. Dlatego nie powołanie prawidłowej podstawy prawnej lub wskazanie niepełnej podstawy prawnej (jeżeli taka podstawa prawna istniała w dacie wydania kontrolowanego orzeczenia) jest niewątpliwie wadą, jednakże tego rodzaju uchybienie nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W rozpoznawanej sprawie jest niesporne, że kontrolowana w postępowaniu nadzorczym decyzja wydana została na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu. Obowiązkiem organu rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa własności czasowej było więc ustalenie, czy korzystanie z gruntu przez dotychczasowych właścicieli da się pogodzić z jego przeznaczeniem według planu zagospodarowania przestrzennego. Postępowanie nadzorcze wykazało, że w dacie wydania kontrolowanej w tym postępowaniu decyzji dekretowej nieruchomość położona przy ul. [...], ozn. hip. [...] objęta była planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym przez Prezydium Rady Narodowej W. uchwalą nr [...] z [...] lipca 1969 r. Jak wynika z poświadczonej za zgodność reprodukcji planu, nieruchomość ta położona była na obszarze przeznaczonym pod tereny urządzeń [...] ([...]) i częściowo estakady, mosty i tunele. Na reprodukcji oznaczono teren przy ul. [...]. Powołany plan jako założenie architektoniczne dla dużego terenu z ogólnie określoną funkcją nie zawierał wskazań co do jego uszczegółowienia. Konkretyzacja planów następowała w wydawanych poszczególnych decyzjach lokalizacyjnych wskazujących usytuowanie poszczególnych inwestycji. Jak wynika z decyzji Prezydenta W. z [...] czerwca 1976 r., nr [...] o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej, teren przy ul. [...] i [...] oznaczonej na załącznikach graficznych do tej decyzji literami ABCDEFGHIJKLA przeznaczony był pod budowę [...]. Wprawdzie kontrolowana w postępowaniu nadzorczym decyzja dekretowa powołując się na plan zagospodarowania przestrzennego nie wymienia go z daty i numeru, jednakże niewątpliwym jest, że plan taki obowiązywał. Fakt niewskazania w uzasadnieniu decyzji z [...] marca 1977 danych identyfikujących obowiązującego wówczas planu zagospodarowania przestrzennego stanowi uchybienie, to jednak w sytuacji, gdy był on aktem normatywnym, którego treść była publikowana i ogólnie dostępna, a w zapisach powołanego planu określono przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości, nie może być on oceniony jako rażące naruszenie prawa (por. wyrok NSA z 25 III 2011 r., sygn. akt I OSK 766/10, lex 1079823). Wobec tego zarzut skargi odnośnie nie wskazania w decyzji dekretowej planu jest chybiony. Prawidłowo organ dekretowy uznał, że cel, na jaki przeznaczono przejętą nieruchomość, uniemożliwia dalsze korzystanie z niej przez byłych właścicieli, co uzasadniało wydanie odmownej decyzji. Nie sposób bowiem przyjąć, aby na terenie [...] oraz estakad, mostów i tuneli możliwym było ustanowienie na rzecz osób fizycznych prawa użytkowania wieczystego gruntu. Wskazać należy, że w dacie wydania decyzji z [...] marca 1977 r. obowiązywała także ustawa z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Ustawa ta wprowadziła istotne zmiany w uprawnieniach byłych właścicieli nieruchomości, rozszerzając - między innymi - zakres przesłanek uzasadniających odmowę przyznania im prawa własności czasowej do gruntu. Przepis art. 54 ust. 1 tej ustawy (a nie jak wskazał organ art. 51) dawał możliwość odmowy przyznania prawa własności czasowej niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust.2 dekretu, ze względu na cele określone w art. 3 ustawy. Pamiętać trzeba, że na terenie W. niemożliwe było prowadzenie postępowania wywłaszczeniowego w trybie ustawy z 12 marca 1958 r., gdyż z mocy dekretu wszystkie grunty przeszły na własność Gminy a następnie stały się własnością Skarbu Państwa. Dlatego przepisy ustawy z 12 marca 1958 r. stanowiły pewne rozszerzenie katalogu przesłanek na podstawie których można było odmówić dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. wywłaszczenie nieruchomości było dopuszczalne, jeżeli wywłaszczana nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna m.in. na cele użyteczności publicznej, na cele obronności Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych. Zamierzenia planistyczne dla tego terenu, tj. urządzenia [...], w tym budowa [...], estakady, mosty i tunele mieściło się także w przesłance art. 3 ust. 1 w zw. z art. 54 ustawy z 12 marca 1958 r. Organ nadzoru zastosował prawidłowy wzorzec kontroli do oceny legalności decyzji dekretowej, tj. art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego oraz art. 54 i art. 3 ustawy z 12 marca 1958 r. Prawidłowo Kolegium uznało, że kontrolowana w postępowaniu nadzorczym decyzja nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Słusznie wskazało Kolegium, że decyzja z [...] marca 1977 r. została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Otóż adresatem tej decyzji uczyniono A. W. podczas, gdy aktem notarialnym z [...] sierpnia 1953 r. przeniosła ona prawa i roszczenia dekretowe na rzecz małżonków S. i S. S. Podnieść należy, że z nieważnością, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 kpa mamy do czynienia w sytuacji, kiedy organ administracji kieruje decyzję do podmiotu, który nie jest stroną postępowania administracyjnego, przy czym słowo "kieruje" należy rozumieć jako kształtowanie sytuacji prawnej tego podmiotu, nałożenie na niego określonych praw lub obowiązków oraz odmowę przyznania praw. Taka sytuacja zaistniała w decyzji z [...] marca 1977 r. Zgodnie z art. 156 § 2 kpa nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyny wymienionej w art. 156 § 1 pkt 4 kpa, gdy od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat. Wówczas organ administracji ogranicza się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa i wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji ( art. 158 § 2 kpa). Wbrew zarzutom skargi, z przyczyn wyżej omówionych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. prawidłowo zastosowało wyżej wskazane przepisy. Kolegium odniosło się do istotnych zarzutów wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Wyjaśniło jaki plan obowiązywał w dniu wydania orzeczenia dekretowego, jakie było przeznaczenie nieruchomości zgodnie z planem. Wskazało na decyzję lokalizacyjną, dokonało oceny przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego oraz art. 54 ust.1 i art. 3 ustawy z 12 marca 1958 r. Nietrafne jest powoływanie się w skardze na wyrok tutejszego Sądu z 20 czerwca 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 547/06, jako na "bliźniaczy stan faktyczny". W wyżej powołanej sprawie Sąd uchylając decyzję nadzorczą wskazał na braki w materiale dowodowym: nieoznaczenia nieruchomości na planie, nieustalenie przeznaczenia terenu na którym położona była nieruchomość, brak na kopii planu podpisu i pieczęci stwierdzającej jej zgodność z oryginałem, nie wyjaśnienie pojęcia "tereny urządzeń [...]". W niniejszej sprawie takie braki nie występują, a z powołanej w decyzji dekretowej decyzji lokalizacyjnej z [...] czerwca 1976 r., nr [...] wynika, że teren w niej wskazany przeznaczony jest pod budowę [...]. Trudno więc uznać, aby w niniejszej sprawie i sprawie o sygn. akt I SA/Wa 547/06 stan faktyczny był "bliźniaczy". Organ nadzoru dokonał prawidłowych ustaleń w zakresie niezbędnym do wydania decyzji i szczegółowo ją uzasadnił, ze wskazaniem podstawy faktycznej i prawnej, opierając swoje stanowisko na zgromadzonej w sprawie dokumentacji. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło