I SA/Wa 693/24

WyrokWSA w Warszawie2024-06-06

Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Elżbieta Lenart, Łukasz Trochym

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy negatywna wstępna kwalifikacja do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej może zostać wydana na podstawie opinii psychologicznej bez przeprowadzenia dodatkowych badań i weryfikacji tej opinii przez organ?
Ratio decidendi
Negatywna wstępna kwalifikacja do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej, oparta na opinii psychologicznej, może być podstawą do decyzji organu, jednak organ jest obowiązany zweryfikować wnioski z tej opinii poprzez konfrontację z innymi danymi i ocenami. Brak takiej weryfikacji stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i może skutkować uchyleniem czynności organu.
Stan faktyczny
K. Z. i J. Z., małżeństwo od 3 czerwca 2023 r., złożyli wniosek o wstępną kwalifikację do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej. Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w P. wydał negatywną wstępną kwalifikację na podstawie opinii psychologicznej wskazującej na brak odpowiednich predyspozycji i motywacji kandydatów. Skarżący zarzucili, że organ nie przeprowadził nowych badań psychologicznych ani nie zweryfikował opinii, a decyzja została podjęta bez rzetelnego postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną czynność Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w P. z dnia 16 lutego 2024 r. nr PCPR.5250.2.2024.MM w przedmiocie negatywnej wstępnej kwalifikacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lenart, sędzia WSA Łukasz Trochym, Protokolant referent stażysta Magdalena Biadoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2024 r. ze skargi J. Z. i K. Z. na czynność Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w [...] z dnia 16 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej wstępnej kwalifikacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej uchyla zaskarżoną czynność. Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w P. czynnością z 16 lutego 2024 r. nr PCPR.5250.2.2024.MM po rozpatrzeniu wniosku K. Z. i J. Z. dokonał negatywnej wstępnej kwalifikacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2024 r. poz. 177 ze zm.) rodzinę zastępczą lub rodzinny dom dziecka tworzą małżonkowie lub osoba niepozostająca w związku małżeńskim, u których umieszczono dziecko w celu sprawowania nad nim pieczy zastępczej, z zastrzeżeniem art. 55 i 58. Rodzinę zastępczą spokrewnioną tworzą małżonkowie lub osoba, o których mowa w ust. 1, będący wstępnymi lub rodzeństwem dziecka (art. 41 ust. 2). Rodzinę zastępczą zawodową lub rodzinę zastępczą niezawodową tworzą małżonkowie lub osoba, o których mowa w ust. 1, niebędący wstępnymi lub rodzeństwem dziecka (art. 41 ust. 3). Organ zaznaczył, że K. i J. Z. są małżeństwem od 3 czerwca 2023 r., po 6-letnim związku partnerskim. Organ przytoczył treść art. 42 ww. ustawy określającego wymagania w stosunku do osób tworzących rodzinę zastępczą lub rodzinny dom dziecka, wskazując, że zgodnie z art. 42 ust. 1 pełnienie funkcji rodziny zastępczej oraz prowadzenie rodzinnego domu dziecka może być powierzone osobom, które: 1) dają rękojmię należytego sprawowania pieczy zastępczej; 2) nie są i nie były pozbawione władzy rodzicielskiej, oraz władza rodzicielska nie jest im ograniczona ani zawieszona; 3) wypełniają obowiązek alimentacyjny - w przypadku gdy taki obowiązek w stosunku do nich wynika z tytułu egzekucyjnego; 4) nie są ograniczone w zdolności do czynności prawnych; 5) są zdolne do sprawowania właściwej opieki nad dzieckiem, co zostało potwierdzone: a) zaświadczeniem lekarskim o stanie zdrowia wystawionym przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2527), oraz; b) opinią o posiadaniu predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka wystawioną przez psychologa, który posiada co najmniej wykształcenie wyższe magisterskie na kierunku psychologia oraz 2-letnie doświadczenie w poradnictwie rodzinnym; 6) przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z tym że w przypadku cudzoziemców ich pobyt jest legalny; 7) zapewnią odpowiednie warunki bytowe i mieszkaniowe umożliwiające dziecku zaspokajanie jego indywidualnych potrzeb, w tym: a) rozwoju emocjonalnego, fizycznego i społecznego, b) właściwej edukacji i rozwoju zainteresowań, c) wypoczynku i organizacji czasu wolnego; 8) nie figurują w bazie danych Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym z dostępem ograniczonym. Stosownie do art. 42 ust. 2 powołanej ustawy pełnienie funkcji rodziny zastępczej niezawodowej lub zawodowej oraz prowadzenie rodzinnego domu dziecka może być powierzone osobom, które nie były skazane prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo. W przypadku rodziny zastępczej niezawodowej co najmniej jedna osoba tworząca tę rodzinę musi posiadać stałe źródło dochodów (art. 42 ust. 3). Odnosząc się do przesłanki określonej w art. 42. ust. 1 pkt 1 ww. ustawy organ zaznaczył, że w sprawie ustalone zostało, że na podstawie przeprowadzonych badań psychologicznych istnieją u kandydatów ograniczenia istotne dla podjęcia opieki nad dzieckiem nie będącym dzieckiem biologicznym. Ograniczenia te sprawiają, że małżonkowie K. i J. Z. mogliby mieć trudności w zaspakajaniu różnych potrzeb uczuciowych i rozwojowych dziecka. Zbyt niskie wyniki dotyczące wrażliwości na innych i umiejętności tworzenia więzi uczuciowych są istotnym ograniczeniem dla podjęcia opieki nad dzieckiem. Przeprowadzony wywiad diagnostyczny i badania kwestionariuszowe wskazują na przeciętny poziom altruizmu u kandydatów. Główna motywacja do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej ma charakter kompensacyjny i związana jest z własnymi problemami osobistymi, w tym związanymi z trudnościami biologicznymi stojącymi na przeszkodzie posiadania własnych dzieci. Małżonkowie Z. przejawiają trudności osobowościowe, które mogą uniemożliwić stworzenie stabilnego, pełnego troski i uczucia domu dla dziecka. Małżonkowie wykazują trudności w budowaniu więzi emocjonalnych, przejawiają co najwyżej przeciętny poziom towarzyskości i empatii, mają trudności w podejmowaniu decyzji przemyślanych i podyktowanych rozwagą oraz obniżoną potrzebę osiągnięć. Wychowanie i zapewnienie kochającego, stabilnego domu dla skrzywdzonego przez życie dziecka jest bardzo dużym wyzwaniem, na które wydaje się kandydaci nie są jeszcze gotowi. Mając na uwadze powyższe w ocenie Komisji ds. kwalifikowania kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej K. i J. Z. nie dają rękojmi należytego sprawowania pieczy zastępczej. Organ wskazał ponadto, że K. i J. Z. spełniają przesłanki wynikające z art. 42 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy (nie są i nie byli pozbawieni władzy rodzicielskiej, oraz władza rodzicielska nie jest im ograniczona ani zawieszona). Kandydaci nie są obciążeni tytułem egzekucyjnym wynikającym z obowiązku alimentacyjnego (art. 42 ust. 1 pkt 3). Spełniają ponadto przesłanki wynikające z art. 42 ust. 1 pkt 4 ustawy, tj. nie są osobami ograniczonymi w zdolności do czynności prawnych. Odnosząc się do przesłanki z art. 42 ust. 1 pkt 5 a i b ustawy organ wskazał, że małżonkowie przedstawili zaświadczenia lekarskie o stanie zdrowia wystawione przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, o którym mowa w art. 42 ust. 1 pkt 5a. Na podstawie przeprowadzonych przez psychologa badań diagnostycznych z 28 sierpnia 2023 r. i 1 września 2023 r., które nadal są aktualne, predyspozycje osobowościowe do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej K. i J. a Z. są bardzo poniżej granicy i są nieodpowiednie. Predyspozycje osobowościowe są elementem niezmiennym, którego nie da się przepracować w krótkim czasie. Przeprowadzenie kolejnych badań kandydatów nie wpłynęłoby na podniesienie ich kompetencji opiekuńczo-wychowawczych oraz nie wniosłoby nic innego do ich predyspozycji. W ocenie organu ponadto K. i J. Z. spełniają przesłanki określone w art. 42 ust. 1 pkt 6 ustawy. Odnosząc się do przesłanek z art. 42 ust. 1 pkt 7 ustawy organ wskazał, że K. i J. Z. zajmują dom jednorodzinny o powierzchni 84 m², w trakcie adaptacji jest poddasze o dodatkowej powierzchni 60 m². Aktualnie kandydaci do dyspozycji mają dwa pokoje, kuchnię, przedpokój, łazienkę i WC. Dom położony jest na nieogrodzonej działce o powierzchni 0,44 ha. Dom zlokalizowany jest w miejscu oddalonym od centrum wsi, z drogą przejezdną przez las. Budynek wyposażony jest w ogrzewanie z kominka z płaszczem ogrzewczym, sanitaria oraz podstawowy sprzęt gospodarstwa domowego i niezbędne meble. Dla przyjętego w pieczę zastępczą dziecka małżonkowie planują przygotować pokój, który na chwilę obecną nie jest przystosowany do potrzeb dziecka. Niskie wyniki badań w zakresie zdolności uczuciowej oraz zdolności do opieki odpowiedzialnej badanych, jak również niedostateczne predyspozycje osobowościowe kandydatów mogą mieć niekorzystny wpływ na zaspokajanie potrzeb dzieci w sferze rozwoju emocjonalnego, fizycznego i społecznego, jak również właściwej edukacji oraz organizacji czasu wolego. Organ wskazał ponadto, że K. i J. Z. spełniają przesłanki określone w art. 42 ust. 1 pkt 8 (nie figurują w rejestrze Sprawców na Tle Seksualnym), w art. 42 ust. 2 (nie figurują w Kartotece Karnej) oraz w art. 42 ust. 3 ustawy. Małżonkowie pracują zawodowo na umowy o pracę, posiadają stałe źródła dochodu. K. Z. pracuje jako technik farmaceutyczny - stażysta w Aptece "[...]I" w M.. J. Z. zatrudniony jest na stanowisku przedstawiciela handlowego w Firmie "[...] " C. P. z siedzibą w W.. Łączne, średnie miesięczne wynagrodzenie kandydatów to kwota rzędu 9800 zł (netto). W świetle powyższego organ stwierdził, że wstępnie nie akceptuje kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej. K. Z. i J. Z. wnieśli skargę na powyższą czynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc, że z wydaną wstępnie negatywną kwalifikacją się nie zgadzają, ponieważ jedynym powodem jej wydania były badania diagnostyczne wykonane przez zewnętrznego psychologa 28 sierpnia 2023 r. i 1 września 2023 r., po których organ nie wydał negatywnej opinii zamykającej procedurę kwalifikacyjną. Skarżący zaznaczyli, że w lutym 2024 r. złożyli kolejny wniosek o przeprowadzenie kwalifikacji do funkcji niezawodowej rodziny zastępczej. Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w P. nie zlecił przeprowadzenia badań diagnostycznych. Psycholog opiniujący wniosek, nie przeprowadzając nawet rozmowy, a wyłącznie powołując się na ww. badania zewnętrznego psychologa, wydał wstępną negatywną kwalifikację. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej czynności i ponowne przeprowadzenie psychologicznych badań diagnostycznych przez psychologa PCPR P. albo dowolnego psychologa wskazanego przez PCPR P. , których koszt pokryją. Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w P. w odpowiedzi wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalił i zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu ponieważ organ przeprowadził postępowanie w sprawie z naruszeniem przepisów art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. , co mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Przedmiotem kontroli Sądu jest w niniejszej sprawie wstępna negatywna kwalifikacja K. i J. a małżonków Z. , dokonana przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w P. Organizatora Rodzinnej Pieczy Zastępczej z dnia 16 lutego 2024r., do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej. Materialnoprawną podstawę podjęcia zaskarżonej czynności stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2022 r. poz. 447 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku o skierowanie na badania i podjęcia zaskarżonej czynności. Zgodnie z art. 42 ust.1 u.w.r. pełnienie funkcji rodziny zastępczej oraz prowadzenie rodzinnego domu dziecka może być powierzone osobom, które: 1) dają rękojmię należytego sprawowania pieczy zastępczej; 2) nie są i nie były pozbawione władzy rodzicielskiej, oraz władza rodzicielska nie jest im ograniczona ani zawieszona; 3) wypełniają obowiązek alimentacyjny - w przypadku gdy taki obowiązek w stosunku do nich wynika z tytułu egzekucyjnego; 4) nie są ograniczone w zdolności do czynności prawnych; 5) są zdolne do sprawowania właściwej opieki nad dzieckiem, co zostało potwierdzone: a) zaświadczeniem lekarskim o stanie zdrowia wystawionym przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1050), oraz; b) opinią o posiadaniu predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka wystawioną przez psychologa, który posiada co najmniej wykształcenie wyższe magisterskie na kierunku psychologia oraz 2-letnie doświadczenie w poradnictwie rodzinnym; 6) przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z tym że w przypadku cudzoziemców ich pobyt jest legalny; 7) zapewnią odpowiednie warunki bytowe i mieszkaniowe umożliwiające dziecku zaspokajanie jego indywidualnych potrzeb, w tym: a) rozwoju emocjonalnego, fizycznego i społecznego, b) właściwej edukacji i rozwoju zainteresowań, c) wypoczynku i organizacji czasu wolnego. Z przepisów ustawy wynika, że pełnienie funkcji rodziny zastępczej niezawodowej lub zawodowej oraz prowadzenie rodzinnego domu dziecka może być powierzone osobom, które nie były skazane prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo (42 ust.2 u.w.r.). W przypadku rodziny zastępczej niezawodowej co najmniej jedna osoba tworząca tę rodzinę musi posiadać stałe źródło dochodów (42 ust.3 u.w.r.). Okoliczności, o których mowa w ust. 1-3, ustala się na podstawie przeprowadzonej przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej analizy sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej (42 ust.7u.w.r.). Zgodnie z 43 u.w.r. kandydat do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka może odbyć szkolenie, o którym mowa w art. 44 ust. 1, po otrzymaniu od organizatora rodzinnej pieczy zastępczej wstępnej akceptacji dokonanej na podstawie oceny spełniania warunków, o których mowa w art. 42 ust.1 i 2 . W myśl natomiast 44 ust.1 u.w.r. kandydaci do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub do prowadzenia rodzinnego domu dziecka są obowiązani posiadać świadectwo ukończenia szkolenia organizowanego przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej lub prowadzonego przez ośrodek adopcyjny. Z przytoczonych powyżej regulacji wynika zatem, że kandydaci do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka obowiązani są posiadać świadectwo ukończenia szkolenia organizowanego przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej lub prowadzonego przez ośrodek adopcyjny, które to świadectwo mogą otrzymać pod warunkiem uzyskania od organizatora rodzinnej pieczy zastępczej tzw. wstępnej akceptacji do odbycia takiego szkolenia. Tym samym wstępna pozytywna akceptacja do odbycia szkolenia stanowi warunek dopuszczenia kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka. Szkolenie to ma charakter obligatoryjny, warunkujący w przyszłości możliwość pełnienia opisanych wyżej funkcji. Z art. 43 u.w.r. wynika więc, że skierowanie kandydata do odbycia omawianego szkolenia uwarunkowane zostało wyrażoną przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej akceptacją kandydata po stwierdzeniu spełnienia przez niego wymogów określonych w art. 42 ust.1 i 2, a więc m.in. spełnienia wymogu polegającego na zagwarantowaniu należytego sprawowania przez kandydata pieczy zastępczej (42 ust.1 pkt.1 u.w.r.), czy też bycia zdolnym - tak pod względem stanu zdrowia, jak również z uwagi na posiadane predyspozycje i motywacje do pełnienia funkcji rodziny zastępczej - do sprawowania właściwej opieki nad dzieckiem (42 ust.1 pkt.5 u.w.r.). W tym ostatnim przypadku ustawodawca potwierdzenie wskazanych zdolności do sprawowania opieki nad dzieckiem powierzył wyspecjalizowanym podmiotom, tj. lekarzom i psychologom, wyposażonym w fachową wiedzę medyczną i psychologiczną, konieczną dla przeprowadzenia oceny zdolności kandydata we wskazanych aspektach do pełnienia przez niego funkcji rodzica zastępczego i zobowiązał jednocześnie te podmioty do przedstawienia swojego stanowiska w omawianej materii odpowiednio w wydanym "zaświadczeniu lekarskim o stanie zdrowia" oraz sporządzonej "opinii o posiadaniu predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej". W sprawie niniejszej, dla potrzeb rozpoznania wniosku Skarżących została sporządzona opinia psychologiczno - pedagogiczna dotycząca oceny ich predyspozycji do sprawowania funkcji rodziny zastępczej niezawodowej. W opinii tej mgr E. O. , w oparciu o badanie psychologiczne przeprowadzone 28 sierpnia 2023r. oraz 1 września 2023r. metodą w niej opisaną oraz z użyciem wskazanych tam narzędzi diagnostycznych, przedstawiła swoje stanowisko, kwestionujące posiadanie przez Skarżących odpowiednich motywacji i predyspozycji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej. W opinii wskazano między innymi, że Skarżąca jest osobą trudno nawiązującą kontakt, zdystansowaną i nieufną. Gwałtownie i emocjonalnie reaguje na trudne tematy rodzinne. Cechuje ją niski poziom refleksyjności i rozwagi w podejmowaniu decyzji oraz obniżona wrażliwość emocjonalna. Czasami działa pochopnie , nie jest asertywna, nie mówi o swoich uczuciach i potrzebach, ma niską samoocenę i nie dba o swoje interesy. Podkreślono, że nie zawsze przestrzega własnych zasad i prezentuje obniżoną obowiązkowość a także, że posiada niską zdolność tworzenia więzi uczuciowych i przeciętny poziom empatii. Skarżąca uzyskała niskie wyniki w zakresie zdolności do opieki uczuciowej oraz wrażliwości na innych. Przeciętne odnośnie do opieki odpowiedzialnej. W podsumowaniu opinii wskazano, że K. Z. posiada ograniczenia istotne z punktu widzenia opieki nad dzieckiem, którego nie jest matką biologiczną. Posiadane ograniczenia wskazują, że mogłaby mieć trudności z zaspokojeniem jego potrzeb rozwojowych i uczuć. Z opinii wynika, że J. Z. między innymi jest osobą bezpośrednią i spontaniczną jednakże trudniejsze pytania " zbywa" lub " zagaduje". Zniechęca dominującym stylem komunikacji, który sam ocenia jako skuteczny. Cechuje go niska ugodowość i sumienność. Przejawia obniżony poziom empatii, nie zawsze trafnie odczytuje uczucia, emocje i potrzeby innych osób. Posiada niską zdolność do tworzenia więzi uczuciowych. W podsumowaniu opinii wskazano, że J. Z. posiada ograniczenia istotne z punktu widzenia opieki nad dzieckiem, którego nie jest ojcem biologicznym. Posiadane ograniczenia wskazują, że mógłby mieć trudności z zaspokojeniem jego potrzeb rozwojowych i uczuć. Zdaniem psycholog E. O. Skarżący nie mają odpowiednich predyspozycji i motywacji do bycia rodziną zastępczą. Motywacją Skarżących, wg psychologa, jest osobista potrzeba kompensacji własnych potrzeb w związku z problemami życiowymi, w tym związanymi z posiadaniem dzieci. Obydwoje małżonkowie Z. przejawiają trudności osobowościowe, które mogą uniemożliwić stworzenie stabilnego , pełnego uczuć, bezpiecznego domu dla dzieci, które trafiłyby pod ich opiekę. Podsumowując psycholog postawiła wniosek, że Skarżący nie posiadają wystarczającej motywacji oraz predyspozycji do pełnienia roli rodziny zastępczej. Obydwoje wykazują trudności w budowaniu więzi emocjonalnych, przejawiają co najwyżej przeciętny poziom towarzyskości i empatii, mają trudności z rozważnym i przemyślanym podejmowaniem decyzji. W ocenie badającej nie są gotowi do podjęcia się zadania stworzenia bezpiecznego, kochającego domu i wychowania dzieci, które już wcześniej zostały skrzywdzone przez los. Zdaniem Sądu przedmiotowa opinia, będąca dowodem na to, co zostało w niej stwierdzone przez osobę legitymującą się fachową wiedzą z psychologii, mogła co do zasady stanowić uzasadnioną podstawę do podjęcia przez Organ w rozpoznawanej sprawie zaskarżonej czynności ponieważ do skutecznego zakwestionowania prawidłowości jej sporządzenia nie może prowadzić jedynie polemika Skarżących ze stanowiskiem w niej zaprezentowanym. W judykaturze wskazuje się, że prawidłowo sporządzona opinia (biegłego) ze swej istoty powinna zawierać uzasadnienie, które pozwoliłoby dokonać analizy logiczności i poprawności wniosków bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej i powinno z niej wynikać, czym kierował się specjalista, wskazując określone tezy, i z jakich materiałów źródłowych i opracowań korzystał. Natomiast w doktrynie przyjmuje się, że merytoryczna zawartość opinii, o której mowa w art.42 ust.1 pkt.5 lit.b u.w.r. została w nim określona w sposób pełny. Ustawodawca uznał bowiem, że musi ona zawierać wskazania odnośnie do posiadania predyspozycji i motywacji do sprawowania funkcji w ramach pieczy zastępczej. Ten zakres opinii nie został unormowany, a tym samym ustawodawca przerzucił na wystawiającego opinię psychologa odpowiedzialność za jej treść. Można jedynie zauważyć, że zgodnie z treścią analizowanego przepisu opinia ta musi być pozytywna, bowiem za takim stanowiskiem przemawia to, że ma ona potwierdzać posiadanie predyspozycji, a zatem z jej treści musi wynikać zdolność danej osoby do sprawowania tej funkcji, jak również opinia musi wypowiadać się w sposób pozytywny co do motywacji, którą kieruje się dana osoba (tak: S. Nitecki, A. Wilk, Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Komentarz, Wolters Kluwer 2016). W ocenie Sądu znajdująca się w aktach sprawy opinia psychologiczna sporządzona przez E. O. wypełnia powyższe wymogi. Opinia jest negatywna, a wyrażona w niej konkluzja o braku posiadania przez badanych kandydatów motywacji i predyspozycji do pełnienia przez nich funkcji rodziny zastępczej niezawodowej została w sposób należyty i logiczny uzasadniona. W opinii tej określono, istotne z punktu widzenia ocenianych u kandydatów zdolności (tj. posiadania przez nich predyspozycji i motywacji do bycia rodziną zastępczą) badane obszary problemowe, wskazano zastosowaną metodę badania (m.in. Test Kompetencji Rodzicielskich autorstwa A. Matczak i A. Jaworowskiej, kwestionariusz CUIDA oraz NEO-PI-R Inwentarz osobowości P.T. Costy Jr i R.R. Mc Crae), wyniki tych badań oraz dokonaną przez oceniającą interpretację uzyskanego wyniku przez pryzmat posiadanej wiedzy specjalistycznej z zakresu psychologii. Zdaniem Sądu wskazana wyżej treść opinii, co do zasady, pozwalała organowi na dokonanie czynności w oparciu jej treść jako dowodu w sprawie. Organ pominął jednak jednoznaczne stanowisko w niej zawarte przez autorkę, że wnioski z niej płynące powinny zostać skonfrontowane z danymi i ocenami innymi pochodzącymi z innych źródeł. Takiej weryfikacji organ nie dokonał, co oznacza że jego stanowisko w tym przedmiocie należy uznać za przedwczesne. Na marginesie Sąd zwraca także uwagę, że z art. 42 ust.1 pkt.5 lit.b u.w.r. wynika, że wymóg zdolności do sprawowania właściwej opieki nad dzieckiem, która - w zakresie posiadania przez kandydata na rodzinę zastępczą predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka - musi być stwierdzony opinią, sporządzoną na piśmie przez psychologa spełniającego wymogi określone w analizowanym unormowaniu, tj. psychologa, który ma co najmniej wykształcenie wyższe magisterskie na kierunku psychologia oraz 2-letnie doświadczenie w poradnictwie rodzinnym. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażono pogląd, że spełnienie wymogu określonego przepisem art. 42 ust.1 pkt.5 lit.b u.w.r., odnoszącego się do kwalifikacji psychologa wystawiającego opinię w postępowaniu o pełnienie funkcji rodziny zastępczej, powinno być w sposób oczywisty wykazane przez organ na etapie prowadzonego postępowania (zob. wyrok NSA z 13 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1306/17). W rozpoznawanej sprawie organ wymogu tego nie dopełnił, co powinno być w ponownie prowadzonym postępowaniu uzupełnione. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło