I SA/Wa 694/10

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za prowadzenie placówki bez zezwolenia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskami z dnia 20 stycznia 2011 r. (złożonymi na dwóch urzędowym drukach PPF) A.Z. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, wskazując na zamiar wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2010 r. oddalającego jego skargę na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za prowadzenie placówki bez zezwolenia. W formularzach wniosku skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żona oraz córką. Jest współwłaścicielem (w ½ części) położonej w W. nieruchomości, zabudowanej budynkiem, w którym prowadzony był dom pomocy społecznej, a także właścicielem lokalu mieszkalnego we W. Skarżący podał, że na mocy postanowienia sądu jest on zarządcą wspomnianej wyżej nieruchomości w W. i jako zarządca podjął się realizacji panu naprawczego w prowadzonej tam placówce. Z tytułu prowadzonego zarządu nie pobiera on żadnego wynagrodzenia, zaś zyski z prowadzonej działalności przeznacza na spłatę kredytu inwestycyjnego obciążającego nieruchomość i spłatę zaległych składek ZUS. Prowadzona placówka nie otrzymuje żadnej dotacji z budżetu państwa ani innych źródeł. W związku z powyższym nie jest w stanie pokryć kosztów ustanowienia radcy prawnego, ani kosztów sądowych. Skarżący podał przy tym, iż z prowadzonej działalności uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości [...] złotych, zaś jego żona uzyskuje dochody w kwocie [...] złotych. Oświadczył również, że nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Nie zatrudnia i nie pozostają w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego i rodzinnego skarżącego oraz jego możliwości płatniczych, pismem z dnia 26 stycznia 2011 r. referendarz sądowy wezwał A.Z., w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do złożenia: wykazu i wyciągów z posiadanych przez skarżącego i członków jego rodziny rachunków bankowych, zaświadczenia od pracodawcy o otrzymywanym przez małżonkę skarżącego wynagrodzeniu, zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości dochodu wnioskodawcy oraz złożenia oświadczenia o wysokości ponoszonych w gospodarstwie domowym wydatków. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący przedłożył przy piśmie z dnia 23 lutego 2011 r. wyciągi z rachunku bankowego własnego oraz małżonki, zaświadczenie od pracodawcy o wynagrodzeniu małżonki, zaświadczenie z Urzędu Skarbowego w S. z 23 lutego 2011 r. o wysokości dochodu, potwierdzenie wpłaty za wynajem mieszkania w Wiązowie za okres styczeń –czerwiec b.r., potwierdzenie opłaty czynszu za wynajmowane mieszkanie, potwierdzenie opłaty ze energię elektryczną, dokument potwierdzający zaciągniecie kredytu hipotecznego, pismo ZUS określające zadłużenie skarżącego z tytułu niezapłaconych składek, potwierdzenie zapłaty zaległych składek ZUS oraz deklarację podatkową dokumentującą zaciągnięcie przez małżonkę skarżącego pożyczki od matki. Jednocześnie skarżący wyjaśnił, iż wspólnie z żoną podjął starania o zaciągnięcie pożyczek u osób prywatnych z przeznaczeniem na spłatę zaległych składek ZUS, w celu podpisania układu ratalnego i uzyskania zaświadczenia o niezaleganiu z tymi składkami. Jego żona natomiast od listopada 2010 r. gromadziła środki z pożyczek na swoim rachunku oczekując od ZUS wydania zaświadczenia o wysokości zobowiązań i wymagalnych do zawarcia ww. układu kwot. Stosowne zaświadczenie ZUS wydał w lutym 2011 r. i skarżący podjął się regulowania zobowiązań w oparciu o środki pochodzące z pożyczek. Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W rozpoznawanej sprawie skarżący wnosi zarówno o zwolnienie od kosztów sądowych jak też o ustanowienie radcy prawnego, co oznacza, że ubiega się on o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w rozumieniu art. 245 § 2 powołanej ustawy. Stosownie zaś do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślić należy, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. Instytucja prawa pomocy stanowi bowiem formę pomocy państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów procesu bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania. Pomoc ta jest więc, co do zasady, kierowana do osób, których sytuacja ekonomiczna uniemożliwi partycypowanie w kosztach postępowania. W badanej sprawie skarżący nie wykazał zaś, że jest osobą na tyle ubogą, że nie jest w stanie, bez pomocy Państwa, ponieść jakichkolwiek kosztów związanych z prowadzonym procesem - co uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przeciwnie, w ustalonym stanie faktycznym dotyczącym jego sytuacji materialnej nie można stwierdzić, by poniesienie kosztów sądowych, obejmujących obecnie wyłącznie wpis od skargi kasacyjnej wynoszący 200,00 złotych, jak również poniesienie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, leżało poza zakresem jego możliwości finansowych. Zważyć bowiem należy, że skarżący i jego małżonka posiadają stałe i regularne źródło dochodów w postaci zysków z prowadzonej działalności gospodarczej (wg oświadczenia jest to kwota ok. [...] złotych) oraz wynagrodzenia za pracę (zgodnie z zaświadczeniem jest to kwota [...] złotych netto; w jednym miesiącu kwota ta była niższa i wynosiła [...] złotych.). Dodatkowo podnieść należy, iż z nadesłanych przez skarżącego dokumentów wynika, że na rachunek małżonki skarżącego regularnie co miesiąc wpływa kwota [...] złotych, opisana jako "opłata za mieszkanie". Tym samym realny łączny miesięczny dochód trzyosobowej rodziny wynosi ok. [...] złotych miesięcznie, a nie jak podano we wniosku [...] złotych. Wprawdzie skarżący posiada znaczne zadłużenie względem ZUS, na którego spłatę zaciąga pożyczki u rodziny, a także ponosi wydatki związane z wynajmem mieszkania w W., jednakże, w świetle przedłożonych przez niego dokumentów, nie oznacza to, że nie jest on w stanie zabezpieczyć w ramach własnej zapobiegliwości środków niezbędnych do opłacenia kosztów procesu oraz ustanowienia pełnomocnika. Ocena ta jest tym bardziej uzasadniona, że skarżący mimo deklarowanej trudnej sytuacji materialnej, jest w jest w stanie pozyskać, o ile uzna to za celowe, dodatkowe środki finansowe. Zważyć należy, iż tylko w miesiącu lutym b.r. jego rachunek został zasilony kwotą [...] złotych, wpłaconą przez jego żonę. Skoro zaś skarżący (wraz małżonką) jest w stanie zabezpieczyć w ramach własnych możliwości tak znaczne środki finansowe, to brak jest podstaw do uznania, że jego sytuacja materialna jest obecnie na tyle ciężka, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów prowadzonego postępowania, bądź że ich poniesienie zagrozić może ekonomicznej egzystencji rodziny. Niezależnie od powyższego, podnieść również należy, że nadesłana przez skarżącego dokumentacja w postaci wyciągów z rachunków bankowych własnych oraz małżonki, jest dokumentacją niepełną. Nie zawiera ona bowiem wyciągu z jednego z rachunków bankowych należących do jego żony (rachunku nr [...]), na który przelewa ona środki zdeponowane pierwotnie na rachunku, z którego wyciągi zostały przez stronę przedłożone. Oznacza to, że przedłożone obecnie dokumenty nie w pełni odzwierciedlają rzeczywistą sytuację majątkową skarżącego i pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym członków rodziny. W tym stanie rzeczy, wobec niewykazania spełnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., brak jest usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego, tj. przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.