I SA/Wa 696/08

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie racy prawnego w sprawie ze skargi M. T., C. N. i Z. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie odmowy przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 października 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 696/08 uchylił zaskarżone przez M. T., C. N. i Z. N. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie tego organu z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie odmowy przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...]. Wnioskiem z dnia 5 grudnia 2008 r. uczestniczka powyższego postępowania- H. S. wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. We wniosku strona podała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Posiada mieszkanie o pow. [...] m2 przy ul. [...] w W., samochód marki [...] z [...] r., a jej źródłem utrzymania jest renta w kwocie [...] złotych. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącej, pismem z dnia 22 grudnia 2008 r., referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał H. S. do złożenia dokumentów potwierdzających uzyskiwany dochód, wykazu wyciągów z posiadanych przez wnioskodawczynię rachunków bankowych z ostatnich trzy miesięcy oraz wyjaśnienie czy wnioskodawczyni dysponuje jakimkolwiek tytułem prawnym do nieruchomości przy ul. [...] w S., której adres wskazała jako adres do doręczeń. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, przy piśmie z dnia 29 grudnia 2008 r. strona przedłożyła odcinek renty oraz wyjaśniła iż nie dysponuje, żadnym tytułem prawnym do nieruchomości w S. Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej; p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie H. S. wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych oraz ustanowienie radcy prawnego, a więc w zakresie całkowitym w rozumieniu art. 245 § 2 powołanej ustawy. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. W badanej sprawie H. S. nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez ryzyka wystąpienia uszczerbku swojego utrzymania. Przeciwnie w przedstawionym stanie faktycznym dotyczącym jej sytuacji materialnej nie można stwierdzić, by poniesienie kosztów ustanowienia radcy prawnego czy też uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej (wynoszącego 100 złotych) oraz ewentualnych opłat kancelaryjnych leżało poza zakresem jej możliwości finansowych. Ocena ta jest tym bardziej uzasadniona, że strona nie wykazała jakichkolwiek ponoszonych w gospodarstwie domowym wydatków oraz nie przedstawiła wszystkich żądanych dokumentów. Nie przedstawiła mianowicie wykazu i wyciągu z posiadanych rachunków bankowych, jak również nie wyjaśniła czy takie rachunki posiada czy też nie. Dokumenty te (ewentualnie wyjaśnienia) są zaś istotne z punktu widzenia oceny możliwości ekonomicznych partycypowania strony w kosztach procesu. W tej sytuacji nie sposób przyjąć, by strona wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów związanych z prowadzonym procesem bez ryzyka uszczerbku w niezbędnych swoich kosztach utrzymania – co uzasadniałoby przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy przewidziana ww. przepisami stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania. Ubiegająca się o taką pomoc powinna więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych swoich kosztów utrzymania. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Przy czym to wnioskodawczyni musi wykazać brak możliwości zabezpieczenia środków niezbędnych do prowadzenia procesu przez własne oszczędności, a takiego barku możliwości w niniejszej sprawie strona nie wykazała. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.