I SA/Wa 697/15

WyrokWSA w Warszawie2015-06-17

Skład orzekający: Marta Kołtun-Kulik, Jolanta Dargas, Tomasz Szmydt

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może umorzyć postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., gdy w tej samej sprawie toczy się już inne postępowanie administracyjne, nawet jeśli jest ono zawieszone?
Ratio decidendi
Organ administracji jest obowiązany umorzyć postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, jeśli w tej samej sprawie toczy się już inne postępowanie administracyjne lub sprawa została ostatecznie rozstrzygnięta. Umorzenie jest obligatoryjne i wynika z art. 105 § 1 k.p.a., a bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak podstaw prawnych do rozpoznania sprawy.
Stan faktyczny
P.P. złożyła wniosek o zmianę decyzji dotyczącej przyznania prawa do świadczeń w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne na okres bezterminowy. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ w tej samej sprawie toczyło się już inne postępowanie administracyjne, które było zawieszone. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję o umorzeniu. P.P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając m.in. brak kompetencji organów i szkodliwe działanie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę; przyznał radcy prawnemu D. K. koszty nieopłaconej pomocy prawnej w kwocie 295,20 zł z budżetu WSA w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Kołtun -Kulik Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędzia WSA Tomasz Szmydt Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi P.P na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego D. K., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2014 r. Nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], w sprawie przyznania prawa do świadczeń w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne od 1 kwietnia 2012 r. do 31 marca 2014 r. w części dotyczącej okresu przyznania świadczenia na okres bezterminowy. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 7 kwietnia 2014 r. do OPS W. wpłynęło pismo z dnia 24 marca 2014 r. P. P. zawierające wniosek o zmianę granicznej daty [...] marca 2014 r. na bezterminowo w decyzji z dnia [..] kwietnia 2012 r. nr [...] dotyczącej składki na ubezpieczenie zdrowotne. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014r. Nr [...] Prezydent W. odmówił zmiany decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r. Na powyższe rozstrzygnięcie wnioskodawczyni wniosła odwołanie. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [..] uchyliło decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 r. i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Kolegium stwierdziło, że kwestionowana decyzja nie wskazuje trybu, w jakim została wydana. Ponieważ trybu nie określiła również sama wnioskodawczyni przed ponownym rozpatrzeniem sprawy, organ pierwszej instancji winien zwrócić się do strony o sprecyzowanie podania poprzez wskazanie przepisu, na podstawie którego żąda wydania decyzji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia [...]października 2014 r. Nr [...] Prezydent W. działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowania w sprawie zmiany decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r. w sprawie przyznania prawa do świadczeń w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne na okres od 1 kwietnia 2012 r. do 31 marca 2014 r., w części dotyczącej okresu przyznania świadczenia na okres bezterminowy. W uzasadnieniu organ wskazał, że z wyjaśnień złożonych przez stronę wynika, że w istocie domaga się ona przyznania prawa do świadczeń w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne - w sprawie toczące postępowanie zostało zawieszone - a nie zmiany decyzji. Dlatego też niniejsze postępowanie jako kolejne w tej samej sprawie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Od powyższej decyzji P. P. wniosła odwołanie, wskazując, że pracownicy Ośrodka Pomocy Społecznej W. zignorowali zalecenia Kolegium zawarte w decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. Strona przedstawiła również swoje stanowisko dotyczące realizacji jej sprawy dotyczącej uprawnień do zasiłku oraz zwróciła się o wyjaśnienie dlaczego organ pierwszej instancji wydaje odmowne decyzje dotyczące podstawowych problemów bytowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzję z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2014 r. o umorzeniu postępowania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w piśmie z dnia 22 sierpnia 2014 r. organ pierwszej instancji zwrócił się do P. P. o sprecyzowanie wniosku z dnia 24 marca 2014 r., poprzez wskazanie przepisu, na podstawie którego żąda wydania decyzji w sprawie przyznania prawa do świadczeń w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne, a w szczególności określenia, czy wolą wnioskodawczyni jest aby została wydana decyzja w sprawie zmiany okresu opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne, czy wydanie nowej decyzji jako kontynuacji świadczenia. W piśmie z dnia 8 września 2014 r. P. P. wskazała, że żąda wydania decyzji o "kontynuacji prawa do zasiłku stałego od dnia 1 kwietnia 2014 r." czyli również ubezpieczenia zdrowotnego. Tymczasem w zakresie dotyczącym kwestii opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne toczy się już odrębne postępowanie - zawieszone postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] Prezydenta W., utrzymanym w mocy postanowieniem Kolegium z dnia [...] lipca 2014 r. [...]. Nie jest natomiast wolą strony zmiana uprzednio wydanej decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w sprawie przyznania uprawnień do świadczeń w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne od 1 kwietnia 2012 r. do 31 marca 2014 r., w części dotyczącej okresu przyznania świadczenia na okres bezterminowy, co było zagadnieniem umorzonego postępowania. Dlatego też zdaniem organu wszczynanie i prowadzenie kolejnego postępowania jest bezprzedmiotowe, co zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., daje podstawę do umorzenia niniejszego postępowania. Na powyższą decyzję P. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi strona zarzuciła organom brak kompetencji oraz świadome i celowe szkodliwe działanie na jej rzecz. Podkreśliła również, że jest osobą niepełnosprawną i schorowaną, której organy pomocy społecznej powinny zapewnić pomoc w oparciu o dostarczone do Ośrodka orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, opinie lekarzy biegłych sądowych i orzeczników, zaświadczenia lekarskie oraz oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 17 czerwca 2015 r. pełnomocnik skarżącej (aplikant radcowski B. M.z substytucji radcy prawnego D. K.) poparła wniesioną skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując takiej kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie można zarzucić naruszenia prawa. W przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], decyzję utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2014 r. Nr [...] umorzeniu postępowania w sprawie zmiany decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], w sprawie przyznania prawa do świadczeń w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne od 1 kwietnia 2012 r. do 31 marca 2014 r. w części dotyczącej okresu przyznania świadczenia na okres bezterminowy. Powyższe rozstrzygnięcie oparte zostało o art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przesłanką umorzenia postępowania jest w świetle treści powyższego przepisu bezprzedmiotowość postępowania, przy czym w razie jej stwierdzenia organ obligowany jest wydać decyzję, o której mowa w tym przepisie. Wskazuje na to użyte przez ustawodawcę słowo " wydaje", a nie "może wydać". Bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce wówczas, gdy brak jest z jakiejkolwiek przyczyny podstaw prawnych do rozpoznawania sprawy w drodze postępowania administracyjnego, to jest gdy zachodzi brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkiem czego nie jest możliwe załatwienie sprawy poprzez rozstrzygnięcie co do istoty - pozytywne czy też negatywne. Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Do tych ostatnich należy m.in. sytuacja, w której w danej sprawie toczy się już postępowanie administracyjne lub też sprawa została rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że jak wynika z akt sprawy w wykonaniu wytycznych zawartych w decyzji SKO w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. [...] organ pierwszej instancji zwrócił się do skarżącej o sprecyzowanie zakresu jej żądań objętych wnioskiem. W odpowiedzi z dnia 8 września 2014 r. P. P. wskazała, że żąda wydania decyzji o kontynuacji od dnia 1 kwietnia 2014 r. prawa do bezterminowego ubezpieczenia zdrowotnego. Tymczasem w sprawie prawa do świadczeń w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne prowadzone już było w tym czasie postępowanie administracyjne, które postanowieniem Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], utrzymanym w mocy postanowieniem Kolegium z dnia [...] lipca 2014 r. [...], zostało zawieszone. W tym stanie rzeczy organy zasadnie w oparciu o przepis art. 105 § 1 k.p.a umorzyły jako bezprzedmiotowe niniejsze postępowanie administracyjne, wychodząc ze słusznego założenia, że nie można nie bacząc na toczące się już postępowanie (nawet zawieszone), ponownie żądać od organu rozpatrzenia tych samych potrzeb w nowym, odrębnym postępowaniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło