I SA/Wa 698/16

WyrokWSA w Warszawie2016-07-12

Skład orzekający: Bożena Marciniak, Magdalena Durzyńska, Marta Kołtun-Kulik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej zasadnie odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP z powodu niedostarczenia przez stronę aktualnych operatów szacunkowych, mimo istnienia w aktach sprawy starszych wycen?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej zasadnie odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty, ponieważ strona skarżąca nie wykonała obowiązku przedłożenia aktualnych operatów szacunkowych, mimo dwukrotnego wezwania i pouczenia. Niewykonanie tego obowiązku, wynikającego wprost z przepisów ustawy o realizacji prawa do rekompensaty, stanowiło podstawę do wydania decyzji odmawiającej potwierdzenia prawa do rekompensaty.
Stan faktyczny
Skarżąca domagała się potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami RP. Po stwierdzeniu nieważności wcześniejszej decyzji, organ I instancji pozytywnie ocenił spełnianie przesłanek do rekompensaty i wezwał skarżącą do przedłożenia aktualnych operatów szacunkowych oraz wskazania formy rekompensaty. Skarżąca nie dostarczyła operatów, co skutkowało decyzją odmawiającą potwierdzenia prawa do rekompensaty. Minister Skarbu Państwa utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa, w tym brak uwzględnienia istniejących wycen i orzecznictwa NSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska (spr.) WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2016 r. sprawy ze skargi T. H. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę. Minister Skarbu Państwa zaskarżoną do tut. Sądu decyzją z dnia [...] lutego 2016r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania T. H. (dalej jako: skarżąca) utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...]odmawiającą skarżącej potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytuły pozostawienia poza granicami RP przez M. i J. małżonków H. nieruchomości położonej we [...] przy ul. [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. W dniu 24 września 2002 r. skarżąca oraz M. H. H. wystąpiły do Prezydenta Miasta [...] z wnioskiem o uzupełnienie rekompensaty za mienie pozostawione przez M. i J. małżonków H. na dawnych Kresach Wschodnich.  Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. ustalił, że wartość mienia pozostawionego przez M. i J. małżonków H. we [...] w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. wynosi [...] zł i ustalił prawo do rekompensaty w stosownej wysokości. Następnie ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Wojewoda [...] stwierdził nieważność ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2003 roku. W wyniku ponownie prowadzonego postępowania Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1090 ze zm., dalej jako: ustawa), pozytywnie ocenił spełnianie przesłanek z art. 2, art. 3, art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r i wezwał skarżącą do wskazania jednej z wybranych form realizacji prawa do rekompensaty, wskazania numeru rachunku bankowego w przypadku wyboru świadczenia pieniężnego realizowanego w formie przelewu, a także do dołączenia aktualnych operatów szacunkowych. Następnie wobec tego, że skarżąca nie dostarczyła żądanych operatów szacunkowych, nie wskazała formy rekompensaty i nie podała numeru rachunku bankowego Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. odmówił skarżącej potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M. i J. małżonków H. przedmiotowej nieruchomości poza granicami RP. Nie zgadzając się z powyższą decyzją skarżąca wniosła odwołanie, zarzucając organowi wojewódzkiemu naruszenie prawa. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wyjaśniając, że niezłożenie przez skarżącą aktualnych operatów szacunkowych określających wartość obu nieruchomości uniemożliwiło wyliczenie wartości należnej rekompensaty. W ocenie Ministra, w tej sytuacji Wojewoda [...] zasadnie odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty. Na decyzję Ministra Skarbu Państwa skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła T. H., wskazując, że zaskarżona decyzja jest dla niej bardzo krzywdząca. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji: a) wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa w zakresie bezkarnego i nieuzasadnionego przewlekłego postępowania, b) wadliwość - poprzez nieuwzględnienie wniesionych zarzutów odwoławczych, c) błędne i fałszywe wielokrotne powoływanie stanowisk sądów administracyjnych wydawanych w innych stanach faktycznych, d) oparcie decyzji na argumencie braku dostarczenia aktualnych operatów bez uwzględnienia, iż wyceny znajdują się w aktach, e) nieuwzględnienie przy wydawaniu decyzji treści wyroku NSA z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. I OSK 1469/2011 i w konsekwencji nieuwzględnienie jako dowodów istniejących w aktach sprawy wycen nieruchomości, co do których możliwe jest dokonanie z urzędu ich waloryzacji według stanu na dzień wydania decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą w niej prawną. Dokonując pod takim kątem oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2016 r., którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. odmawiającą skarżącej potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza granicami przez M. i J. małżonków H. powołanej na wstępie nieruchomości. Materialnoprawną podstawę wydania powołanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie bowiem z art. 27 ww ustawy, postępowania w sprawach potwierdzenia prawa do rekompensaty wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy prowadzi się na podstawie jej przepisów. Oznacza to, że po stwierdzeniu ostateczną decyzją nieważności decyzji z 14 stycznia 2003r. - do postępowania wszczętego na podstawie wniosku skarżącej z dnia 24 września 2002 r. organ obowiązany był stosować przepisy ustawy z 2005 r. Analiza decyzji obu instancji wskazuje, że powodem odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, było niespełnienie przez skarżącą obowiązku określonego w art. 7 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty, tj. nieprzedłożenie żądanych operatów szacunkowych, niewskazanie formy rekompensaty i niepodanie numeru rachunku bankowego. W myśl art. 6 tej ustawy, do wniosku, o którym mowa w art. 5 ust. 1, należy dołączyć określone w tym przepisie stosowne dokumenty. Wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty musi ponadto być uzupełniony o operaty szacunkowe określające zarówno wartość nieruchomości pozostawionej, jak i wartość praw już otrzymanych na poczet obecnego prawa do rekompensaty. Wynika to jednoznacznie z treści art. 7 ust. 1 pkt 3 i art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy. Zaznaczyć również należy, że stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy, wojewoda, po wszczęciu postępowania, dokonuje oceny spełnienia wymogów, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2, na podstawie dowodów, o których mowa w art. 6. Pozytywna ocena następuje w drodze postanowienia. W postanowieniu wojewoda wzywa wnioskodawcę m.in. do dołączenia do wniosku, o którym mowa w art. 5 ust. 1, operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, w którym została określona wartość nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 3), a w przypadkach, o których mowa w art. 6 ust. 3, dołączenia również operatu szacunkowego, w którym została określona wartość nabytego prawa własności nieruchomości albo wartość nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartość położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali (pkt 4). Natomiast w myśl art. 7 ust. 2 ustawy, w przypadku niespełnienia wymogów, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2, wojewoda wydaje decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Z analizy akt sprawy wynika, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. uznał, że skarżąca posiada prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP oraz wezwał skarżącą do wskazania jednej z wybranych form realizacji prawa do rekompensaty, wskazania numeru rachunku bankowego w przypadku wyboru świadczenia pieniężnego realizowanego w formie przelewu, a także do dołączenia aktualnych operatów szacunkowych, tj. operatu określającego wartość nieruchomości położonej we [...] przy ul. [...] oraz operatu określającego wartość nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], objętej KW [...], w tym udziału wynoszącego 43/100 w częściach niewydzielonych domu i urządzeniach, które służą do wspólnego użytku ogółu mieszkańców oraz takiego samego udziału w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości objętej KW [...], które zostało nabyte w ramach częściowej rekompensaty uzyskanej w 1977 r. Następnie wezwaniem z dnia 12 sierpnia 2015 r. i z dnia 6 października 2015 r. wezwano skarżącą do złożenia operatów szacunkowych i wskazania danych, określonych w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Jednocześnie organ pouczał skarżącą, że niewykonanie wezwania we wskazanym terminie będzie skutkowało wydaniem rozstrzygnięcia na podstawie dotychczas zebranego materiału dowodowego, tj. decyzji odmawiającej potwierdzenia prawa do rekompensaty. Z akt sprawy wynika, że pomimo powyższych dwukrotnych wezwań i pouczeń skarżąca nie spełniła obowiązku nadesłania żądanych operatów szacunkowych. Wbrew twierdzeniom skarżącej, bez znaczenia w niniejszej sprawie jest okoliczność, że w aktach sprawy znajdował się jeden operat szacunkowy z 2002 r. Skoro bowiem orzekając ponad 10 lat później na podstawie art. 7 ust 1 ustawy organ obowiązany był wezwać stronę do przedstawienia aktualnych konkretnie wskazanych operatów szacunkowych - to obowiązkiem skarżącej było wezwanie to wykonać. Tymczasem skarżąca, stosownie pouczona przez organ I instancji, kwestionowała zasadność (wynikających wprost z przepisów ustawy) wezwań organu do przedłożenia ww. operatów. Wobec niewykonania przez stronę skarżącą obowiązków nałożonych przez organ, w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiły przesłanki z art. 7 ust. 2 ustawy tj. przesłanki do wydania decyzji odmawiającej potwierdzenia skarżącej prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżąca nie wykonała wezwania do nadesłania operatów szacunkowych. Stąd też podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść oczekiwanego skutku, gdyż nie miały wpływu na zapadłe w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie. Sąd nie dopatrzył się także innych naruszeń proceduralnych, w tym w szczególności art. 7, art. 77 czy art. 80 kpa, zaskarżona decyzja została przy tym rzeczowo uzasadniona, co czyni zadość wymogom z art. 107 § 3 kpa. Natomiast odnośnie do zarzutu skarżącej nieuwzględnienia wyroku NSA z dnia 8 stycznia 2013 r. I OSK 1468/2011, stwierdzić należy, że wyrok ten nie mógł zostać uwzględniony gdyż zapadł w odmiennym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wskazać również należy, że Sąd nie dokonywał oceny czasu trwania postępowania prowadzonego przez organy w niniejszej sprawie, albowiem nie było to przedmiotem orzekania. Ocena taka mogłaby zostać dokonana przez Sąd w sytuacji, gdyby przedmiotem skargi była przewlekłość prowadzonego postępowania, a ten rodzaj procedowania odbywa się w osobnym trybie. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło