I SA/Wa 699/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Kosińska Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2008 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta G. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta Miasta G. wykonującego zadania starosty o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] kwietnia 1966 r. nr [...] w części dotyczącej odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w G. przy ul. [...], zapisaną w księdze wieczystej KW [...], oznaczoną jako parcela nr [...] o pow. [...] m2, z całej nieruchomości o pow. [...] m2, stanowiącej współwłasność H. S. i M. M. oraz odmawiającą stwierdzenia nieważności powyższej decyzji z dnia [...] kwietnia 1966 r. w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości – utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2007 r. W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury podał, że decyzją z dnia [...] kwietnia 1966 r. wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18. poz. 94), Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urzędu Spraw Wewnętrznych w G. orzekło o wywłaszczeniu za odszkodowaniem części opisanej wyżej nieruchomości o pow. [...] m2 z całej nieruchomości o pow. [...] m2, stanowiącej współwłasność H. S. i M. M. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] kwietnia 1966 r. wystąpili U. M., A. W., J. M. i A. M. – spadkobiercy H. S. i M. M. – podnosząc, że decyzja wywłaszczeniowa rażąco narusza prawo, gdyż w rozprawie wywłaszczeniowej nie brał udziału biegły, którego obecność była obowiązkowa. Z ustaleń organu wynika, że Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. stwierdził nieważność decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urzędu Spraw Wewnętrznych w G. z dnia [...] kwietnia 1966 r. w części dotyczącej odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oraz odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości, wskazując, iż w przedmiotowej sprawie w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości decyzja wydana przez Prezydium nie wypełniła przesłanek stwierdzenia nieważności określonych w art. 156 § 1 kpa. Natomiast w części dotyczącej odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość Minister Budownictwa, stwierdzając nieważność decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G., wskazał na rażące naruszenie art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94), który stanowił, że odszkodowanie ustala się na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej, zaś opinia biegłych powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie. Minister Infrastruktury podał, że z akt sprawy wynika, że biegli nie brali udziału w rozprawie wywłaszczeniowej, a tym samym strona obecna na rozprawie nie miała możliwości wysłuchania ich opinii. Takie stanowisko reprezentuje Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 czerwca 1998 r., sygn. akt III RN 38/39. Ponownie rozpatrując sprawę Minister Infrastruktury stwierdził, że rozprawa wywłaszczeniowo-odszkodowawcza odbyła się 17 lutego1966 r. i nie uczestniczył w niej biegły. Z protokołu rozprawy wynika, że M. M. współwłaścicielka wywłaszczanej nieruchomości, występująca w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik H. S., na rozprawie wniosła o umorzenie postępowania wywłaszczeniowego, zaś w końcowej części rozprawy wyraziła zgodę na wcześniejsze zajęcie nieruchomości, pod warunkiem, że zapozna się z wyceną dokonaną przez biegłego obejmującą swym zakresem kultury wieloletnie i ogrodzenie na przedmiotowej nieruchomości. Minister Infrastruktury stwierdził, że akta administracyjne w niniejszej sprawie wyraźnie wskazują, że Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urzędu Spraw Wewnętrznych w G. pismem z dnia 18 lutego 1966 r. zlecił rzeczoznawcy PWRN w G. oszacowanie kultur wieloletnich na przedmiotowej nieruchomości. Zatem, zdaniem organu, nie było możliwe, aby wywłaszczana strona mogła zapoznać się z opinią biegłego przed dniem 17 lutego 1966 r., bowiem opinia rzeczoznawcy została sporządzona 5 marca 1966 r., a zatem po rozprawie wywłaszczeniowo-odszkodowawczej, co – w ocenie organu – stanowi naruszenie art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Również wycena przedmiotowej nieruchomości została wykonana już po rozprawie wywłaszczeniowo-odszkodowawczej. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. pismem z dnia 30 marca 1966 r. zleciło rzeczoznawcy PWRN w G. dokonanie wyceny nieruchomości stanowiącej współwłasność H. S. i M. M. Opinia szacunkowa została sporządzona w dniu 4 kwietnia 1966 r., a decyzja o wywłaszczeniu za odszkodowaniem została wydana już w dniu [...] kwietnia 1966 r. Ponadto w aktach administracyjnych niniejszej sprawy brak jest dokumentów potwierdzających, że wywłaszczona strona mogła się zapoznać i ustosunkować do przedstawionej w opinii szacunkowej wyceny. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Prezydent Miasta G. wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej; zarzucając błędną interpretację art. 156 § 1 pkt 2 kpa, art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości oraz naruszenie: art. 7, 8, 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, a także art. 80 kpa - wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2008 r. oraz o odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Spraw Wewnętrznych Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] kwietnia 1966 r. nr [...]. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja poprzedzająca nie naruszają prawa. Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. utrzymał w mocy decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 2007 r. stwierdzającą nieważność decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] kwietnia 1966 r. w części dotyczącej odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w G. przy ul. [...], oraz odmawiającą stwierdzenia nieważności tej decyzji z dnia [...] kwietnia 1966 r. w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości. Decyzja wywłaszczeniowa z dnia [...] kwietnia 1966 r. została wydana na podstawie art. 1, 14 i 20 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18. poz. 94). Zgodnie z art. 20 ust. 1 i 3 tej ustawy, organ orzeka o wywłaszczeniu po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej, na podstawie oceny całokształtu okoliczności sprawy, a w szczególności na podstawie ustalenia, czy objęta wnioskiem nieruchomość jest wnioskodawcy rzeczywiście niezbędna na cele, dla których wywłaszczenie jest według ustawy dopuszczalne. Zgodnie natomiast z art. 21 tej ustawy, odszkodowanie ustala się na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej, opinia biegłych powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że rozprawa wywłaszczeniowo-odszkodowawcza odbyła się w dniu 17 lutego1966 r., lecz biegły w niej nie uczestniczył, wycena wywłaszczanej nieruchomości została sporządzona po rozprawie wywłaszczeniowo-odszkodowawczej - w dniu 4 kwietnia 1966 r., a ponadto, w aktach administracyjnych niniejszej sprawy nie ma dokumentów potwierdzających, że wywłaszczona strona mogła się zapoznać i ustosunkować do szacunkowej wyceny wywłaszczanej nieruchomości przedstawionej w opinii. Akta administracyjne w niniejszej sprawie jednoznacznie wskazują, że Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. pismem z dnia 18 lutego 1966 r. zleciło rzeczoznawcy oszacowanie kultur wieloletnich na przedmiotowej nieruchomości, co oznacza, że nie było możliwe, aby wywłaszczana strona mogła zapoznać się z opinią biegłego przed dniem 17 lutego 1966 r., czyli przed dniem rozprawy administracyjnej, ponieważ opinia rzeczoznawcy została sporządzona w dniu 5 marca 1966 r., a zatem już po rozprawie wywłaszczeniowo-odszkodowawczej. Sąd podziela stanowisko organu, że stanowi to naruszenie art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Sąd Najwyższy w przytoczonym przez organ wyroku z dnia 4 czerwca 1998 r. sygn. akt III RN 38/98 stwierdził, że rażąco narusza prawo decyzja wywłaszczeniowa wydana bez wskazania podstawy prawnej i zawierająca orzeczenie o odszkodowaniu bez uzyskania opinii biegłego (art. 3 i 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, jednolity tekst: Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.), OSNP 1999/6/194, Lex 35299. W oparciu o powyższe ustalenia Sąd uznał, że organ nadzoru prawidłowo stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] kwietnia 1966 r. w części dotyczącej odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. ----------------------- 1