I SA/Wa 701/08

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. i H. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. i H. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. przez gminę nieruchomości postanawia odmówić przyznania J. i H. małż. S. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. J. i H. małż. S. wnioskami z dnia 2 lipca 2008 r. zwrócili się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze swojej skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2008 r., nr [...]. W uzasadnieniu wniosków skarżący podnieśli, że są inwalidami (H. S. [...] grupy, a J. S. [...] grupy) i ponoszą bardzo duże wydatki na lekarstwa i leczenie. Źródłem utrzymania małżeństwa są otrzymywane emerytury w łącznej wysokości [...] złotych brutto ([...] złotych netto). Małżonkowie są właścicielami domu o pow. [...] m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. [...] a. Nie posiadają żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Nie zatrudniają i nie pozostają w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym Skarżący podnieśli, iż nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku koniecznego własnego utrzymania. Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie małżonkowie S. wnoszą o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o którym mowa w art. 245 § 3 powołanej wyżej ustawy, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych. W myśl tego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. W badanej sprawie J. i H. S. nie wykazali, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania w pełnej wysokości bez ryzyka wystąpienia uszczerbku swojego utrzymania. Przeciwnie w przedstawionym stanie faktycznym dotyczącym ich sytuacji materialnej nie można stwierdzić, by poniesienie kosztów procesu (na obecnym etapie postępowania jest to wpis w kwocie 200 złotych - należny solidarnie od dwójki skarżących) leżało poza zakresem ich możliwości finansowych. Skarżący posiadają stałe i regularne źródło dochodów w postaci emerytur w łącznej kwocie [...] złotych netto. Posiadają także niewielki gospodarstwo rolne, które również stanowić może dodatkowe źródło dochodu. W tej sytuacji nie można przyjąć, że poniesienie kosztów procesu w pełnej wysokości może spowodować uszczerbek w ich niezbędnych kosztach utrzymania – co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy przewidziana ww. przepisami stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania. Ubiegający się o taką pomoc powinni więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych swoich kosztów utrzymania. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - mogą zwrócić się o pomoc państwa. Przy czym to skarżący muszą wykazać brak możliwości zabezpieczenia środków niezbędnych do prowadzenia procesu przez własne oszczędności. Lakoniczne powołanie się przez małżonków na ponoszone wydatki na leczenie, bez wskazania ich wysokości, nie pozwala na przyjęcie, iż wykazali oni brak możliwości zabezpieczenia w ramach własnych oszczędności środków niezbędnych do prowadzenia procesu. W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.