I SA/Wa 702/07

WyrokWSA w Warszawie2007-09-11

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Elżbieta Lenart, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ostateczne rozliczenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, obejmujący waloryzację, utracone korzyści i odszkodowanie za zabudowania, powinien być rozpatrzony w postępowaniu administracyjnym, czy cywilnym?
Ratio decidendi
Wniosek dotyczący ostatecznego rozliczenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, który obejmuje żądanie wypłaty ustalonej kwoty, jej waloryzacji, wypłaty utraconych korzyści oraz odszkodowania za rozebrane zabudowania, nie może być rozpatrzony w postępowaniu administracyjnym. Sama wypłata odszkodowania jest czynnością techniczną należącą do fazy wykonania decyzji, a nie sprawą administracyjną rozstrzyganą w drodze decyzji. Roszczenia dotyczące waloryzacji, utraconych korzyści i odszkodowania za zabudowania mają charakter cywilnoprawny i podlegają rozstrzygnięciu w postępowaniu cywilnym.
Stan faktyczny
Skarżąca A. K., spadkobierczyni I. D., wniosła o ostateczne rozliczenie odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną w 1972 r., domagając się wypłaty zaległego odszkodowania w wysokości odpowiadającej obecnej wartości rynkowej, utraconych korzyści oraz odszkodowania za rozebrane zabudowania. Prezydent Miasta zwrócił wniosek, uznając, że sprawa należy do właściwości sądu cywilnego. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska WSA Elżbieta Lenart (spr.) Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Nina Beczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2007 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku oddala skargę. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta W. z dnia z dnia [...] maja 2006 r. Nr [...] orzekające o zwrocie - w trybie art. 66 § 3 kpa - wniosku A. K. w sprawie ostatecznego rozliczenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. Z uzasadnienia powyższego postanowienia wynika, że decyzją z dnia [...] czerwca 1972 r. Prezydium Rady Narodowej Miasta W. Wydział [...] ustaliło na rzecz I. D. odszkodowanie na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 18, poz. 94 z późniejszymi zmianami) za nieruchomość o powierzchni [...] m², położoną w W. przy [...] ozn hip. "[...] nr [...]" działka "[...]", Nr rej. hip. [...] i zobowiązało Dyrekcję Okręgu [...] do wypłacenia odszkodowania w wysokości [...] zł. Od tej decyzji Dyrekcja Okręgu [...] w W. odwołała się do Ministerstwa Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska. Ministerstwo Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu Ministerstwo stwierdziło, że Dyrekcja Okręgu [...] przejęła teren przy ul. [...] o pow. [...] m² , a nie o pow. [...] m². Następnie w dniu [...] sierpnia 1972 r. Prezydium Rady Narodowej Miasta W. Wydział [...] wydało decyzję, która ustaliła nowe brzmienie pkt. 3 swojej decyzji z dnia [...] czerwca 1972 r. i zobowiązało: - Dyrekcję Okręgu [...] do wypłaty odszkodowania w wysokości [...] zł za przejęte [...] m², - Wydział [...] Prezydium Rady Narodowej Miasta W. do wypłaty odszkodowania wysokości [...] zł za przejęte [...] m². W dniu [...] stycznia 2005 r. A. K. (spadkobierczyni I. D.) wystąpiła z wnioskiem o ostateczne rozliczenie przyznanego odszkodowania za przejętą przez Wydział [...] Prezydium Rady Narodowej Miasta W. część nieruchomości o powierzchni [...] m², położonej przy ul. [...]. Wnosiła o wypłatę zaległego od 1972 r. odszkodowania w wysokości odpowiadającej obecnej wartości rynkowej gruntu, wypłacenie utraconych korzyści oraz wypłacenie odszkodowania za rozebrane zabudowania. Po rozpoznaniu wniosku Prezydent Miasta W. postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. Nr [...] - działając na podstawie art. 66 § 3 kpa - zwrócił A. K. wniosek z dnia [...] maja 2005 r. Stwierdził on, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym kwestia rozliczenia przyznanego odszkodowania nie może być rozstrzygana w trybie administracyjno-prawnym. Zaspokojenie ewentualnych roszczeń byłego właściciela nieruchomości lub jego następcy prawnego może nastąpić jedynie w trybie cywilno-prawnym, a powstałe w tym zakresie spory należą do właściwości sądów powszechnych. W związku z tym zgodnie z art. 66 §3 kpa, który stanowi, że jeżeli z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu – Prezydent zwrócił wniosek. W złożonym na to postanowienie zażaleniu M. K. – działająca w imieniu córki A. K. - wniosła o jego uchylenie. Po rozpoznaniu zażalenia Wojewoda [...] postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Wojewoda uznał, iż bezspornym jest fakt, że odszkodowanie za w/w nieruchomość zostało ustalone ostateczną decyzją Prezydium Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] sierpnia 1972 r., wydaną pod rządami ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94). Podmiotami zobowiązanymi do wypłaty ustalonego odszkodowania były Dyrekcja Okręgu [...] w Warszawie oraz Wydział [...] Prezydium Rady Narodowej Miasta W. Nie ma również wątpliwości, że zgłoszony w niniejszej sprawie wniosek A. K. z dnia [...] stycznia 2005 r. dotyczy wypłaty odszkodowania za przejętą przez Wydział [...] Prezydium Rady Narodowej Miasta W. nieruchomość. Mając powyższe na uwadze Wojewoda stwierdził, iż w aktualnym stanie prawnym nie ma podstaw do rozstrzygnięcia tego żądania przez wydanie decyzji administracyjnej. Przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie przewidują odrębnego postępowania w sprawie samej wypłaty odszkodowania ustalonego ostateczną decyzją administracyjną. Wypłata odszkodowania jest "czynnością techniczną" należącą do fazy wykonania decyzji ustalającej odszkodowanie, nie jest to więc "sprawa administracyjna", rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej (art. 1 kpa). Kwestia ustalenia faktu wypłaty odszkodowania ma zatem charakter cywilnoprawny, a więc zgodnie z art. 2 kodeksu postępowania cywilnego może być rozstrzygnięta w postępowaniu cywilnym. Na w/w postanowienie Wojewody [...], skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. K. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Sąd w pełni podzielił pogląd i argumentację Prezydenta Miasta W. i Wojewody [...] odnośnie konieczności zwrotu wniosku skarżącej w trybie art. 66 § 3 kpa. W niniejszej sprawie istota zagadnienia sprowadzała się do zbadania przez Sąd, czy w postępowaniu administracyjnym dopuszczalne było rozpatrzenie wniosku A. K. z dnia [...] stycznia 2005 r. o ostateczne rozliczenie przyznanego odszkodowania za przejętą przez Wydział [...] Prezydium Rady Narodowej Miasta W. część nieruchomości o powierzchni [...] m², położoną przy ul. [...], poprzez wypłatę zaległego od 1972 r. odszkodowania w wysokości odpowiadającej obecnej wartości rynkowej gruntu, wypłacenie utraconych korzyści oraz wypłacenie odszkodowania za rozebrane zabudowania. Pismo skarżącej o "[...]" obejmuje swoją treścią nie tylko samo żądanie wypłaty kwoty pieniężnej ustalonej w decyzji, ale zawiera też dodatkowe wnioski dotyczące waloryzacji przyznanego świadczenia oraz wypłaty utraconych korzyści i odszkodowania za rozebrane zabudowania. Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94), pod rządami której została wydana powyższa decyzja, wywłaszczenie następowało za odszkodowaniem, a obowiązek jego wypłaty ciążył na ubiegającym się o wywłaszczenie. Z treści decyzji z dnia [...] sierpnia 1972 r. wynika, że wypłaty odszkodowania miał dokonać Wydział [...] Prezydium Rady Narodowej Miasta W. Natomiast w razie nie zgłoszenia się właściciela lub jego następców prawnych po odbiór odszkodowania w terminie 3 miesięcy od daty wydania tej decyzji, kwotę odszkodowania należało przekazać do depozytu sądowego zgodnie z art. 26 ust.2 w/w ustawy. Ponieważ wniosek strony zmierzał (między innymi), do wykonania jej żądania dotyczącego wypłaty - ustalonej już wcześniej w postępowaniu administracyjnym - kwoty pieniężnej, to sprowadzał się on w istocie do czynności czysto technicznej, dla której tryb administracyjny nie ma zastosowania. Realizacja bowiem roszczenia pieniężnego o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, nie jest sprawą administracyjną rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej. Nie ma zatem podstaw do rozpatrzenia żądania wypłaty ustalonego odszkodowania przez wydanie odrębnej decyzji administracyjnej. Tak więc, skoro przepisy nie przewidują odrębnego postępowania administracyjnego w sprawie samej wypłaty odszkodowania, a wypłata odszkodowania jest czynnością techniczną należącą do fazy wykonania decyzji wywłaszczeniowej i nie jest to sprawa administracyjna rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej, dlatego też organy I i II instancji prawidłowo orzekły o zwrocie - w trybie art. 66 § 3 kpa - wniosku A. K. w sprawie ostatecznego rozliczenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. Skarżąca, aby uzyskać wypłatę ustalonego odszkodowania, powinna podjąć działania w stosunku do osoby zobowiązanej do wypłaty tego odszkodowania - Wydziału [...] Prezydium Rady Narodowej Miasta W. lub jego następcy prawnego. Ponadto, Sąd wziął pod uwagę fakt, że roszczenia skarżącej dotyczące waloryzacji przyznanego świadczenia, wypłaty utraconych korzyści oraz wypłaty odszkodowania za rozebrane zabudowania mają charakter cywilnoprawny, a więc zgodnie z art. 2 kodeksu postępowania cywilnego są rozstrzygane w postępowaniu cywilnym. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło