I SA/Wa 703/09

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku H.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi H.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 703/09 oddalił skargę H.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej. W tej sytuacji H.P. wnioskiem z dnia 23 października 2009 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem L.. Źródłem utrzymania rodziny są świadczenia emerytalne skarżącej oraz jej męża w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Posiadany majątek to dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną oraz że większą część uzyskiwanego dochodu przeznacza na zakup lekarstw i leczenie. Wobec podniesionych we wniosku okoliczności, celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawczyni, pismem z dnia 3 listopada 2009 r. wezwano skarżącą do złożenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, dodatkowych oświadczeń i dokumentów, w tym do złożenia dokumentów potwierdzających wysokość świadczeń emerytalnych uzyskiwanych przez wnioskodawczynię oraz jej męża, wyciągów lub wykazów z posiadanych przez wnioskodawczynię oraz jej męża rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, dokumentów wskazujących oraz potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych w związku z utrzymaniem oraz leczeniem, a także oświadczenia czy i w jakiej wysokości wypłacone zostało wnioskodawczyni odszkodowanie za działkę nr [...] wydzieloną pod drogę gminną. Jednocześnie wezwano skarżącą do złożenia oświadczenia czy nadal jest właścicielką działek powstałych w wyniku podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], obręb L., zatwierdzonego decyzją Wójta Gminy L. z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...]. Jeżeli zaś nastąpiło ich zbycie - do nadesłania stosownych dokumentów (np. umowa kupna – sprzedaży) potwierdzających powyższy fakt. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca nadesłała pismo z dnia 18 listopada 2009 r., do którego załączyła szereg dokumentów potwierdzających m.in. wysokość uzyskiwanych świadczeń emerytalnych, liczne rachunki i faktury za energię elektryczną, za wywóz śmieci, media, zakup lekarstw itp. Z uwagi na fakt, że wnioskodawczyni nie nadesłała wyciągów lub wykazów z posiadanego przez jej męża rachunku bankowego, a także nie złożyła stosownego oświadczenia w kwestii posiadania (lub nie) działek powstałych w wyniku podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], pismem z dnia 25 listopada 2009 r. ponownie wezwano skarżącą do złożenia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy – stosownych wyjaśnień i dokumentów dotyczących powyższych kwestii. Wezwanie doręczone zostało w dniu 30 listopada 2009 r. Termin do jego wykonania upływał zatem w dniu 7 grudnia 2009 r. Mimo upływu wyznaczonego terminu wezwanie nie zostało wykonane. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że H.P. nie wykazała dostatecznie, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W rozpoznawanej sprawie H.P. pismem z dnia 25 listopada 2009 r. została wezwana do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, pozwalających na pełne wyjaśnienie jej sytuacji materialnej, a tym samym ustalenie istnienia przesłanek do ewentualnego pozytywnego załatwienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mimo tego, że przedmiotowe pismo było kolejnym pismem w powyższej kwestii skarżąca nie wykonała wezwania - nie nadesłała żądanych oświadczeń i dokumentów. Stwierdzić zatem należy, że wnioskodawczyni nie wykazała należycie, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania i brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego w tym przedmiocie wniosku. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.