I SA/Wa 704/09

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T.Z., Z.B., J.G., A.G. i S.P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem zawartym w skardze kasacyjnej z 20 listopada 2009 r. oraz złożonym na urzędowym druku PPF opatrzonym datą 24 listopada 2009 r. T.Z. wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z.B., J.G., A.G., S.P. oraz własnej na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. W powyższej sprawie wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że posiada mały dochód w stosunku do osób będących na jej utrzymaniu. Ma ona bowiem na utrzymaniu troje dzieci w wieku szkolnym. Koszt dojazdów dzieci do szkoły wynosi miesięcznie [...] złotych, czesne za studia jednej z córek [...] złotych miesięcznie, pomoce dydaktyczne dla córki uczącej się w szkole muzycznej ok. [...] złotych miesięcznie. Ponadto w związku z częstymi chorobami dzieci, skarżąca wydaje miesięcznie na leki ok. [...] złotych. Natomiast miesięczne opłaty za gaz, prąd, wodę, wywóz śmieci wynoszą ok. [...] złotych. Wskazała ponadto, że koszt zakupu węgla i drzewa na zimę wynosi ok. [...] złotych. Mąż skarżącej jest obecnie osobą bezrobotną i z tego tytułu uzyskuje zasiłek w kwocie [...] złotych. Skarżąca zaś uzyskuje wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w wysokości [...] złotych. Rodzina zamieszkuje w domu pow. [...] m2 i posiada niewielką nieruchomość rolną o pow. [...] ha. Zgodnie z oświadczeniem skarżąca nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych ani oszczędności. Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Na wstępie wyjaśnić należy, iż wprawdzie w formularzu wniosku skarżąca nie określiła zakresu wnioskowanego prawa (nie wypełniła rubryki 4 wniosku), niemniej zakres ten można było ustalić w oparciu o treść żądania zawartego w skardze kasacyjnej z dnia 20 listopada 2009 r., gdzie wskazała ona że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Oznacza to zatem, że wnosi ona o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 powołanej ustawy. Stosownie zaś do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. Instytucja prawa pomocy stanowi bowiem formę pomocy państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów procesu bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania. W badanej sprawie T.Z. nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez ryzyka wystąpienia uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny - co uzasadniałoby przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przeciwnie, w przedstawionym przez nią stanie faktycznym dotyczącym sytuacji materialnej i rodzinnej nie można stwierdzić, by poniesienie kosztów sądowych, obejmujących obecnie wyłącznie wpis od skargi kasacyjnej wynoszący 100 złotych, leżało poza zakresem jej możliwości finansowych. Zważyć należy, iż zarówno skarżąca jak i jej mąż posiadają stałe i regularne źródło dochodów w postaci wynagrodzenia za pracę (w przypadku skarżącej) i zasiłku dla bezrobotnych (w przypadku jej męża) w łącznej kwocie [...] złotych miesięcznie. Wprawdzie skarżąca wskazuje na ponoszone miesięcznie wydatki obejmujące: koszty dojazdów dzieci do szkół, czesnego i pomocy dydaktycznych w łącznej kwocie [...] złotych, opłaty za media – ok. [...] złotych oraz wykup leków- [...] złotych, jednakże zestawiając te wydatki z uzyskiwanym przez pięcioosobową rodzinę miesięcznym dochodem stwierdzić należy, że uiszczenie wpisu od wniesionej skargi kasacyjnej w kwocie 100 złotych nie stwarza zagrożenia dla ekonomicznej egzystencji rodziny. Nadal bowiem, po realizacji ww. wydatków i uiszczeniu należnego wpisu do jej dyspozycji pozostaje kwota ok. [...] złotych. Wskazywany zaś przez stronę wydatek związany z zakupem opału na zimę, był wydatkiem jednorazowym, zatem nie wpływa on znacząco na ocenę obecnej sytuacji majątkowej rodziny. Nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazać przy tym należy, że skarżąca mimo deklarowanej trudnej sytuacji materialnej wygospodarowała w ramach własnych możliwości środki niezbędne dla ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, który w jej imieniu sporządził skargę kasacyjną. Skoro zaś była ona w stanie wygospodarować na ten cel odpowiednie środki finansowe, to nie ma podstaw do uznania, że nie jest ona w stanie opłacić należnego wpisu. Skoro zaś, jak wskazano wyżej, instytucja prawa pomocy skierowana jest do osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów sądowych bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny, to nie ma możliwości przyznania tego prawa osobom, które są w stanie wygospodarować w ramach własnych możliwości finansowych (np. poprzez ograniczenie wydatków) środki wystarczające do prowadzenia procesu bez ryzyka wystąpienia ww. zagrożenia. W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.