I SA/Wa 705/06

WyrokWSA w Warszawie2006-07-18

Skład orzekający: Anna Łukaszewska-Macioch, Iwona Kosińska, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozpatrzenie odwołania wniesionego po terminie, bez jego przywrócenia, przez organ odwoławczy stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji?
Ratio decidendi
Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa określone w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Oznacza to weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości. W konsekwencji, decyzja organu odwoławczego dotknięta jest wadą nieważności.
Stan faktyczny
J. K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza M. przyznającą pomoc w formie usług opiekuńczych. Skarżący podnosił, że przy ustalaniu dochodu, będącego podstawą przyznania świadczenia, zawyżono dochód z gospodarstwa rolnego. Sąd stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, ponieważ organ ten rozpatrzył odwołanie wniesione po terminie, bez jego przywrócenia.
Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie Asesor WSA Iwona Kosińska Asesor WSA Agnieszka Miernik /spr./ Protokolant Rafał Puścian po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2006r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lutego 2006r. nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., po rozpatrzeniu odwołania J. K. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza M. z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w sprawie przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych w zakresie – pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych od dnia 2 stycznia 2006 r. do dnia 31 grudnia 2006 r. przez 2 dni w tygodniu po 2 godziny dziennie. Z ustaleń organów orzekających w sprawie wynika, że na wniosek J. K. przyznane mu zostało świadczenie z pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych częściowo płatnych w wysokości 15% kosztu usług opiekuńczych (za 1 godzinę usług opiekuńczych odpłatność wyniosła 1,20 zł). Odpłatność za przyznane usługi ustalono zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej w M. Nr XXVII/174/05 z dnia 25 lutego 2005 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad przyznawania i odpłatności oraz częściowego lub całkowitego zwalniania z opłat za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze. Organ pierwszej instancji uznał, iż J. K. spełnia przesłanki ustawowe konieczne dla objęcia go przedmiotową pomocą. Od decyzji Burmistrza M. J. K. złożył odwołanie podnosząc, że przy ustalaniu dochodu, będącego podstawą przyznania świadczenia z pomocy społecznej, zawyżony został dochód uzyskiwany przez niego z gospodarstwa rolnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną wskazało, że stosownie do przepisów art. 50 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej decyzja o przyznaniu usług opiekuńczych ma charakter uznaniowy. A zatem decyzje dotyczące przyznawania pomocy społecznej na zasadach szczególnych ze względu na swój wyjątkowy charakter winny być podejmowane po przeprowadzeniu dogłębnej analizy wszystkich indywidualnych okoliczności sprawy. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji ustalił, że źródłem utrzymania odwołującego jest dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł i świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł, co daje miesięczny dochód w wysokości [...] zł. Kwota ta przekracza kryterium dochodowe określone w rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r., tj. kwotę 461 zł na osobę. W tej sytuacji Kolegium uznało, że J. K. nie jest uprawniony do korzystania nieodpłatnie z usług opiekuńczych, a zatem organ pierwszej instancji podjął prawidłowe rozstrzygnięcie mieszczące się w granicach uznania administracyjnego. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. wniósł J. K. podnosząc te same argumenty, co w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę na decyzję administracyjną nie jest związany granicami skargi, ale jedynie jest związany zakresem rozstrzygnięcia objętego decyzją. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, czyli jej zgodności z prawem, władny jest uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnosiła w skardze strona. Taka sytuacja występuje w sprawie niniejszej, gdzie podstawę rozstrzygnięcia stanowią okoliczności, które Sąd winien wziąć pod uwagę z urzędu. Decyzja Burmistrza M. jako organu pierwszoinstancyjnego została wydana w dniu [...] stycznia 2006 r. Jak wynika z dowodów zawartych w aktach sprawy, została ona przesłana do strony skarżącej J. K. na adres wskazany przez stronę dla doręczeń w toku całego postępowania administracyjnego - w dniu 10 stycznia 2006 r. Od dnia 10 stycznia 2006 r. rozpoczął więc bieg 14-dniowy terminu do wniesienia odwołania od decyzji do organu drugiej instancji, czyli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O.. Termin ten upłynął z dniem 24 stycznia 2006 r. Ze względu na to, że do tego dnia nie zostało wniesione odwołanie od decyzji, uzyskała ona przymiot decyzji ostatecznej z dniem 24 stycznia 2006 r. Okoliczność, iż odwołanie zostało wniesione po terminie została wskazana organowi odwoławczemu w piśmie przewodnim przekazującym odwołanie wraz z aktami organowi drugiej instancji (dnia 30 stycznia 2006 r.). Te kwestie jednak nie były w ogóle przedmiotem oceny przez organ odwoławczy. W konsekwencji organ ten dokonał oceny w postępowaniu odwoławczym decyzji Burmistrza M. z dnia [...] stycznia 2006 r., która była już decyzją ostateczną. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa, rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa - określone w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, czyli decyzji, która korzysta z ochrony trwałości w myśl art. 16 § 1 kpa. W konsekwencji powyższych uchybień prawnych stwierdzić należy, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lutego 2006 r. dotknięta jest wadą nieważności. Uzasadnia to merytoryczne orzeczenie zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - stwierdzające nieważność zaskarżonej decyzji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło