I SA/Wa 706/16
WyrokWSA w Warszawie2016-10-13
Skład orzekający: Bożena Marciniak, Magdalena Durzyńska, Tomasz Szmydt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania odszkodowania za nieruchomość na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest zasadna, gdy poprzedni właściciel nie miał faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. z powodu wcześniejszego przejęcia gruntu pod inwestycję publiczną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przesłanki z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami muszą być spełnione łącznie, w tym faktyczna możliwość władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. W sprawie stwierdzono, że nieruchomość została przejęta i oddana w posiadanie publicznemu podmiotowi (szkole) najpóźniej w maju 1953 r., co pozbawiło dawnych właścicieli faktycznej możliwości władania nią po tej dacie. Wobec braku dowodów przeciwko dokumentom urzędowym potwierdzającym ten stan, odmowa przyznania odszkodowania była prawidłowa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie, która została przejęta na podstawie dekretu z 1945 r. oraz decyzji lokalizacyjnych pod inwestycję publiczną – Zasadniczą Szkołę. Wnioskodawcy kwestionowali brak spełnienia warunku faktycznej możliwości władania nieruchomością po 5 kwietnia 1958 r., podnosząc, że nie wyjaśniono wszystkich okoliczności dotyczących korzystania z działki.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska (spr.) WSA Tomasz Szmydt Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2016 r. sprawy ze skargi P. S.-K., L. S.-K. oraz O. S.-K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość oddala skargę.
Wyrokiem I OSK 50/16 z dnia 12 kwietnia 2016r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie (NSA) uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (WSA) w sprawie I SA/Wa 81/11. Ww wyrokiem WSA oddalił skargę na decyzję Wojewody [...] (dalej jako organ/wojewoda) z dnia [...] czerwca 2010 r.
nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. o odmowie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] hip. [...].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ ustalił, iż nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] hip. [...] o powierzchni [...] m2 znajduje się na obszarze objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 – dalej jako dekret). Z dniem wejścia w życie dekretu tj. 21 listopada 1945 r. grunty nieruchomości [...] - w tym grunt przedmiotowej nieruchomości - przeszły na własność gminy [...], a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) - na własność Skarbu Państwa. Aktualnie ww grunt stanowi własność [...] i pozostaje w użytkowaniu Specjalnego Ośrodka [...] (wchodzi w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]).
Według danych z księgi hipotecznej przed wejściem w życie dekretu przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność J. E. K.-K., który nie złożył wniosku o przyznanie prawa własności czasowej w trybie art. 7 ww dekretu.
W dniu 29 czerwca 1999 r. Z. K.-K. S. złożyła w imieniu własnym oraz rodzeństwa: B. K.-K. i E. K.-K., wniosek o przyznanie odszkodowania za teren położony przy
ul. [...].
Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Prezydent [...] odmówił przyznania odszkodowania za ww nieruchomość stwierdzając, iż w przedmiotowej sprawie nie został spełniony jeden z dwóch, przewidzianych w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 1774, dalej jako ugn) warunków, dotyczący utraty możliwości władania działką przez dawnych właścicieli po dniu 5 kwietnia 1958 r. z uwagi na fakt wcześniejszego przejęcia gruntu pod inwestycję.
W oparciu o zgromadzoną przez organ I instancji dokumentację wojewoda ustalił, że decyzją lokalizacyjną nr [...] z dnia [...] marca 1953 r. Prezydium Rady Narodowej w [...], wyraziło zgodę na lokalizację szczegółową wstępną dla Zasadniczej Szkoły [...] na terenie położonym przy ul. [...] i [...], w granicach oznaczonych za załączniku graficznym nr [...] a objęta zaskarżoną decyzją nieruchomość wchodziła w skład gruntu przeznaczonego pod budowę tejże szkoły.
W tym zakresie powołując się na dokumenty archiwalne organ wskazał, że pismem z dnia [...] kwietnia 1953 r. nr [...] Minister Gospodarki Komunalnej zwrócił się do Przewodniczącego Prezydium Rady Narodowej w [...], o szybkie przekazanie terenu Zasadniczej Szkole [...] (dalej jako Szkoła) w związku z koniecznością zagospodarowania gruntu. Następnie pismem z dnia [...] kwietnia 1953 r. nr [...], Prezydium Rady Narodowej w [...] wyraziło zgodę na przekazanie w zarząd i użytkowanie ww Szkole gruntu w rejonie ulic [...] i [...] w granicach wyznaczonych na szkicu nr [...] (ok. 7,5 ha), będącym załącznikiem do zaświadczenia lokalizacyjnego nr [...] z dnia [...] marca 1953 r. Protokół zdawczo-odbiorczy w tym zakresie sporządzono w dniu [...] maja 1953 r. Organ ustalił także, że w dniu [...] lipca 1954 r. wydane zostało przez Prezydium Rady Narodowej w [...] zaświadczenie lokalizacyjne nr [...], zmieniające granice terenu przeznaczonego dla Zasadniczej Szkoły [...] a działka hipoteczna [...] pozostała w obszarze przeznaczonym pod szkołę. Wprowadzenie w posiadanie ww terenu zgodnie z załącznikiem graficznym do tej lokalizacji (nr [...]) nastąpiło w dniu [...] stycznia 1955 r., co obrazuje protokół zdawczo-odbiorczy z tej samej daty.
Na dowód utraty możliwości władania działką przez dawnych właścicieli po dniu
5 kwietnia 1958 r. z uwagi na fakt wcześniejszego przejęcia przedmiotowego gruntu pod inwestycje organ przedstawił także korespondencję prowadzoną pomiędzy Spółdzielnią Mieszkaniowo-Budowlana "[...]" a Dyrektorem Szkoły [...]. Wskazał, że w dniu 16 października 1954 r. Spółdzielnia Mieszkaniowo-Budowlaną "[...]" otrzymała zaświadczenie lokalizacyjne nr [...], wyrażające zgodę na budowę budynków bliźniaczych na terenie położonym przy ul. [...]. Z załącznika graficznego do ww. zaświadczenia lokalizacyjnego (nr [...]), wynika, iż wskazany w nim teren graniczył bezpośrednio z terenem objętym lokalizacją nr [...] dla Zasadniczej Szkoły [...], u zbiegu ulic [...] i [...] (na niektórych mapach oznaczonej jako ul. [...]).
Organ zwrócił też uwagę, że w aktach sprawy znajduje się pismo Kierownika [...] Urzędu Budowlanego PRN w [...] z dnia [...] maja 1955 r. dotyczące ustaleń zawartych pomiędzy Szkołą, a Spółdzielniami Mieszkaniowo- Budowlanymi "[...]", "[...]" i "[...]", co do zwrotu części kosztów wynawożenia terenu przez Szkołę, a także sprawy przeniesienia parkanu na nowe granice. Akta zawierają także:
– notatkę z dnia [...] maja 1957 r. z rozpoznania terenu, sporządzoną przez m.in. Kierownika Pracowni BUW "[...]" i przedstawiciela Towarzystwa Budowy Mieszkań. Z notatki tej wynika, iż ww. grunt o pow. ok. 8,5 ha jest obecnie użytkowany przez Szkołę;
– pismo Dyrektora Zasadniczej Szkoły [...] z dnia [...] czerwca 1957 r. skierowane od PRN w [...], zgodnie z którym, Szkoła zajmuje ww. teren od 1948 r. i sukcesywnie przez kolejne lata go zagospodarowywała, a cały należący do Szkoły grunt został ogrodzony (prowizorycznie);
– pismo Podsekretarza Stanu Ministerstwa Oświaty z dnia [...] lipca 1957 r. do Zastępcy Przewodniczącego Rady Narodowej, który stwierdza ,,(...). Na terenie obecnej lokalizacji Szkoły [...] jedynej w Polsce Ministerstwo Oświaty planuje budowę budynku szkolnego, a teren jest w pełni zagospodarowany i użytkowany jako warsztat szkoleniowy" .
Organ wskazał ponadto, że zasadnicza zmiana położenia Szkoły i w konsekwencji przesunięcie jej granic nastąpiło dopiero po 1958 r. W aktach sprawy znajduje się decyzja z dnia [...] czerwca 1958 r. PRN w [...], uchylająca lokalizację nr [...] z dnia [...] lipca 1954 r., i zmniejszająca teren szkoły do powierzchni ok. 4 ha. W dniu 11 stycznia 1965 r. Dyrekcja Rozbudowy Miasta [...] wystąpiła do PRN w [...] z wnioskiem terenowym nr [...] o wydanie decyzji w sprawie przekazania terenu przy ul. [...] (w tym hip. [...]) pod budowę szkoły specjalnej. W uzasadnieniu ww wniosku widnieje zapis, że całość terenu jest w posiadaniu Zasadniczej Szkoły [...] (uprawa kwiatów i warzyw). Przekazanie terenu pod budowę Szkoły Specjalnej nastąpiło w dniu [...] maja 1965 r. protokołem zdawczo odbiorczym, w oparciu o decyzję z dnia [...] marca 1965 r.
nr [...].
Uzasadniając swoje stanowisko organ podał także, że w aktach sprawy znajdują się oświadczenia Z. K. S. oraz K. R. dotyczące możliwości posiadania działki hip. [...] przez dawnych właścicieli. Z. K. S. oświadczyła, że w roku 1955 planowała ona wraz z mężem budowę domu jednorodzinnego, a braną pod uwagę lokalizacją była działka przy ul. [...], co skutkowało wielokrotnymi wizjami lokalnymi na tej nieruchomości. Od budowy domu jednak odstąpiono z powodu otrzymania przydziału na mieszkanie w innym rejonie [...]. K. R. oświadczył natomiast, iż wg przekazów rodzinnych działka przy ul. [...] w latach 50-tych była uprawiana przez rodzinę K. (wskazał na drobne uprawy krzewów owocowych i robione z nich konfitury).
Organ uznał, iż powyższe oświadczenia, nie mogły zostać potraktowanie jako dowód potwierdzający możliwość władania działką przez dawnych właścicieli do dnia 5 kwietnia 1958 r. Podniósł, ze Z. K. S. nie załączyła do swojego oświadczenia żadnego dokumentu wskazującego na to, że w owym czasie podjęła jakiekolwiek starania o pozwolenie na budowę domu na działce hip. [...] (plany architektoniczne domu, plany geodezyjne, wystąpienia o zgodę na budowę itp.)
W zaskarżonej decyzji wojewoda zwrócił uwagę, że "faktyczna możliwość władania nieruchomością", o jakiej mowa w art. 215 ust. 2 ugn, to nie tylko efektywne z niej korzystanie, lecz także sama tylko możliwość takiego korzystania, choćby władający nie czynił z niej użytku. Wskazał jednak, że tego rodzaju możliwość władania nieruchomością nie może mieć miejsca w sytuacji, w której poprzedni właściciele zostali definitywnie pozbawieni możliwości jakiegokolwiek korzystania z działki, co następowało zazwyczaj w chwili jej rzeczywistego zajęcia w związku z realizacją inwestycji państwowych. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministarcyjne organ podał, że przesłanka wskazana w art. 215 ugn może być ustalona jedynie na podstawie dowodów potwierdzających fakt i datę zajęcia gruntu pod inwestycję. W tym zakresie uznał, że organ pierwszej instancji zgromadził stosowny materiał dowodowy tj. dokumenty takie jak: decyzje lokalizacyjne, protokoły zdawczo - odbiorcze, korespondencję ze Spółdzielniami graniczącymi z terenem Szkoły, i uznał, że wynika z nich jednoznacznie brak możliwości faktycznego władania sporną nieruchomością przez dawnych właścicieli przed datą 5 kwietnia 1958 r. Organ odniósł się także do pism K. R. i Z. K. S.. Wskazał, że w swoim piśmie K. R. nie wspomina o jaką konkretnie działkę chodzi, nie podaje żadnego przedziału czasowego, którego dotyczą podawane przez niego informacje na temat sposobu jej użytkowania. Zwrócił przy tym uwagę, że jedyną datą, jaką na podstawie ww oświadczenia można odnieść do przedstawionych losów rodziny, to okres powstania warszawskiego, w którym to czasie, jak podaje autor oświadczenia. "działka przy ul. [...] była celem częstych wypadów rodziny poza ścisłą aglomerację miejską".
Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r.
nr [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Z. K. S.. Wniosła o jej uchylenie i zarzuciła organowi niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności w zakresie faktycznej możliwości władania nieruchomością.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Badając sprawę w ramach art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako ppsa) Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego a jej uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 kpa. W działaniu organu Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Sąd podziela argumentację przytoczoną przez organ oraz ustalenia faktyczne i ocenę prawną, jakiej dokonano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Podstawę prawną w sprawie stanowił art. 215 ugn. Zgodnie z ust. 2 tego art. przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Zgodnie z ww przepisem, w ramach przyznanego odszkodowania poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni mogą otrzymać w użytkowanie wieczyste działkę pod budowę domu jednorodzinnego.
Przesłanki określone w art. 215 ust. 2 ugn muszą być spełnione łącznie. Faktyczna możliwość władania, o której mowa w art. 215 ust. 2 ugn odnosi się do stanu faktycznego, tzn. takiego, w którym poprzedni właściciel lub jego następcy prawni mogli korzystać z nieruchomości. Jak słusznie wskazał organ, możliwość władania nieruchomością to nie tylko efektywne z niej korzystanie, lecz także sama tylko możliwość takiego korzystania, choćby władający nie czynił z niej użytku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2006 r. sygn. I SA/Wa 2138/05 LEX nr 219405, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 1998 r. sygn. IV SA 311/96 LEX nr 45948).
W przedmiotowej sprawie sporna nieruchomość została objęta działaniem dekretu a jednocześnie jej właściciel nie został pozbawiony możliwości władania dopiero po dniu 5 kwietnia 1958 r. gdyż jak wynika wprost a materiału dowodowego, objęta postępowaniem odszkodowawczym działka o pow. około 500 mkw została przeznaczona pod teren Zasadniczej Szkoły [...]. Okoliczności tej strona skarżąca co do zasady nie kwestionuje. Bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostaje okoliczność czy cała ww działka została zajęta pod konkretne uprawy Szkoły skoro wymienione w decyzji organu dokumenty wskazują, iż teren wraz z większym otaczającym go areałem stanowił obszar objęty decyzją lokalizacyjną i został przeznaczony pod inwestycję publiczną. Bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostaje także okoliczność, ze ww decyzja lokalizacyjna była następnie zmieniana a także i to, że nieruchomość do dzisiaj nie została zabudowana. Bez znaczenia dla wyniku sprawy jest też fakt, iż dziś, tj. w XXI wieku teren ten zajęty jest pod boisko szkolne czy teren zielony. Przesłanki określone w art. 215 ust. 2 ugn są jednoznaczne i nie budzą wątpliwości interpretacyjnych. Nie ma w nich mowy o kwestii realizacji bądź braku realizacji jakiejkolwiek inwestycji. Istotne jest natomiast wykazanie, czy po dacie określonej w ww przepisie były właściciel mógł faktycznie władać ww gruntem.
Dołączone do akt administracyjnych załączniki w postaci map sytuacyjnych, dokumenty potwierdzające przekazanie w I połowie lat 50-tych ubiegłego wieku ww gruntów w posiadanie Szkoły, w tym w szczególności liczne protokoły zdawczo-odbiorcze (po zmianie granic inwestycji) a także korespondencja inwestorów sąsiadujących bezpośrednio z ww terenem wskazują w sposób nie budzący wątpliwości, iż nieruchomość objęta wnioskiem o odszkodowanie wraz z innymi nieruchomościami została przeznaczona na działalność szkoły, która władztwo swe faktycznie wykonywała. Nie znajduje zatem uzasadnienia zarzut skargi wskazujący na to, ze organ naruszając przepisy postępowania dowodowego nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że znajdujące się w aktach sprawy i szczegółowo omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dowody to w znacznej mierze dokumenty urzędowe, które w żadnym zakresie ani gdy chodzi o ich formę ani gdy chodzi o ich treść w toku postępowania administracyjnego ani w toku postępowania przed tut. Sądem nie zostały przez stronę skarżącą zakwestionowane. Chodzi w szczególności o:
– decyzję lokalizacyjna nr [...] z dnia [...] marca 1953 r.
– pismo z dnia [...] kwietnia 1953 r. nr [...], w którym Prezydium Rady Narodowej w [...] wyraziło zgodę na przekazanie w zarząd i użytkowanie Zasadniczej Szkole [...] grunt w rejonie ulic [...] i [...] w granicach wyznaczonych na szkicu nr [...]
(ok. 7,5 ha), będące załącznikiem do zaświadczenia lokalizacyjnego nr [...] z dnia [...] marca 1953 r.,
– protokół zdawczo odbiorczy sporządzony w dniu [...] maja 1953 r.,
– zaświadczenie lokalizacyjne nr [...], zmieniające granice terenu przeznaczonego dla Zasadniczej Szkoły [...],
– protokół zdawczo odbiorczy w zmienionych granicach, sporządzony w dniu
[...] stycznia 1955 r.,
– korespondencję prowadzona pomiędzy Spółdzielnią Mieszkaniowo-Budowlaną "[...]" a Dyrektorem Szkoły [...],
– pismo Kierownika [...] Urzędu Budowlanego PRN w [...] z dnia [...] maja 1955 r. dotyczące ustaleń zawartych pomiędzy Szkołą, a Spółdzielniami Mieszkaniowo-Budowlanymi "[...]", "[...]" i "[...]";
– notatkę z dnia [...] maja 1957 r. z rozpoznania terenu, sporządzoną przez m.in. Kierownika Pracowni BUW "[...]" i przedstawiciela Towarzystwa Budowy Mieszkań;
– pismo Dyrektora Zasadniczej Szkoły [...] z dnia [...] czerwca
1957 r. skierowane od PRN w [...],
– pismo Podsekretarza Stanu Ministerstwa Oświaty z dnia [...] lipca 1957 r. do Zastępcy Przewodniczącego Rady Narodowej.
Z ww dokumentów jednoznacznie wynika, że Szkoła zajmowała ww. teren od 1948 r. i sukcesywnie przez kolejne lata go zagospodarowywała, a ponadto, że cały będący w jej posiadaniu grunt został o g r o d z o n y. Treść dokumentów wskazuje także, że przed 1958r. ww teren był użytkowany przez Szkolę jako warsztat szkoleniowy, a zatem że nasadzenia tam wówczas istniejące należały do Szkoły. Potwierdza to także oświadczenie Z. K.-K., która oświadczyła że dopiero później dowiedziała się, "iż były to uprawy Szkoły".
Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo dokonały oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zasady logiki i doświadczenia życiowego a nade wszystko reguły wynikające z domniemań określonych w art. 76 kpa nie zostały w żadnej mierze podważone. W sprawie mamy do czynienia z wieloma dokumentami urzędowymi, które w myśl przywołanego art. 76 § 1 i 2 kpa stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone a strona wnioskująca o przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ugn , wbrew zasadom wynikającym z art. 76 § 3 kpa – nie przedstawiła jakiegokolwiek dowodu przeciwko ich treści. Żadne z przywołanych wyżej prywatnych oświadczeń, jak słusznie zauważyły organy administracji, nie stanowi dowodu na poparcie twierdzeń o faktycznej możliwości władania ww gruntem po dacie określonej w art. 215 ust. 2 ugn. Oświadczenia te nie dowodzą także, że ówczesny właściciel myśląc o budowie domu na terenie przedmiotowej działki – mógł w latach 50-tych ubiegłego wieku faktycznie nią władać. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że w sprawie mamy do czynienia z działką pozbawioną dostępu do mediów o powierzchni 500 mkw, wchodzącą w skład ogromnej nieruchomości objętej w posiadanie przez Szkołę i co istotne ( i co nie zostało zanegowane) - nieruchomości, która jak wynika z dokumentów, była ogrodzona i oddana we władanie konkretnie oznaczonemu podmiotowi. Przywołana w decyzji dokumentacja urzędowa dowodzi także, że w sprawie nie mamy do czynienia z władaniem czysto "wirtualnym" lecz z władaniem sprawowanym realnie i nade wszystko udowodnionym. Wyrok WSA w Warszawie z 7 września 2010r. w sprawie I SA/Wa 1748/09, tj. wyrok, na który powołuje się strona skarżąca, wskazuje właśnie, iż w tego typu sprawach istotne jest "wyjaśnienie, kiedy nastąpiło faktyczne przejęcie nieruchomości a zatem także pozbawienie poprzednich właścicieli możliwości faktycznego władania nieruchomością". Otóż w kontrolowanej sprawie należy przyjąć, że pozbawienie faktycznej możliwości władania ww gruntem nastąpiło najpóźniej w maju 1953r. Wówczas teren został przejęty przez podmiot publiczny i ogrodzony, przy czym usytuowanie ogrodzenia zmieniono po mającej miejsce w styczniu 1955r. zmianie granic inwestycji. Świadczy o tym dokumentacja z 1957r. wskazująca na kwestie rozliczenia kosztów ww przedsięwzięcia.
W świetle tak zgromadzonego materiału dowodowego Sąd uznał, ze zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W postępowaniu administracyjnym strona wnosząca o podjęcie działań przez organ administracji winna z organem tym współpracować. W sytuacji gdy przepis prawa materialnego określa przesłanki uzyskania odszkodowania za nieruchomość – wnioskodawca winien wykazać ziszczenie się ww przesłanek. Oczywiste jest, że na zasadzie oficjalności organ ma obowiązek działać z urzędu. Jednak w sytuacji gdy dysponuje on wieloma niezakwestionowanymi dokumentami urzędowymi (korzystającymi z określonego w art. 76 § 1 kpa ustawowego domniemania), odnośnie do których strona skarżąca nie przedstawiła jakiegokolwiek miarodajnego dowodu przeciwnego, to działając w trybie art. 7 kpa ma obowiązek rozpatrzeć wniosek negatywnie. Organy administracji mają bowiem obowiązek uwzględniać "słuszny" interes obywateli i na równi z nim stawiać interes społeczny.
Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika strony skarżącej Sąd uznał, iż w sprawie nie ma przesłanek do bezpośredniego zastosowania (wbrew treści art. 215 ugn) przepisów Konstytucji. Sądy administracyjne nie orzekają bezpośrednio w sprawach dotyczących odszkodowań za odjecie prawa własności lecz sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Ponadto w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zasadność stosowania art. 215 ust. 2 ugn w jego obecnym brzemieniu nie została dotychczas podważona.
Skoro w sprawie nie wykazano aby został spełniony warunek dotyczący pozbawienia poprzedniego właściciela faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. to decyzja negatywnie odnosząca się do wniosku o odszkodowanie nie narusza prawa.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło