I SA/Wa 708/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym - ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego postanawia: 1) przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...] 2) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 28 października 2015 r., sygn. I SA/Wa 708/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2015 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Wraz z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa w zakresie całkowitym – zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy skarżąca wskazała, że środki niezbędne na utrzymanie prowadzonego przez nią pięcioosobowego gospodarstwa domowego (obejmującego skarżącą, jej partnera życiowego oraz troje dzieci) uzyskiwane są zasadniczo z dwóch źródeł dochodu: umowy o pracę konkubenta skarżącej w wysokości [...] zł oraz zasiłku rodzinnego w kwocie [...] zł, pobieranego przez wnioskodawczynię, co daje łączny miesięczny dochód w wysokości [...] zł. Skarżąca oświadczyła ponadto, że korzysta z pomocy udzielnej przez Ośrodek Pomocy Społecznej Gminy[...]. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że mieszka w lokalu użyczonym przez znajomego, płacąc z tego tytułu czynsz w wysokości [...] zł oraz opłaty za światło –[...] zł (co drugi miesiąc). W odniesieniu do oświadczeń złożonych przez skarżącą, w związku z tym, że oświadczenia te okazały się niewystarczające do oceny aktualnego stanu majątkowego strony, na mocy zarządzenia z 25 stycznia 2016 r. wnioskodawczyni została wezwana, stosownie do art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: p.p.s.a., do przedstawienia, m.in., dokumentów ujawniających wysokość aktualnie uzyskiwanych dochodów przez konkubenta skarżącej, wyciągów z posiadanych rachunków bankowych i lokat, szczegółowego wykazu wydatków ponoszonych miesięcznie na konieczne utrzymanie wraz z określeniem ich wysokości. W odpowiedzi na wezwanie sądowe skarżąca oświadczyła, że jedynymi wydatkami koniecznymi w prowadzonym przez nią gospodarstwie domowym są wydatki na żywność w kwocie od [...] do [...] zł miesięcznie, zaś wysokość środków przeznaczanych na cel zależy do wysokości środków przyznanych skarżącej przez ośrodek pomocy społecznej oraz pozyskanych przez konkubenta w wyniku podjęcia dodatkowego – bez umowy – zatrudnienia. Skarżąca przedstawiła ponadto faktury VAT za energię elektryczną oświadczając, że należność wynikająca z faktury z terminem płatności do dnia 10 lutego 2016 r. nie została jeszcze uiszczona, kopię decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2015 r. o przyznaniu zasiłku rodzinnego (w kwotach: [...] zł, [...] zł oraz [...] zł na okres do 31 października 2016 r.) oraz dodatku rodzinnego na każde z trojga dzieci wnioskodawczyni, zaświadczenie o zarobkach konkubenta ([...] zł brutto, [...] zł netto) wraz z umową o pracę w wymiarze – od 15 stycznia 2016 r. – na czas niekreślony, oświadczenie właściciela zajmowanego przez skarżącą mieszkania o pobieraniu z tego tytułu opłaty w wysokości [...] zł ze wskazaniem, że wynajmująca dodatkowo ponosi we własnym zakresie koszty opłat za światło i gaz, oświadczenia skarżącej i jej konkubenta o nieposiadaniu zarejestrowanych na nich pojazdów mechanicznych oraz historię rachunku bankowego skarżącej za okres 1 listopada 2015 r. – 5 lutego 2016 r. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). W świetle art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Brak jest podstaw do rozpoznania złożonego wniosku w zakresie, w jakim obejmuje on żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż z mocy ustawy skarżąca z obowiązku ponoszenia tych kosztów jest zwolniona (art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). Postępowanie w sprawie zwolnienia strony od kosztów sądowych należało zatem umorzyć, gdyż jego prowadzenie w tym zakresie było zbędne (art. 249 a p.p.s.a.). W odniesieniu do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata należało zaś stwierdzić, że zasługuje on na uwzględnienie, gdyż skarżąca wykazała, że środki finansowe, które wpływają do jej budżetu domowego są niewystarczające do pokrycia kosztów działania pełnomocnika procesowego ustanowionego z wyboru. Przyjmując taką ocenę wzięto pod uwagę, iż wnioskodawczyni, osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku (wg zaświadczenia z właściwego urzędu pracy, k. 15) nieposiadająca żadnego majątku ani oszczędności, prowadzi pięcioosobowe gospodarstwo domowe obejmujące troje dzieci i funkcjonujące w oparciu o niewysokie środki pozyskiwane z systemu opieki społecznej, które są niewystarczające do pokrycia niezbędnych kosztów utrzymania rodziny. Źródeł pokrycia środków koniecznych do pokrycia kosztów zastępstwa procesowego nie można upatrywać ponadto – zważywszy na ich wysokość ([...] zł) oraz zaległości strony w regulowaniu bieżących zobowiązań - w dochodach partnera skarżącej. Z tych względów należało stwierdzić, że pokrycie przez wnioskodawczynię kosztów działania pełnomocnika ustanowionego z wyboru nastąpiłoby z uszczerbkiem w utrzymaniu koniecznym członków jej rodziny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania w zakresie, w jakim dotyczyło ono zwolnienia od kosztów postępowania, podjęto na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 249a p.p.s.a. i art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.