I SA/Wa 709/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz WSA Małgorzata Boniecka -Płaczkowska /spr./ Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w S.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 709/05 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. (prawidłowa data wydania decyzji [...] stycznia 2005 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania S. K. z dnia [...] grudnia 2004 r. od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego na syna – W. K. i dodatków do tego zasiłku: z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] organ pierwszej instancji po rozpoznaniu wniosku S. K. - orzekł o odmowie przyznania wyżej wymienionego zasiłku rodzinnego na syna W. K. oraz dodatków do tego zasiłku: z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, iż powodem odmowy przyznania świadczeń jest fakt, iż syn S. K. uczęszcza do [...] Studium [...] w L. w systemie kształcenia [...], a szkołą ta nie mieści się w kategorii szkół w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) W myśl przepisów ustawy przez "szkołę" należy rozumieć: szkołę podstawową, gimnazjum, szkołę ponadpodstawową i ponadgimnazjalną. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 3 pkt 18 i art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Od tej decyzji odwołała się w terminie S. K. W odwołaniu podniosła, że spełnia wszystkie kryteria do przyznania świadczeń rodzinnych. Jest matką samotnie wychowującą dziecko, a syn uczęszcza do szkoły. Wskazała, że wraz z synem pobiera rentę po zmarłym mężu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że odwołanie nie jest zasadne, a stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji jest zgodne z obowiązującymi przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ podkreślił, że w sprawie jest bezsporne, iż syn skarżącej W. K. (ur. [...]) w roku szkolnym 2004/2005 był uczniem [...] Studium [...] w L. w systemie kształcenia [...], na co wskazuje zaświadczenie z dnia [...] września 2004 r. podpisane przez Dyrektora tego Studium, znajdujące się w aktach sprawy. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 18 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez pojęcie "szkoła" - należy rozumieć szkołę podstawową, gimnazjum, szkołę ponadpodstawową i ponadgimnazjalną, a także specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metody pracy i wychowania oraz ośrodek umożliwiający dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo w stopniu głębokim realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki. Zdaniem organu odwoławczego rację ma organ pierwszej instancji, iż "szkoła", do której uczęszcza syn skarżącej, nie mieści się w definicji "szkoły", którą zawiera wyżej przytoczony przepis ustawy. Jest to okoliczność, która stanowi podstawę odmowy przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku. Na powyższą decyzję skargę w terminie, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożyła S. K. Wskazała ona, że organy obydwu instancji nieprawidłowo zinterpretowały pojęcie szkoły ponadgimnazjalnej, której definicja została zawarta w ustawie o szkolnictwie wyższym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powołał się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu. Zgodnie z treścią art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej zwana ppsa"), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga analizowana pod tym względem zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca wydane zostały bowiem z naruszeniem prawa procesowego. W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, że syn skarżącej W. K. w roku szkolnym 2004/2005 był uczniem I klasy [...] Studium [...], z terminem ukończenia - czerwiec 2006 r. (zaświadczenie szkoły w aktach administracyjnych). Istotne więc było wyjaśnienie statusu tej szkoły, tj. ustalenie, czy jest to szkoła ponadgimnazjalna w rozumieniu art. 3 pkt 18 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.). Zważyć przy tym należy, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie precyzuje co należy rozumieć pod pojęciem "szkoła ponadgimazjalna". W takiej sytuacji przyjęcie stanowiska organu administracji, że ustalenie treści pojęcia może nastąpić wyłącznie na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych, doprowadziłoby do wniosku, że istnieje luka w prawie. Powszechnie przyjmuje się, że niedopuszczalna jest taka interpretacja przepisu, która prowadzi do luki w prawie, w szczególności jeżeli ustalenie treści pojęcia prawnego jest możliwe przy zastosowaniu innych metod wykładni, np wykładni systemowej i historycznej. Taka sytuacja zachodzi w tym wypadku. Szkoła ponagimnazjalna jest pojęciem zastanym i zdefiniowanym w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.), która w przepisie art. 9 ust. 1 pkt 3 pkt g) stanowi, że szkołą ponadgimnazjalną jest szkoła policealna o okresie nauczania nie dłuższym niż dwa i pół roku, której ukończenie umożliwia osobom posiadającym wykształcenie średnie uzyskanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe po zdaniu egzaminu. Organy obydwu instancji nie wyjaśniły, czy [...] Studium [...] jest szkołą spełniającą te kryteria. Ponadto podnieść należy, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, poza przytoczeniem treści przepisu art. 3 pkt 18 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych i arbitralnym stwierdzeniem, że szkoła, do której uczęszcza syn skarżącej nie jest szkołą mieszczącą się w tej definicji, nie wynika, jakie rozumowanie doprowadziło organ do takiego wniosku. Organy nie poczyniły ustaleń faktycznych w zakresie określenia statusu szkoły, której uczniem jest syn skarżącej. Narusza to przepisy art. 7, 77 §1 i art. 107 § 3 kpa., w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze omówione powyżej okoliczności sąd orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku z mocy art. 145 § 1 pkt 1) lit. c ) i art. 152 ustawy ppsa. Organ pierwszej instancji ponownie rozpoznając wniosek skarżącej o przyznanie zasiłku rodzinnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu pokrycia kosztów wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła - na podstawie statusu [...] Studium [...] w L. – ustali czy jest to szkoła ponadgimnazjalna.