I SA/Wa 709/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie : NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Asesor WSA Joanna Skiba Protokolant I. K. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2007 r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia stwierdzającego równoważność dyplomu oddala skargę. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007r. nr [...] utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia o uznaniu dyplomu o nadaniu tytułu Full Professor, wydanego przez Academie Europeenne d-Information, Word Information Distributed University (Europejską Akademię Informatyzacji) w Belgii, za równoważny z dyplomem o nadaniu tytułu naukowego profesora wydawanym w Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu postanowienia Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego podał, że wnioskiem z dnia 20 września 2006 r. W. S. wystąpił o wydanie zaświadczenia stwierdzającego równoważność uzyskanego w Królestwie Belgii dyplomu o nadaniu tytułu Full Professor z odpowiednim dyplomem wydawanym w Polsce. Dyplom nr [...] wydany w dniu [...] lutego 2006 r. przez Academie Europeenne d-Information, Word Information Distributed University (Europejską Akademię Informatyzacji) w Belgii, stwierdza przyznanie Wojciechowi Słomskiemu tytułu Full Professor. Rozpatrując wniosek Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego ustalił, że Rzeczpospolita Polska nie jest związana z Królestwem Belgii umową międzynarodową o wzajemnym uznawaniu równoważności dokumentów o nadaniu tytułów naukowych. Również prawo krajowe nie przewiduje możliwości uznawania uzyskanych za granicą dokumentów o nadaniu tytułu naukowego. W szczególności ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595) nie przewiduje możliwości uznania uzyskanych za granicą dokumentów o nadaniu tytułu profesora za równoważne z odpowiednimi dokumentami o nadaniu tytułu profesora wydawanymi w Polsce. Załączony do wniosku dyplom nie może więc być uznany za równoważny z dyplomem o nadaniu tytułu naukowego w Rzeczypospolitej Polskiej ani w trybie umowy międzynarodowej, ani w trybie przepisów wewnętrznych. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek W. S. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] grudnia 2006 r. W uzasadnieniu Minister powtórzył w całości zajęte uprzednio stanowisko o braku podstawy prawnej dla uznania równoważności dyplomu o nadaniu tytułu Full Professor wydanego przez w Królestwie Belgii z odpowiednim dokumentem otrzymywanym w Polsce. W. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie żądając uchylenia postanowienia z dnia [...] grudnia 2006 r. oraz utrzymującego je w mocy postanowienia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] stycznia 2007 r. Skarżący podniósł, że Rzeczpospolita Polska będąc członkiem Unii Europejskiej winna przestrzegać regulacji unijnych. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydając postanowienie w sposób jawny gwałci podstawowe prawo każdego obywatela Unii Europejskiej do ochrony przed dyskryminacją. Postanowienie dyskryminuje obywatela polskiego, który uzyskał tytuł naukowy w Królestwie Belgii. Nie jest więc respektowana Konwencja w sprawie zwalczania dyskryminacji w dziedzinie oświaty sporządzona w Paryżu dnia 15 grudnia 1960 r. Ponadto Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie przestrzega Konwencji o uznawaniu studiów, dyplomów wyższego wykształcenia i stopni naukowych w państwach regionu Europy sporządzonej w Paryżu dnia 21 grudnia 1979 r. ani Konwencji o uznawaniu kwalifikacji związanych z uzyskaniem wyższego wykształcenia w regionie Europy, podpisanej w Lizbonie 11 kwietnia 1997 r. Skarżący podniósł także, że Biuro Uznawalności Wykształcenia i Wymiany Międzynarodowej nie będąc organem administracji publicznej, lecz uzurpując sobie to prawo, odmawia skarżącemu wglądu w dokumentację zgromadzoną w sprawie. W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego podtrzymał zajęte stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Z informacji uzyskanych przez Biuro Uznawalności Wykształcenia i Wymiany Międzynarodowej od belgijskiego ośrodka ENIC/NARIC w korespondencji elektronicznej z dnia 21 marca 2006 r. wynika, że Academie Europeenne d-Information, Word Information Distributed University, która wydała dyplom Full Professor, nie posiada akredytacji żadnej uznanej belgijskiej instytucji akredytacyjnej. Posiadacze dyplomów wydanych przez tę instytucję nie posiadają uprawnień akademickich (dostęp do dalszych studiów), ani zawodowych (prawo wykonywania zawodu regulowanego). Zatem dyplom o nadaniu W. S. tytułu Full Professor nie jest uznawany w Królestwie Belgii za dokument o nadaniu tytułu naukowego. Natomiast prawo wspólnotowe nie zawiera regulacji dotyczących równoważności tytułów naukowych. Odmawiając stwierdzenia równoważności dyplomu o nadaniu tytułu Full Professor w Królestwie Belgii Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie pozbawił wnioskodawcy żadnego prawa, ponieważ w świetle obowiązujących przepisów prawo do uznania dokumentu o nadaniu powyższego tytułu za równoważny odpowiedniemu dokumentowi o nadaniu tytułu naukowego wydawanemu w Polsce, W. S. nie przysługuje. Ustosunkowując się do zarzutu nieprzestrzegania konwencji międzynarodowych, Minister wyjaśnił, że Konwencja podpisana w Paryżu w dniu 21 grudnia 1979 r. (Dz. U. z 1983 r. Nr 7, poz. 38) oraz Konwencja podpisana w Lizbonie w dniu 11 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 233, poz. 2339) nie stanowią bezpośredniej podstawy prawnej do uznawania zagranicznych dokumentów o wykształceniu. Konwencja podpisana w Paryżu nie dotyczy tytułów naukowych, natomiast Konwencja Lizbońska zawiera jedynie wytyczne odnośnie ogólnych zasad oceny zagranicznych kwalifikacji i dobrej praktyki w ich uznawaniu. Nie daje ona podstaw do stwierdzenia równoważności wykształcenia. Organ wskazał ponadto, że Biuro Uznawalności Wykształcenia i Wymiany Międzynarodowej jako jednostka opiniodawcza podległa Ministrowi Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie jest stroną w sprawie. Stąd wniosek o udostępnienie dokumentacji winien być skierowany do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżonemu postanowieniu nie można zarzucić naruszenia prawa. Uznanie tytułu naukowego nadanego za granicą za równoważny ze stopniem naukowym nadawanym w Rzeczypospolitej Polskiej załatwiane jest w formie zaświadczenia. Zgodnie z art. 217 § 2 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego (kpa) zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Stosownie zaś do art. 218 kpa w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 tego kodeksu, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji publicznej może przed wydaniem zaświadczenia przeprowadzić, w koniecznym zakresie, postępowanie wyjaśniające. Z powyższego wynika, że wydanie zaświadczenia wymaga jedynie ustalenia, czy osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia ma interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego i czy obowiązujący w dacie wydania zaświadczenia stan prawny ma swoje odzwierciedlenie w posiadanej przez organ dokumentacji, z której wynikają fakty, których potwierdzenia żąda osoba ubiegająca się o jego wydanie. Do zaświadczeń nie mają zastosowania przepisy Działu II kpa; organ administracji właściwy w sprawie nie prowadzi postępowania dowodowego, lecz potwierdza fakty albo stan prawny, wynikający z prowadzonej przez siebie ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Postępowanie wyjaśniające organ przeprowadza tylko w zakresie koniecznym do ustalenia treści, której potwierdzenia żąda wnioskodawca. W przypadku odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści organ wydaje postanowienie, które (jako zaskarżalne zażaleniem) powinno zawierać elementy wymienione w art. 124 kpa, w szczególności rozstrzygnięcie oraz jego faktyczne i prawne uzasadnienie. Stwierdzić należy, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydając zaskarżone postanowienie nie naruszył wskazanych wyżej wymogów obowiązujących przy wydawaniu zaświadczeń, a podjęte rozstrzygnięcie uzasadnił należycie i w sposób wyczerpujący. Organ prawidłowo ustalił, że w dacie orzekania nie obowiązywały normy prawa międzynarodowego, ani prawa wewnętrznego, na podstawie których istniałaby możliwość uznania tytułu Full Professor uzyskanego w Królestwie Belgii za równorzędny z tytułem naukowym profesora nadawanym w Rzeczypospolitej Polskiej. Z treści znajdującego się w aktach tłumaczenia tekstu informacji przekazanej drogą elektroniczną (której wiarygodności nie sposób kwestionować) wynika, że instytucja, która wydała w dniu [...] lutego 2006 r. dokument o nadaniu W. S. tytuł Full Profesor, jest instytucją nieakredytowaną i nieuznaną przez flamandzkie czy belgijskie władze edukacyjne. Posiadacze kwalifikacji wydanych przez tę instytucję nie mogą sobie rościć żadnych praw akademickich (dostępu do dalszych studiów) czy też praw zawodowych (dostępu do wykonywania zawodów regulowanych) w Belgii. Prawo do działania w Belgii jako legalna jednostka posiadająca osobowość prawną nie łączy się z prawem do nadawania uznanych stopni i nie daje żadnych skutków i praw dotyczących akredytacji ich programów ani uznania ich statusu jako instytucji szkolnictwa wyższego. W świetle powyższego uznać należy, że w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania Konwencja sporządzona w Paryżu w dniu 21 grudnia 1979 r. Artykuł 7 ust. 1 Konwencji stanowi bowiem, że prawo do powoływania się na jej postanowienia przysługuje osobom, które uzyskały dyplomy wydane przez instytucje uznawane przez właściwe władze umawiającego się państwa. Nie można również uznać za zasadny zarzut niezastosowania się przez organ administracji do postanowień Konwencji podpisanej w Lizbonie w dniu 11 kwietnia 1997 r. Konwencja Lizbońska stanowi deklarację zapewnienia dostępu do edukacji na wszystkich poziomach. W zakresie uznawania kwalifikacji Konwencja ustanawia m. in. wymóg przejrzystości, spójności i wiarygodności procedur i kryteriów przyjmowanych przy dokonywaniu ocen i uznawaniu kwalifikacji. Przy czym, jak wynika z treści postanowień Konwencji, chodzi o kwalifikacje dające dostęp do studiów wyższych (Rozdział IV) oraz kwalifikacje wynikające z wykształcenia uzyskanego w szkolnictwie wyższym (Rozdział VI), a nie o stopnie i tytuły naukowe. Obie powołane Konwencje nie mogły więc stanowić podstawy ustaleń Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego niezbędnych do rozpatrzenia wniosku skarżącego. Poza oceną Sądu w niniejszym postępowaniu pozostaje sprawa udostępnienia skarżącemu dokumentacji sprawy. Realizacja prawa do wglądu w akta postępowania następuje w trybie przepisów art. 73 i 74 kpa, w których przewidziano odrębny tryb oraz środki służące egzekwowaniu przez stronę przysługujących jej uprawnień. Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.