I SA/Wa 709/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie WSA Dariusz Pirogowicz WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant referent stażysta Agata Abramowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2017 r. sprawy ze skargi B. D. i U. S. na niewykonanie przez Prezydenta Miasta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 393/13 1. wymierza Prezydentowi miasta W. grzywnę w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta miasta W. B. D. i U. S. sumy pieniężne w wysokości po 2000 złotych (dwa tysiące) na rzecz każdej z nich; 4. zasądza od Prezydenta miasta W. solidarnie na rzecz B. D. i U. S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 20 października 2016 r. (12 maja 2017 r. – data wpływu do Sądu) B. D. i U. S. (dalej jako: skarżące) wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 393/13. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem wniosku z dnia 24 września 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...] (dawna ul. [...]). Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W ww. skardze skarżące wniosły o wymierzenie Prezydentowi grzywny w wysokości 10.000 zł płatnej w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się wyroku, stwierdzenie, że zaistniała bezczynność organu po wydaniu wyroku ma rażący charakter, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, przyznanie skarżącym od Prezydenta sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł dla każdej skarżącej oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Akta sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 393/13, wpłynęły do Prezydenta w dniu 22 października 2013 r., zatem termin wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny upłynął w dniu 23 grudnia 2013 r. (poniedziałek). Z akt sprawy wynika, że w sprawie zostały już wydane dwa wyroki w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta przytoczonego wyżej wyroku. Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 211/14 Sąd wymierzył Prezydentowi grzywnę w wysokości 500 zł. Z kolei wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1968/15, Sąd wymierzył Prezydentowi grzywnę w wysokości 3000 zł, stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznał od Prezydenta na rzecz B. D. sumę pieniężną w wysokości 1000 zł. Z akt sprawy wynika również, że pismem z dnia 6 października 2016 r. skarżące wezwały Prezydenta do wykonania ww. wyroku z dnia 5 września 2013 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Na mocy art. 1 tego dekretu ww. grunt przeszedł na własność gminy W., a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy Państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130), stał się własnością Skarbu Państwa. Organ przyznał, że prowadzone jest – z wniosku spadkobierców dawnych właścicieli - postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za grunt przedmiotowej nieruchomość w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.), dalej jako: "ugn". Organ wskazał, że wyrokiem z dnia 5 września 2013 r., I SAB/Wa 393/13, WSA w Warszawie zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za ww. nieruchomość w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta wraz z prawomocnym wyrokiem wpłynęły do Urzędu [...] w dniu 22 października 2013 r. Organ zauważył, że pismem z dnia 6 października 2016 r. pełnomocnik stron wezwał Prezydenta do wykonania ww. wyroku WSA w Warszawie. Organ zaznaczył również, że pismem z dnia 4 maja 2017 r. pełnomocnik stron został poinformowany o przyczynach niedotrzymania terminu wyznaczonego w art. 35 § 3 kpa. Jednocześnie jako przewidywaną datę zakończenia postępowania wskazano – 31 sierpnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z kolei w myśl art. 154 § 2 P.p.s.a sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Z akt sprawy wynika, że przed wniesieniem rozpoznawanej skargi na niewykonanie wyroku z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 393/13, po wyroku wydanym w dniu 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1968/15, w przedmiocie niewykonania wyroku skarżące po raz kolejny pismem z dnia 6 października 2016 r. wezwały Prezydenta do jego wykonania. Tym samym procesowy warunek wniesienia skargi został spełniony. Zgodnie z art. 286 § 2 P.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Odpis prawomocnego wyroku z dnia 5 września 2013 r. zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania w terminie dwóch miesięcy wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy doręczony został organowi w dniu 22 października 2013 r. Termin załatwienia sprawy upłynął bezskutecznie w dniu 23 grudnia 2013 r. Z powodu niewykonania powyższego wyroku wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 211/14, i z dnia 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1968/15, wymierzano już Prezydentowi grzywnę. Pomimo wydania dwóch prawomocnych wyroków wymierzających grzywnę do dnia wydania niniejszego orzeczenia Prezydent nie rozstrzygnął wniosku skarżących o ustalenie odszkodowania. Skoro Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem z dnia 5 września 2013 r. nie załatwił sprawy, to wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny jest uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych, czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej i to mimo, że z tego tytułu już organ był – jak w rozpoznawanej sprawie- ukarany przez Sąd grzywną. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Mając na względzie zasadność skargi, jak również okres niewykonania przez organ prawomocnego wyroku z dnia 5 września 2013 r. (blisko cztery lata), Sąd uznał, że dla realizacji represyjnej i dyscyplinującej funkcji adekwatna będzie grzywna w wysokości 5000 zł, która mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 P.p.s.a. Wymierzając grzywnę w takiej wysokość Sąd wziął pod uwagę, że pomimo wymierzenia organowi grzywny dwoma prawomocnymi wyrokami Prezydent wciąż nie wydał decyzji odszkodowawczej. Jednocześnie, w ocenie Sądu, bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku z dnia 5 września 2013 r. ma charakter rażącego naruszenia prawa, gdyż z akt sprawy wynika, że jedynymi czynnościami jakie organ podjął przez rok od doręczenia organowi prawomocnego wyroku z dnia 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1968/15 wraz z aktami sprawy były dwa pisma skierowane do pełnomocnika skarżących z 9 maja 2016 r. (powinno być 2017 r.): pierwsze w kwestii zmiany pisowni nazwiska lub wyjaśnienia rozbieżności w nazwisku rodowym B. A. D., drugie wzywające do złożenia sprostowanego postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] grudnia 1978 r., [...]. Zdaniem Sądu, że nie może zmienić oceny stwierdzonego charakteru bezczynności postanowienie Prezydenta z dnia 24 lipca 2017 r. zawieszające postępowanie w sprawie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość wydane dopiero po roku od doręczenia organowi prawomocnego ww. wyroku z dnia 20 kwietnia 2016 r. wraz z aktami sprawy. Sąd uwzględnił wniosek skarżących o przyznanie na ich rzecz sumy pieniężnej, co skutkowało przyznaniem kwoty po 2000 zł na rzecz każdej ze skarżących. W ocenie Sądu, kwota ta stanowi zadośćuczynienie dla skarżących za wieloletni okres oczekiwania na merytoryczne rozpatrzenie sprawy, a jednocześnie zdyscyplinuje i zmobilizuje organ do niezwłocznego jej zakończenia. Z powyższych względów w pkt 1, 2 i 3 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6, art. 154 § 2 i art. 154 § 7 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).